Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/10771 K.2022/13808

Taraflar arasındaki tahkim yargılaması sonucunda Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından verilen davanın reddine dair karara davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince verilen itirazın reddine dair kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili; 13.01.2020 tarihinde davacıya ait davalıya kasko sigortalı aracın karıştığı çift taraflı kazada hasarlandığını beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 5.100,00 TL hasar bedeli 885,00 TL ekspertiz ücretinin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, talebin teminat dışı olduğunu beyanla, davanın reddini savunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince tüm dosya kapsamına göre; davanın reddine karar verilmiş; karara davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince; davacı vekilinin itirazının reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Mal sigortaları türünden olan kasko sigortasının teminat kapsamını belirleyen KSGŞ A/1 maddesine göre; gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile 3. kişilerin kötüniyet ve muziplikle yaptıkları hareketler ve fiil ehliyetine sahip olmayan kişilerin yol açacağı zararlar, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bütünü sigortanın teminatı kapsamındadır.

Diğer taraftan, poliçe tanzim tarihi ve olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 1409/1. maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı maddenin 2. fıkrası hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.

Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.

İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte sigortalı, Kasko Poliçesi Genel Şartları'nın A.5. maddesi ve TTK'nın 1446/2. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde imiş gibi ihbar ederse ispat yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer.

Somut olayda; taraflarca tutulan kaza tespit tutanağı ve hasarlı araca ilişkin fotoğraflar ile kazanın varlığı davacı tarafça ispat edilmiştir. İtiraz Hakem Heyetince; soyut hasar araştırma raporuna göre kazanın kurmaca olduğunun belirlendiği, davacı tarafça çelişkiyi giderecek delillerin sunulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafın sunduğu deliller ile riskin gerçekleştiği sabit olup, bu riskin farklı şekillerde gerçekleştiği iddiasını davalı sigortacı ispat etmek zorundadır. Sigorta şirketince, hasarın teminat kapsamında olmadığı, olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil, iddia ettikleri şekilde gerçekleştiği ve bu oluş şeklinin teminat dışında kalan hallerden olduğu soyut iddialarla değil, somut delillerle kanıtlamalıdır.

Dosya içerisinde ispat yükünün yer değiştirdiğine dair somut bir delil bulunmamaktadır.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince, talebin teminat kapsamında kaldığı gözetilerek taraf vekillerinin sair delilleri incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.