Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2019/3071 K.2020/2497

Taraflar arasındaki hal hakem kararının iptali davasından dolayı yerel mahkemece verilen gün ve sayısı yukarıda yazılı kararın; Dairemizin 18/04/2019 gün ve 2016/13447-2019/2412 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla HUMK’un 440-442. maddeleri uyarınca tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Temyiz ilamında bildirilen gerektirici nedenler karşısında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun değişik 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin reddine ve aynı kanunun 442/3. ve 4421 sayılı Kanunun 2. ve 4/b-1. maddeleri gereğince takdiren 450,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak hazineye gelir kaydedilmesine ve aşağıda yazılı ret karar harcının karar düzeltme isteyene yükletilmesine 02/07/2020 gününde oy çokluğuyla karar verildi.

Dava, İzmir İl Ticaret müdürlüğü Hal Hakem Heyeti'nin 18/02/2015 günlü ve 2015/02 Sayılı toplantı, tutunağının 2. Maddesinde belirtilen "cezalı hal rüsumlarının hal hakem heyetinde görüşülmesine" dair kararın usul ve yasaya aykırı olduğu iddiasına dayalı hal hakem heyeti kararının iptali istemine ilişkindir.

Davalı cevap vermemiştir. Mahkemece, hem onbeş günlük süre geçtiğinden, hem de hal hakem heyetlerinin cezalı hal rüsumlarının belirlemesi ve bununla ilgili uyuşmazlıkların çözümünde görevli olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Karar davacının temyizi üzerine oyçokluğu ile onanmış; davacının karar düzeltme isteği üzerine dosya yeniden incelemiştir.

5957 Sayılı sebze ve meyveler ile yeterli arz ve talep derinliği bulunan diğer malların düzenlenmesi hakkında kanunun 10. Maddesinde "üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında bu kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla il merkezlerinde bir hekem heyeti oluşturulması şeklindeki düzeleme ile hal hakem heyetlerinin görev sınırı belirlenmiştir. Aynı kanunun 8. Maddesinde de hal rüsumunun tahsil, tahakkuk ve paylaşımına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiş, 2. Maddesinde ise "Hal rüsumu: Malları satın alanlarca toptan satış bedeli üzerinden ödenen meblağı, meslek mensubu, malların ticaretiyle iştigal eden ilgili meslek odalarına kayıtlı kişileri ifade eder" düzenlemeleri bulunmaktadır.

Yukarıda anılan yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde; belediye, meslek mensubu veya üretici olmadığından belediyenin cezalı hal rüsum tahsil ve tahakkukları konusundaki uyuşmazlıkların çözümünde hal hakem heyetlerinin görevli olmadığını ve bu konuda bir karar alamayacağını düşündüğümden, davacının karar düzeltme isteğinin kabulü ile kararın bozulması gerekir. Bu nedenle sayın çoğunluğun karar düzeltme talebinin reddi kararına katılmıyorum. 02/07/2020