Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/10119 K.2023/4692

Taraflar arasındaki trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilerinin desteğinin sürücüsü olduğu motosiklet ile davalı ...'un sürücüsü, davalı ...'un maliki olduğu ve diğer davalı ...

Japan Sigorta A.Ş'ye trafik sigortalı minibüsün karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu desteğin vefat ettiğini, kaza sonrası soruşturma aşamasında alınan kusur raporunda davalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... için 1,00 TL ve ... için 1,00 TL olmak üzere neticeten toplam 2,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile taraflarına verilmesine,

davacı ... için 75.000,00 TL ve ... için 75.000,00 TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini davacı ... yönünden 187,50 TL'ye, ... yönünden 187,50 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini, yeniden kusur incelemesi yapılması gerektiğini, olayın meydana gelmesinde müteveffanın sorumluluğunun bulunduğunu, ehliyetsiz ve kasksız olarak tescilsiz araçla trafiğe çıkılmasında esas kusurun müteveffada olduğunu, destekten yoksun kalma talebinin yerinde olmadığını, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğu belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Japan Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacıların hepsi reşit olup müteveffanın ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma gibi bir durumları bulunmadığından davanın ikamesinde hukuki yararın bulunmadığını, kusur oranının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerektiğini, mütevefanın gelirinin resmi belgelerle kanıtlanması gerektiğini aksi taktirde asgari ücretin esas alınması gerektiğini, davacıların kaza sebebiyle elde ettiği gelirin tespiti ile hesaplanacak tazminattan mahsubu gerektiğini, faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğin, belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile murisin ölüm tarihinde davacı ... 'nın 40 yaşında, davacı ... 'nın 30 yaşında olduğu, davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talep hakları bulunmadığı, yasal koşulların oluşmadığı anlaşılmakla davacıların destekten yoksun kalma taleplerinin reddine, davacıların cenaze ve defin giderleri taleplerinin kabulü ile 375,00 TL cenaze ve defin giderinin davalı ...

Japan Sigorta A.Ş. yönünden dava tarihi olan 05.01.2018 tarihinden itibaren diğer davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 04.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... ve ... için ayrı ayrı 15.0000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 04.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'tan müteselsilen ve müşterek tahsili ile davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; destekten yoksun kalma taleplerinin reddedildiğini, davacıların çalışıyor olmalarının ölen babalarının maddi desteğinden yararlanmayacakları anlamına gelmediğini, hükmedilen manevi tazminatın da düşük olduğu belirtilerek kararın kaldırılması talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece taraf delillerinin usulüne uygun olarak toplandığı, değerlendirilerek tartışıldığı, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık olduğu, davacıların olay tarihindeki yaşları göz önüne alındığında, ölen babalarının maddi desteğinden yararlanamayacakları, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, Adli Tıp Kurumu raporu, taraflara yüklenebilecek kusur durumu, murisin yaşı, paranın alım gücü, oluşan zararın ağırlığı göz önüne alındığında, mahkemece hükmedilen manevi tazminatın davacıların zenginleşmesine,

davalıların ise, fakirleşmesine yol açmayacak bir miktar olması nedeni ile mahkemece verilen kararın dosyada mevcut deliller kapsamında usul ve yasaya uygun olması nedeniyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; destekten yoksun kalma isteminin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkillerin bu olay nedeniyle ölen babalarının hem maddi hem de manevi desteğinden yoksun kaldıklarını, müvekkillerin çalışıyor olmasının bu yoksunlukla bir ilgisi bulunmadığını, müvekkilleri lehine hükmedilen manevi tazminat miktarlarının çok az olduğunu, müvekkillerinin en yakınları ve en büyük destekçileri olan babalarını kaybettikleri gerekçeleri ile usul ve yasaya aykırı olan kararın bozulması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacıların desteğinin sevk ve idaresindeki araç ile davalı ...'un maliki olduğu, davalı ...'un sevk ve idaresinde bulunan davalı ... Japan Sigorta Şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 98, 90, 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 22.06.1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Türk Borçlar Kanunu'nun 56 ncı maddesi gereğince hakimin, özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun bir biçimde göstermelidir.

Somut olayda; kaza tarihi, kusur derecesi, ölenin davacılara yakınlığı ve yukardaki ilkeler göz önüne alındığında, davacılar yararına hüküm altına alınan tazminat miktarı az olup daha üst düzeyde manevi tazminata karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde karar verilmiş olması doğru değildir. Bu nedenle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacılara iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,