Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/11211 K.2022/4207

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne dair karara karşı davacı vekili ile davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen 15/10/2020 tarih 2020/İHK-21256 sayılı davalının itirazlarının kısmen kabulüne, davacının itirazlarının reddine dair verilen kararın süresi içinde davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARŞI OY

Sürücü belgesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’da belirtilen motorlu araçların sürülmesine yetki veren bir belgedir (m.3). Motorlu araçların, sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafından karayollarında sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır. Sürücü belgesi olmayanların, araç kullanarak trafiğe çıktıklarının tespiti hâlinde, bu kişilere idari para cezası verilir (m.36). Sürücü belgesi alacakların.

Yönetmelikte belirlenen yaş ve deneyim şartlarını taşımaları, öğrenim durumu itibarıyla en az ilkokul düzeyinde eğitim almış olmaları, İçişleri ve Sağlık bakanlıklarınca müştereken çıkarılacak yönetmelikte belirlenen sağlık şartlarını taşımaları, sürücü kurslarında teorik ve uygulamalı eğitimini tamamlayıp sürücü sınavlarını başararak, motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almış olmaları zorunludur (m.41).

Yukarıda zikredilen düzenlemelerden anlaşılacağı üzere sürücü belgesi bulunmayan kişilerin gerekli yaş ve/veya deneyime sahip olmamaları sebebiyle güvenli şekilde araç kullanamayacakları kabul edilmektedir. Ancak trafik kazaları trafiğin akışına ilişkin kuralların ihlali sonucu ortaya çıkan olaylardır. Sürücü belgesiz araç kullanma ise tek başına bu nitelikte bir ihlal içermediğinden trafik kazası meydana gelmesine sebep olan bir kusur olarak kabul edilemez.

Tek başına sürücü belgesiz araç kullanma şeklinde gerçekleşen ihlal sadece idari para cezası uygulanmasını gerektirir. Sürücü belgesiz araç kullanan kişi bu eylemi yanında genel trafiğin işleyişine ilişkin bir kuralı da ihlal ederse zarar görenlere karşı ancak bu ihlale sebep olan kusuru ile sorumlu olacağı gibi zarara maruz kaldığı bir kazada hem kendisinin hem de başkalarının kusuru var ise kendi kusuruna denk gelen ölçüde zarara da katlanmak zorunda kalacaktır.

Ehliyetsiz sürücünün aracına bilerek binme olgusu yolcu konumundaki zarar görenler açısından - ehliyetsiz sürücünün kazanın oluşumunda kusuru bulunmak koşulu ile - TBK 52. madde anlamında zararın doğmasına ve/veya artmasına etki eden davranış olarak tazminattan indirim sebebi ise de, ehliyetsiz sürücünün gerekli yaş ve/veya deneyim eksikliği trafik akışını düzenleyen kuralların ihlali olarak kendini gösterdiğinden yani trafik akışını düzenleyen kuralların ihlaline zaten ehliyetsizlik sebep olduğundan ayrıca bu sebeple indirim yapılması hukuka uygun gözükmemektedir.

Aksi halin kabulü somut olayda olduğu gibi kusur dağılımını (TBK 52. madde uygulaması ile davacının %25 olan oluş kusurunu %40’a çıkarmakta; davalının %75 olan oluş kusurunu ise %60’a indirmekte) davacı aleyhine adaletsiz bir şekilde değiştirmektedir.

Açıklanan tüm bu sebeplerle sürücü belgesiz (ehliyetsiz) araç kullanma sebebiyle davacının tazminat alacağından TBK 52. madde uyarınca zararın doğmasına veya artmasına etki eden davranış olarak %20 indirim yapılmasını yerinde bulmadığımdan ve kararın bu yönden davacı yararına bozulması gerektiğini düşündüğümüzden onanması yönünde tezahür eden sayın çoğunluğun görüşüne iştirak edemiyoruz.