Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2020/842 K.2020/4501

Birleşen Kapatılan ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası;

Asıl ve birleşen davada davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 02/03/2012 ve 26/04/2012 günlerinde verilen dilekçeler ile muvazaa nedeniyle tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 07/06/2018 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar ..., ..., ... vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalılar ..., ..., ...'in aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalılar ..., ..., ...'in diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dava; muvazaa sebebiyle tapu iptal tescil istemine ilişkindir. Mahkemece; dava konusu edilen bir kısım taşınmazlar yönünden dava takipsiz bırakıldığından karar verilmesine yer olmadığına, ... ada ... parsel 10 nolu bağımsız bölüm ile ... ada ... parsel 1 ve 14 nolu bağımsız bölümler yönünden açılan davanın kabulü ile davalılar arasındaki satışın iptaliyle davacıya alacak ve ferileriyle sınırlı olacak şekilde haciz ve satış yetkisi verilmesine karar verilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, müvekkilinin davalılardan ...'dan boşandığını, bu aşamada taşınmazlarını muvazaalı olarak diğer davalılara devrettiğinden bu muvazaalı satışların iptali ile ... adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili, devirlerin borcun doğumundan önce olduğunu raiç bedeller ödenerek satın alındığını belirterek haksız açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, yapılan satışların davacının alacağının doğum tarihinden çok önce olduğunu, bu satışların İİK'nun 277 vd maddeleri gereğince iptal edilmeleri mümkün olmadığını belirterek tasarrufların iptaline yönelik bu davanın reddine dair ilk karar davacı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 11/10/2017 tarihli ve 2015/4818 Esas 2017/8842 Karar sayılı ilamı ile; "..... Davalı ... borçlunun önce gayriresmi sonra resmi eşi olup satış tarihlerinde borçlu ile birlikte yaşadığından borçlunun eski eşi davacıdan mal kaçırma amacını bilebilecek şahıslardan olduğundan, dava konusu ... ada ... parsel 1 nolu bağımsız bölüm ve ... ada ... parsel 10 bağımsız bölüm ile ilgili davanın

kabulüne karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Dava konularından ... ada ... parsel 14 nolu bağımsız bölüm ise borçlu tarafından 10.09.2002 tarihinde satılmış ise de, ...

1.Aile Mahkemesinin 2006/225 Esas 2007/1022 Karar sayılı ilamı ile ... adına olan tapunun iptali ile ... adına tesciline karar verilmiş ve karar 22.10.2010 tarihinde kesinleşmiş ancak tapuda işlem yapılmadan 09.03.2011 tarihinde ... tarafından davalı ...'ye satılmıştır. Ayşe'nin kötü niyetli alıcı olduğu yolundaki davacı iddiası araştırılmamıştır.

Taşınmaz yönünden bu hususlar değerlendirilerek, araştırılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi de isabetsiz olmuştur...." şeklindeki gerekçe ile bozulmuş, bozma sonrası bozma ilamına uyularak eldeki karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ise de, dava konusu ... ada ... parsel 14 nolu bağımsız bölüm bakımından bozmanın gereğinin yerine getirilmediği anlaşılmaktadır.

Şöyle ki. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 11/10/2017 tarihli bozma ilamında.

09/03/2011 tarihinde ... tarafından davalı ...'ye yapılan satış yönünden davalı ...'nin kötü niyetli alıcı olduğu yolundaki davacının iddiası araştırılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile karar bozulmuş ancak mahkemece bu yönde hiçbir inceleme ve araştırma yapılmaksızın bu taşınmaz yönünden davalılar arasında muvazaa bulunup bulunmadığı, hukuki ilişkinin nasıl kurulduğu davalı ...'in hangi deliller ışığında kötüniyetli kabul edildiğinin açıklanıp gerekçelendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği halde;

mahkemece bu hususlarda hiçbir değerlendirme yapılmaksızın taşınmazın dava ve satış tarihindeki değerleri arasındaki fark nedeniyle satışın muvazaalı olarak yapıldığının kabulü ile eksik inceleme ile hüküm kurulmuştur.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalılara yapılan temliklerin gerçek yönünün asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, davalı ...'ın diğer davalı ...'ye taşınmazın satış işlemini yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı ...'nin alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taşınmazın satış işleminden sonra kim tarafından kullanıldığı veya kiraya verildiği, satış işleminin tarafları arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk bulunmaktadır.

Somut olaya gelince; bozmaya uyulmasına rağmen; dava konusu ... ada .. parsel 14 nolu bağımsız bölüm bakımından mahkemece belirtilen hususlarda hüküm kurmaya yeterli bir araştırma ve inceleme yapıldığını söyleyebilme imkanı yoktur. Bu nedenle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.