Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2020/3895 K.2021/1044

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 04/10/2018 gününde verilen dilekçe ile oda sicil kaydının düzeltilmesine yönelik tespit istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 15/01/2020 günlü karara karşı davacı tarafın istinaf başvurusu üzerine yapılan incelemede; istinaf başvurusunun esastan reddine dair verilen 25/06/2020 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, Ziraat Odası sicil kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın esastan reddine karar verilmiş; bu karara karşı davacı vekilinin istinaf başvurusu bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı; Ziraat Odası üye kaydının 23/09/1999 tarihinde gerçekleştiğini, ancak yeni kayıt açılmaksızın vefat eden babasının üyeliği üzerinden kaydının devam ettirildiğini, buna göre kayıt tarihinin 20/04/1987 olduğunu, kayıt tarihinin gerçeği yansıtmamasından dolayı SGK tarafından oda kayıt tarihinin sigorta başlangıcına esas alınmadığını mağduriyet yaşadığını belirterek odaya üyelik kaydının düzeltilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili; davaya bakma görevinin idari yargıya ait olduğunu, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davacının davasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükme karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

Bölge adliye mahkemesi ilgili dairesince; davacının istinaf başvurusu esastan reddedilmiş; karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davalı kamu tüzel kişisi olup, işlem ve eylemleri kural olarak kamusal nitelik taşır. Kamu tüzel kişilerince yapılan idari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri ve düzeltilmesi için açılacak davaların İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-a maddesi gereğince idareye karşı idari yargı yerinde açılması gerekir.

Yargı yolunun caiz olması açıkça veya hiç ileri sürülmese de, kendiliğinden (re'sen) dikkate alınır. (HMK 114/1-b;115) Davacı, dava dilekçesinde davalı tarafından gerçekleştirilen üyelik kaydına yönelik işlemin düzeltilmesini istediğine göre davanın İYUK 2/1-a maddesi uyarınca idari yargıda görülmesi gerekir. Bu itibarla, mahkemece yargı yolu bakımından dava dilekçesinin reddine karar vermek gerekirken işin esasının çözümlenmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Açıklanan nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.