Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/15185 K.2021/6770

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 6.10.2021 Çarşamba günü davacı vekili Av. ...... geldiler. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan tarafların vekilleri dinlendikten sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, 03.09.2017 tarihinde davalıya sigortalı ... plaka sayılı aracın tek taraflı trafik kazası neticesinde davacıların desteği yolcu Kasım ... vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 50.000,00 TLdestekten yoksun kalma tazminatı talep etmiştir.Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile talebini ... için 132.261,66 TL, ... için 68.023,65 TL, ... 32.103,12 TL, ... için 38.765,15 TL olmak üzere toplamda 271.153,58 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir,

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakemince, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre başvurunun kabulü ile destekten yoksun kalma tazminatı olarak ... için 132.261,66 TL, ... için 68.023,65.TL, ... ... 32.103,12. TL, ... ... için 38.765,15 TL olmak üzere toplam 271.153,58 TL'nin davalıdan 04.10.2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmiş, karara davalı vekili tarafından itiraz edilmiş, itiraz hakem heyetince davalının itirazın reddine dair kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 maddesinin 12. fıkrası gereği sigorta tahkim komisyonlarının 40.000,00 TL'yi geçmeyen kararları kesindir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 1.6.1990 gün 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay’ca da temyiz isteminin reddine karar verilebilir. Uyuşmazlık Hakem Heyeti ihtiyari dava arkadaşı olan davacılar ... ... için 32.103,12.

TL, ... ... için 38.765,15 TL destekten yoksun kalma tazminatının kabulüne karar vermiş davalının itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyeti tarafından itirazın reddine karar verilmiş olup davacılar ... ... için 32.103,12 TL, ... ... için 38.765,15 TL kabul edildiğine göre 40.000,00 TL'lik kesinlik sınırı olduğundan davalının davacılar ...'a yönelik temyiz isteminin miktar yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre davalı vekilinin davacılar ... ve ... yönünden aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

3-Davalının davacılardan ... ve ...'a yönelik temyiz itirazlarına gelince,

Dava, desteğin trafik kazası sonucu ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde sözkonusu olan müterafik kusur olay tarihinde yürürlükte olan 6098 sayılı TBK md. 52'de düzenlenmiştir. Mağdurun kusurunun zararın meydana gelmesinde başlıca etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması sözkonusu olabileceği gibi belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılmasını da gerektirebilir.

Dosya içeriğinde, müteveffa...'ın araç sürücüsü ile birlikte alkol aldığı, araç sürücüsünün alkollü olduğunu bildiği halde bu araca kendi isteğiyle bindiği, bu vesileyle kendi ölümü ile neticelenen kazada etkenliğinin olduğu anlaşılmaktadır. Somut olayın özelliği dikkate alındığında, belirlenen zarardan Dairemiz yerleşmiş içtihatları göz önüne alındığında yukarıda açıklaması yapılan TBK'nın 52. maddesinde belirtilen uygun ölçülere göre %20 oranında bir indirim yapılması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

4-Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda olay tarihinde yürürlükte olan 6098 sayılı TBK’nin 51. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hakim tazminattan mutlaka indirme yapmak zorunda değilse de bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir.

Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır. Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve tazminattan indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir.

Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir.

Ayrıca hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi, indirim yapacak ise de Dairemizin uygulamalarına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapması gerekmektedir. Somut olayda, davalı vekilince desteğin araçta hatır yolcusu olarak bulunduğu iddia edilmiştir.

Somut olayda, soruşturma dosyasına göre, Destek yolcu ile dava dışı sürücünün arkadaş olup tatil için yolculuk yaptıkalır esnada kazanın meydana gelmesi nedeniyle olayda hatır taşıması bulunduğunun kabulü ile tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılarak karar verilmesi gerekirken hatır taşımasının davalı tarafın ispat edilemediği gerekçesiyle hatır taşıması nedeniyle tazminatta indirim yapılmaması isabetli olmamış bozmayı gerektirmiştir.