Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2020/1509 K.2020/4643

Davacı ... Bakanlığına izafeten ... Muhakemat Müdürlüğü vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 16/06/2009 gününde verilen dilekçe ile trafik kazası sonucu oluşan araç hasar bedelinin tahsili istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 24/03/2017 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davalı vekilince süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, trafik kazası nedeniyle araçta meydana gelen hasar bedelinin tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, 09/05/2006 tarihinde davalının sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı sivil araç ile ... Otoyolu ... Mevkii ... Viyadüğü bölgesinde seyir halinde iken zincirleme trafik kazası meydana geldiğini, ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2007/236 esas sayılı dosyasından açılan kamu davası sonucunda davalı sürücünün eylemi sabit kabul edilerek cezalandırılmasına karar verildiğini belirterek davacı idare tarafından yapılan idari tahkikatta alınan araç hasarının belirlenmesine ilişkin raporla belirlenen 22.520,00 TL hasar bedelinin kusurlu olan davalıdan tahsiline karar verilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece; aldırılan bilirkişi raporları hüküm kurmaya elverişli kabul edilerek araçta oluşan 22.520,35 TL maddi hasarın davalının kusur oranı olan % 60'a oranlanmasıyla tespit edilen 13.512,00 TL'nin tahsiline karar verilmiştir.

Dosya kapsamından; davanın kısmen kabulüne dair verilen 03/02/2015 günlü ilk kararın Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 30/05/2016 günlü, 2016/1815 esas ve 2016/6517 karar sayılı ilamı ile; ''...

Mahkemece, dava konusu trafik kazasında hasarlanan davacıya ait araçtaki gerçek zarar miktarının tespiti konusunda, İTÜ ve Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti gibi kurum veya kuruluşlardan seçilecek hasar konularında uzman bilirkişi (makine mühendisi) veya bilirkişi kurulundan, tüm dosya kapsamına göre hasar bedelinin tespiti konusunda rapor alınması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir...'' şeklindeki gerekçe ile araştırmaya yönelik olarak bozulduğu,

mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilerek 17/11/2017 ve 14/09/2018 havale tarihli İTÜ öğretim üyesi makina mühendisi bilirkişiden alınan rapora hükme esas alınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

Şöyle ki; haksız eylemlerde sorumluluk gerçek zararla sınırlıdır. Gerçek zararın Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesi gereğince konusunda uzman bilirkişi marifetiyle tespit edilmesi ve bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olması gerekir.

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilerek alınan bilirkişi raporuyla; idarenin tahkikat raporunda; araçta 22.520,35 TL hasar oluştuğunun tespit edildiği piyasa araştırmasına göre malzeme ve işçilik değerlerinin kadri marufunda olduğu, 14/12/2016 tarihli teknik raporda; rayiç parasal değeri 15.350 TL olan ordu malının onarım maliyetinin 22.561,43 TL olduğu tespit edildiğine ve onarımın asıl maliyetin %75'ini geçtiği görüldüğüne, aracın onarımının ekonomik olmadığından kayıt silme yönetmeliğinin 23. maddesine göre kaydının düşülmesine yer verildiği,

kurum tarafından da aracın kaydının silinmesine karar verildiği hususlarına değinildiği, dosya kapsamında mevcut olan aracın fotoğraflarının incelenmesinde; dava konusu kamyonetin ağır hasarlı olması, onarımının ekonomik olmaması nedeniyle tam ziya değerlendirilmesinin yerinde olduğu, kaza tarihindeki ikinci el piyasa değerinin 15.350 TL olduğu, sovtaj değerinin 2.350 TL olduğu,

sovtaj bedelinin davacı yana bırakılması durumunda davacı yanın uğrayacağı net zararın 13.000 TL olduğu yönünde kanaat bildirildiği ancak mahkemece, bilirkişi tarafından hesaplanan onarıma dair hasar bedelinin (22.561,43 TL) davalının kusuruna oranlanması sonucu belirlenen 13.536,858-TL'nin tahsili yönünde hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

Alınan bilirkişi raporuna göre aracın pert olduğu, ikinci el rayiç değerine göre, tamirinin ekonomik olmadığı kanaati bildirilmesine rağmen mahkemece hatalı değerlendirmeyle ekonomik olmayan onarım bedelinden kusur indirimi yapılarak karar verilmesi doğru değildir. Belirlenen gerçek zarara tarafların kusur durumu da gözetilerek karar verilmesi gerekir. Eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.