Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2020/60 K.2021/10454

Taraflar arasındaki İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, itirazın kısmen iptaliyle icra inkar tazminatı isteminin reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalının davacı kurumdan yetim aylığı almakta iken 06.06.1998 tarihinde evlendiğini ancak evlenmeyi kuruma bildirmediğini ve haksız olarak yetim aylığı almaya devam ettiğini, davalıya fazla ve yersiz yapılan ödemenin tahsili için .... İcra Müdürlüğünün 2012/7982 esas sayılı dosyası ile takip açtıklarını, borçlu tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve %40 icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin ilk hükmün taraflar avukatlarınca temyiz edilmesi üzerine Yargıtay... Hukuk Dairesinin; sınırlı yetki ile donatılmış iş mahkemelerinin görevi bulunmadığı, bu tür davaların genel mahkemelerin görev alanı içerisine girdiğine dair bozma kararı üzerine verilen görevsizlik kararı ile mahkemenin bu esasına kaydedilen dava da; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2) Davacının diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dava, yersiz ödemelerin tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinden; davaya dayanak olan icra takip dosyasındaki alacağın 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'na tabi iştirakçi konumundaki 02.08.1997 tarihinde ölen ilk eşinden dolayı davacı kurumdan dul aylığı alan davalının 06.06.1998 tarihinde evlenmesine ve ilk eşinden dolayı bağlanan aylıkların kesilmesi gerektiğini bilmesine rağmen durum değişikliğini davacı kuruma bildirmeyerek adına yatırılan aylıkları yaklaşık 14 yıl boyunca almaya devam ettiği, davacı kurum tarafından 30.04.2012 tarihinde durumun tespit edildiği ve geriye dönük 10 yıllık olarak

(01.02.2002-30.04.2012 tarihleri arası) hesaplanan 65.771,00 TL asıl alacak ve her bir ödeme tarihinden tespit tarihine kadar işlemiş 32.266,00 TL faizi ile birlikte toplam 98.037,00 TL’nin tahsili istemine ilişkin olarak başlatılan icra takibine itiraz edilmesi nedeniyle itirazın iptali ve icra inkâr tazminatı isteminde bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Fazla Veya Yersiz Ödemelerin Tahsiline İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İlgililerin kasıtlı ve kusurlu davranışlarından doğan fazla veya yersiz ödemeler” başlıklı 5. maddesiyle; “b) Örneği Kurumca hazırlanan belgelerle bildirilmesi taahhüt edilen durum değişikliklerinin bir ay içinde Kuruma bildirilmemesi,

e) Gelir ve aylıklarının kesilmesi gerektiği hâlde durumun gizlenmesi ve/veya bildirilmemesi... ilgililerin kasıtlı ve kusurlu davranışlarını oluşturur.” şeklindeki düzenleme ve aynı maddenin 2. fıkrası gereğince “Birinci fıkrada sayılan durumların tespit edildiği tarihten geriye doğru en fazla on yıllık süre içinde yapılan fazla veya yersiz ödemeler, her bir ödemenin yapıldığı tarihten itibaren hesaplanacak kanunî faizi ile birlikte tahsil edilir.” şeklindeki düzenlemelerin yapıldığı,

söz konusu yasal düzenlemeler nedeniyle davacı kurum tarafından yersiz olarak geriye dönük yatırılan 10 yıllık meblağın asıl alacak olarak ayrıca davaya konu aylıkların çekildiği tarihlerden icra takip tarihine kadar her bir ödeme yönünden takip tarihine kadar ayrı ayrı işlemiş yasal faizleri hesaplanarak karar verilmesi gerekir.

Mahkemece, haksız fiil faili olan davalının, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nun 121. maddesi ile “Her ne suretle olursa olsun istihkaklarından fazla yapılan ödemeler, ilgililerin, varsa sonraki her çeşit istihkaklarından hüküm alınmaksızın kesilmek suretiyle geri alınır.

(Ek fıkra: 07/05/1986 - 3284/17 md.) Herhangi bir nedenle Sandık tarafından ilgililere istihkaklarından fazla veya yersiz olarak yapılan ödemelerin, bu hatalı işlemlerin düzeltildiği tarihten geriye doğru hesap edilecek beş yıllık tutarları tahsil edilir.

Tahsilin ne şekilde yapılacağı yönetmelikle düzenlenir.” hükmü gereğince, ilgili olarak kabulü ile asıl alacak yönünden geriye dönük 5 yıllık hesaplama ve işlemiş faiz talebinin reddi ile takibin kısmen kabulü yönünde karar verilmesi doğru olmayıp, belirtilen şekilde geriye dönük 10 yıllık asıl alacak ve işlemiş faiz hesabı yapılmak üzere talep miktarını ve varsa davalının usulü kazanılmış hakkını aşmayacak şekilde hesaplama yapılması gerekir.

Yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı şekilde karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.