Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/15029 K.2021/7422

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 11/10/2021 Salı günü davacı vekili Av. ... ... ile davalı ... vekili Av. ... geldiler. Diğer davalılar adlarına gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı vekili ile davalı ... vekili dinlendikten sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava; İİK 277 ve devamı maddelerine dayalı tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece hükmüne uyulan ...

(Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi’nin 12/02/2018 tarih, 2015/5920 Esas ve 2018/863 ... sayılı bozma ilamında; "takibe dayanak bonoların keşide tarihine göre iptali istenen tasarruftan sonra düzenlendiği anlaşılmakta ise de bu durumun gerçekten tasarruftan sonra doğmuş bir borç ilişkisini mi yoksa daha önce yapılmış bir ticari ilişkiden kaynaklanan bir vakıayı mı gösterdiği hususunun yeterince araştırılmadığı, takip dosyasına konu olan bonoların 25/05/2009 keşide tarihli olup; iptali istenen tasarrufun ise 25/07/2008 tarihinde yapıldığı,

davacı vekiline takip konusu bonolara dayanan borcun temel ilişkisinin tasarruftan önce doğmuş ise borcun doğumu konusunda varsa delillerini ve ticari defterlerini sunması ve davacı şirket kayıtları ile dava dışı ... Veterinerlik Hayvancılık Hizm. San ve Tic. Ltd.

Şirket kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak borcun daha önce doğduğu ispatlandığı takdirde buna ilişkin dava koşulunun gerçekleştiği kabul edilerek işin esasına girilerek iptal nedenlerinin oluşup oluşmadığının irdelenmesi, aksi durumun tespiti halinde ise borcun doğumu tasarruf tarihinden sonra ise şimdiki gibi davanın ön koşul yokluğu nedeni ile reddine ... verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılamada toplanan delillere göre; borcun temel ilişkisinin tasarruftan önce doğup doğmadığı hususunda ticari defterlerin incelenmesi neticesinde alınan 23/12/2019 tarihli raporla iptali istenen çeklerin tasarruf tarihinden sonra düzenlendiğinin tespit edildiği anlaşılmakla hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu içeriği de nazara alınarak borcun doğumu tasarruf tarihinden sonra olmakla davanın ön şart yokluğundan usulden reddine ... verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK'nun 277 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir. İİK'nun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nispi nitelikte, yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Mahkemece; borcun temel ilişkisinin tasarruftan önce doğup doğmadığı hususunda ticari defterlerin incelenmesi neticesinde alınan 23/12/2019 tarihli raporla iptali istenen çeklerin tasarruf tarihinden sonra düzenlendiğinin tespit edildiği anlaşılmakla davanın reddine ... verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamı ve mevcut delil durumuna uygun düşmemektedir.

Somut olayda takibe dayanak bonoların keşide tarihine göre iptali istenen tasarruftan sonra düzenlendiği anlaşılmakta ise de, davacı vekili; davacı şirket ile davalılardan ... ve ...'ın hissedarı olduğu dava dışı ... Veterinerlik Hayvancılık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında 2008 yılı başlarından beri bir dizi ticari ilişki bulunduğunu, bu ticari ilişkiden kaynaklanan alacağın ...

Veterinerlik Hayvancılık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından ödenmemesi nedeniyle şirketin ortağı davalı ... ile davacı şirket arasında 25/05/2009 tarihinde ödeme planı anlaşması yapıldığını ve daha sonra bu anlaşmaya göre aynı borç için 25/05/2009 düzenleme tarihli bonoların davalı borçlu ... taraından düzenlenerek davacı şirkete verildiğini belirtmektedir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda da; davacı şirketin ticari defterlerinin incelenmesinde; davacı Hipra Veteriner...Şti.’nin davalıların ortağı olduğu dava dışı ...

Veterinerlik Hayvancılık Hizmetleri Sanayi ve Tic.Ltd.Şti. ne 04/03/2008 tarihinden başlayıp 16/09/2008 tarihine kadar farklı tarihlerde mal/hizmet karşılığı teslimle birlikte toplam 30 adet ve 197.966,53 TL tutarlı fatura kesildiği, bunun için de 05/08/2008, 30/12/2008 ve 30/06/2009 tarihlerinde senet alındığının ticari defterlere kaydedildiği, buna göre takibe konu bonoların davacı yana ait ticari defterlerde usulüne uygun muhasebeleştirildiği ve tasarruf tarihinden sonra olduğu değerlendirilmesi yapılmışsa da; davacı şirket ile davalı borçlu ...’ın ortağı olduğu ...

Veterinerlik Hayvancılık Hizmetleri Sanayi ve Tic.Ltd.Şti. arasındaki ticari ilişkinin 04/03/2008 tarihinde başladığı, davalı ... tarafından düzenlenen bonoların bu ticari ilişki nedeniyle düzenlendiği, dava konusu tasarrufun ise bu tarihten sonra 25/07/2008 tarihinde yapıldığı anlaşılmış olup, borcun daha önce doğduğu ispatlandığına göre buna ilişkin dava koşulunun gerçekleştiği kabul edilip işin esasına girilerek iptal nedenlerinin oluşup oluşmadığı araştırılarak sonucuna göre bir ... verilmesi gerekir.

Mahkemece tüm bu maddi hukuki olgular dikkate alınmadan hatalı tespit ve eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde ... verilmesi doğru görülmemiştir.