Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2020/3323 K.2021/420

Davacı ... Hazinesine izafeten Bursa Valiliği vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 25/01/2016 gününde verilen dilekçe ile kurum zararının tazmininin istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 08/02/2018 günlü karara karşı davacı tarafın istinaf başvurusu üzerine yapılan incelemede; istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne dair verilen 08/07/2020 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, kurum zararının tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; davacı vekilinin istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince kabul edilmiş, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve hükmün HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince yeniden tesisine, davanın kabulüne hükmedilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili temyiz yoluna başvurmuştur.

Davacı kurum vekili, davalının Sipahi ve Mobilyacılar Çarşısında bulunan dükkanının 10.10.2015 tarihinde çıkan yangında zarar gördüğünü, Bursa Valiliği Emtia Tespit Komisyonu tarafından tüm dükkan sahipleri ile birlikte yangında mağdur olan esnaflara sigortası olanlar dışında yardım edildiğini ve davalıya da 100.000,00 TL ödeme yapıldığını, davalı işyerinin üç ayrı sigorta şirketinden sigortalı olduğunun ödemeden sonra sigorta şirketlerinden gelen yazı ile öğrenildiğini, davalının başvurusunda sigortadan bahsetmediğini, ödeme nedeniyle sebepsiz zenginleştiğini bildirerek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 100.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek, yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, dava konusu işlem nedeniyle idare mahkemesinde dava açıldığını, sigortalı esnafa yardım yapılmayacağına dair bir beyan bulunmadığını, davalının özel olarak yapılmış yangın sigortası olmadığını, kullandığı krediler nedeniyle dolaylı olarak kredi miktarıyla sınırlı olarak sigortalandığını, davalıya mükerrer ödemeler yapılmadığını, tutanak ve tespitlere göre zararının 158.867,47 TL olduğunu, Bursa Valiliği tarafından zararın 100.000,00 TL'sinin, sigorta şirketleri tarafından 58.867,47 TL'sinin karşılandığını, üç ayrı banka tarafından krediler nedeniyle yapılan sigorta azami miktarının 75.000,00 TL olduğunu,

yapılan yardımın geri talep edilmesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, Kapalı Çarşıda bulunan tüm iş yeri sahiplerine ayrı ayrı ve karşılık beklenmeksizin 100.000,00'er TL yardım yapıldığını, yardımın karşılıksız ve koşulsuz nakdi yardım niteliğinde olduğunu bildirerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; davalının iş yerinin, çarşıda çıkan yangında zarar görmesi nedeniyle Bursa Valiliği Emtia Tespit Komisyonu tarafından 100.000,00 TL ödeme yapıldığı, davalının işyeri için üç ayrı sigorta yaptırdığı, işyeri sigortası olmayan kişilere ödeme yapılacağı ile sigortası olmayanlara ödeme yapılmayacağı hususunda belge ve bilgiye rastlanmadığı, davacıya yapılan ödemenin yerinde olduğu, iş yerinin sigortalı olduğunu beyan etmesi durumunda belirlenen hasar bedelinin karşılanamayan kısmının Bursa Valiliği tarafından ödenmesinin gündeme geleceği, işyerinin sigortalı olmasının hasar talebinin reddi anlamına gelmediği,

yangında zarar gören esnafın mağduriyetinin giderilmesi ile destek olunması amacına göre, sadece gerçeğe aykırı beyan nedeniyle yardımın geri iadesi talebinin hakkaniyete uygun olmadığı kanaatiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin istinaf başvurusu bölge adliye mahkemesince kabul edilmiş, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve hükmün HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince yeniden tesisi ile davacı idare tarafından gerçeğe aykırı beyan nedeniyle yapılan 100.000,00 TL ödemenin geri iadesine ilişkin olarak açılan davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı anlaşıldığından, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar vermiştir.

Davalının işyerinin sigortalı olması yangın nedeniyle uğradığı zararın tazminine ilişkin olarak davacı idareden tazminat (yardım) almasına engel değildir. Bölge adliye mahkemesince, davalı işyerinin sigortalarına ilişkin poliçe limitleri belirlenerek, bu miktarın dışında kalan kısmın davalıya ödenmesinin hukuka uygun olduğu gözetilerek, poliçe limitleri dışında kalan miktar belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken davanın tümden kabulü doğru değildir.