Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/10215 K.2024/3148

2-... İlaç ve Sağlık Malzemeleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş.

DAVA TARİHİ : 26.09.2018

HÜKÜM/KARAR : Davacı Vekilinin İstinaf Başvurusunun Reddine/Davanın Kısmen Kabulüne

İLK DERECE MAHKEMESİ

İstanbul Anadolu 8. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/800 E , 2019/233 K

Taraflar arasındaki rucuen tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; sigortalı Telesan Kablo'ya ait 3 adet enjeksiyon makinesi için yangın sigortası yapıldığını, bu makinelerin davalı... İlaç'a kiralandığını,... İlaç fabrikasında 20.03.2012 günü çıkan yangın sonucu söz konusu makinelerin iki tanesinin tamamen yandığını ve birinin de hasarlandığını, eksper tarafından zararın 800.000 USD olarak belirlendiğini, bu tutarın 06.07.2012 tarihinde sigortalıya ödendiğini, kira sözleşmesine göre makineleri...

İlaç'ın sigorta ettirmesi gerektiğini,... İlaç'ın Aviva Sigorta'ya yaptırdığı poliçeye göre de yanan makinelerin %10 poliçe limiti üzerinden sigortalı olduğunu,...

İlaç'ın 22.03.2012 tarihli yazısında zararın bu poliçe kapsamında ödeneceğini, aksi halde kendilerinin ödeyeceğini bildirdiğini, fakat 17.07.2012 ve 27.07.2012 tarihli talep yazılarına rağmen ödeme yapılmadığını belirterek 800.000 USD tazminatın 06.07.2012 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesine göre devlet bankalarının USD mevduatına uyguladığı 1 yıllık vadeli ve değişken mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kendilerinin bir sorumluluk sigortası değil mal sigortası yaptıklarını ve bu itibarla davacının talep hakkına ve aktif dava ehliyetine sahip olmadığını, davacının poliçesi ile kendi poliçelerinin aynı malı aynı süre ve değerinin tamamı için aynı risklere karşı sigorta ettiği için çifte sigorta bulunduğunu, her iki sigortayı farklı kişilerin akdetmesinin çifte sigorta nitelemesi için engel sayılamayacağını, kendilerinin ikinci sigortacı olduğu için kendi poliçelerindeki teminatın geçersiz olduğunu, ayrıca malik Telesan Kablo,

poliçe altında tüm zararını aldığı için tazmin edilmeyen zararının bulunmadığını, yanan fabrikada... İlaç'ın malik değil kiracı olması ve yangının... İlaç'a ait olan cihaz ve elktrik kaynaklarından çıkmadığı yönündeki teknik görüşler karşısında, davacının, yangının sebebini ve bilhassa dava konusu makinelerden çıkmadığını ispat etmesi gerektiğini, diğer davalı...

İlaç davacıya karşı sorumlu olsa bile sorumluluğunun kira sözleşmesine dayalı olduğunu, kendilerinin sorumluluk sigortası yapmadıkları için otomatik olarak sorumlu tutulamayacaklarını, faiz başlangıç tarihin de yanlış belirlendiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalı cevap dilekçesi vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; iddia, savunma, bilirkişi raporu doğrultusunda, yangında davalı ...'nin yeterli tedbirleri almadığı, zararın meydana gelmesinde kusurlu olduğu, davalı ... tarafından yapılan sigortanın çifte sigorta nedeniyle geçersiz olduğu gerekçesiyle, davanın davalılardan ... (Aviva Sigorta A.Ş.) yönünden reddine, davanın diğer davalı... İlaç ve Sağlık Malzemeleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden kabulü ile 800.000 USD nin 06.07.2012 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre işletilecek faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili şirket tarafından tanzim edilen poliçenin vadesinin 02.06.2011-2012 olduğunu, hasarlanan makinelerin 18.07.2011 tarihli zeyilname ile kayıt altına alındığını, 13.02.2012 tarihinde makinelerin davalı...

A.Ş'ye kiralandığını, Aviva'nın poliçe vadesinin ise 09.02.2012-2013 olduğunu, davalı ... şirketinin sigortalıya ait olmayan ancak aradaki sözleşme gereği sigorta ettirmek zorunda olduğu malvarlıkları için teminat verdiğini, davalı... A.Ş'nin poliçeden menfaat sağladığını, kira sözleşmesinin poliçenin tanziminden sonra olduğunu, 3. Şahıs malları için verilen teminatla,...

A.Ş'nin sözleşmeden kaynaklı sorumluluğunu yerine getirmesinin amaçlandığını, poliçede 3. şahıs malları için bir mal sigortasının yapıldığının düşünülmesi durumunda, bu malların sigortası için ne kadar pirim ödendiğinin mahkemece araştırılmadığını, 3. şahıs Mali Mesuliyet Poliçesi Genel Şartlarının 3-A.8/a maddesine göre bir kısım işlemlerin teminat dışı tutulduğunu, yangının teminat kapsamında olduğunu, çifte sigortadan bahsedebilmek için davaya konu 3 adet enjeksiyon makinasının değerinin tamamının sigorta edilmiş olması gerektiğini, Aviva Sigorta A.Ş'nin poliçesindeki toplam sigorta bedelinin %10'nun 1.202.000,00 TL'ye tekabül ettiğini,

müvekkili şirket tarafından tanzim edilen poliçedeki sigorta bedelinin 3 makine için 1.340.000,00 USD olduğunu, poliçelerin aynı çıkar için yapılmadığını, müvekkili şirket lehine hesaplanan vekalet ücretinin dava tarihindeki kur dikkate alınarak hesaplandığını oysa karar tarihindeki kurun dikkate alınması gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile çifte sigorta bulunup bulunmadığının tartışılması gerektiği, bilirkişi raporunda davalı Aviva Sigortanın poliçesi ile dava konusu makinelerden dolayı davalı Sanita İlaç A.Ş'ne bir sorumluluk teminatı verilmediği, davacının sigortalısı Telesan Kablo lehine bir mal sigortası yapıldığı, fakat söz konusu makineler davacının poliçesi ile tam değerleri üzerinden sigorta edildiği için ikinci poliçe ile sağlanan teminatın çifte sigorta nedeni ile geçersiz olduğu, Sanita İlaç A,Ş'nin işyerinde mevzuata göre alması gereken önlemleri almadığı,

yangında zarar gören kira konusu üç makine için meydana gelen zararın toplam 800.000 USD olduğunu belirttikleri, davacının poliçesinde makinelerin yanması için bir muafiyet, kosüans veya eksik sigorta söz konusu olmadığı, dolayısıyla, ilk düzenlenen poliçe olan davacıya ait poliçede, makinelerin değerinin tamamı üzerinden sigortalandığı, müteakiben, Aviva Sigorta tarafından düzenlenen poliçe ile aynı makineler için Telesan Kablo lehine çifte sigorta yapılmış olduğu, TTK'nun m.1286'da çifte sigortaya ancak üç halde izin verildiği, aksi halde ikinci sigortanın geçersiz olacağının kabul edildiği,

somut uyuşmazlıkta bu üç halden birinin mevcut olmadığı, ayrıca davalı ... şirketinin poliçesinde sorumluluk teminatları açıkça yazılmış olup, üçüncü şahıs mallarına teminat verilmediğinin görüldüğü, Hukuk Genel Kurulunun 1993/13-41 Esas 1993/145 Karar sayı ve 07.04.1993 tarihli kararında vurgulandığı üzere, yabancı para borcu ile ilgili alacaklarda talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden karar tarihindeki tarifeye göre nisbi karar ve ilam harcının ve avukatlık ücretinin hesaplanması gerektiği, davalı ... tarafından yapılan sigorta poliçesinin çifte sigorta olduğunun anlaşıldığı,

yabancı para alacağının dava tarihi itibari ile efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden karar tarihindeki tarifeye göre hesaplanan vekalet ücretinde yasaya aykırılık görülmediği gerekçeleriyle dosya kapsamı ve delil durumuna göre İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan HMK'nun 353/1-b/1 maddesi gereğince davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf başvuru dilekçesindeki sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacı şirkete yangın sigorta poliçesi ile sigortalı makinelerde yangın nedeniyle oluşan hasar bedelinin rücuen tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472 inci maddesi, Yangın Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, çifte sigortanın oluşması için sigortaların aynı anda ve aynı süre için kurulmuş olmalarının zorunlu olmaması, sigortaların zaman bakımından kesişmesinin yeterli olmasının anlaşılmasına göre (Samim Ünan Zarar Sigortaları 2. Cilt s.206) karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,