Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/1594 K.2023/6207

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı ... vekili tarafından tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...'tan alacaklı olduğunu, davalı borçlu aleyhine Afyonkarahisar İcra Müdürlüğü'nün 2015/20497 sayılı dosya ile icra takibi yapıldığını, takibin kesinleştiğini, borçlunun adına kayıtlı gayrımenkullerin mal kaçırma kasdı ile diğer davalı ...'e devredildiğinin tespit edildiğini beyan ederek davalılar arasındaki tasarrufun iptalini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; açılan davada İİK'nun 277 vd. Maddelerinde öngörülen iptal davasının koşullarının oluşmadığını, satın alınan taşınmazın daha önce ... tarafından banka kredisi ile alınmasından dolayı satım bedeline mahsuben ...'ın hesabına müvekkilinin Akbank hesabından 19.06.2015 tarihinde 495.000,00 TL ile ipotek fek masrafı olarak aynı tarihte 750,00 TL ipotek fek bedeli gönderildiğini,

banka kanalı ile ödemeler yapıldığını ayrıca müvekkili tarafından da satım bedeli olarak ...'ın talimatı ile 21.05.2015 tarihli ödeme belgesi ile ...'ın kendi borcuna karşılık müvekili tarafından CB İdeal Tarım Hayvan Sanayi Ticaret Ltd.

Şirketine bu çek bedelinin ödendiğini, aynı ödeme belgesinden anlaşılacağı üzere bu çek bedeli haricinde ayrıca yine satım bedeline mahsuben 24.330,00 TL adı geçen şirkete 21.05.2015 tarihli 763 nolu 5.000,00 TL bedelli, 22.05.2015 tarihli 764 nolu 5.680,00 TL bedelli, 23.05.2015 tarihli 765 nolu 6.500,00 TL bedelli ve 24.05.2015 tarihli 766 nolu 7.150,00 TL bedelli tahsilat makbuzları ile 4 taksit halinde nakit olarak ödendiğini, 27.11.2015 keşide tariöhli 30.000,00 TL bedelli, 11.12.2015 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli ve 25.12.2015 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli, 14.10.2015 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli,

28.10.2015 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli, 12.11.2015 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli ve 19.11.2015 tarihli 30.000,00 TL bedelli olmak üzere toplamda 210.000,00 TL bedelli 7 adet çekin müvekkili tarafından keşide edilerek davalı ...'a taşınmazların satım bedeline mahsuben 21.05.2015 tarihli 54 nolu tediye makbuzuyla teslim edilmek suretiyle ödendiğini, ... tarafından da kendi borcundan dolayı Altar Soya Tarım Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şirketine ödendiğini, 21.05.2015 tarihli belge uyarınca satış bedelinin 321.000,00 TL'sı ...'ın talimatıyla Mehmet Genç'e ödendiğini, 22.05.2015 tarihli zeyilname uyarınca fabrikanın müvekkiline devri nedeni ile 60.000,00 TL prefabrik batonarme kümes binası inşaatı bedelinin bakiye 40.000,00 TL'sin satım bedeline mahsumen ... tarafından Sayın Prefabrik İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş'ye ödeneceğinin kararlaştırıldığını,

Zorel Makine firmasına ait 048702 nolu 02.12.2015 tarihli faturadan da anlaşılacığı üzere müvekkilinin dava konusu Örnekevler Mahallesi 96 ada 2 rnolu parselde bulunan yumurta dizme makinesini satın alarak kullanmaya başladığını, yine su pompası grubu da alınarak müvekkili tarafından kullanılmaya başlandığını, söz konusu satış işleminin gerçek bir satış olduğunu, mal kaçırma gibi bir amacının asla söz konusu olmadığını, satın alınan taşınmazların elektrik faturalarının müvekkili tarafından ödendiğini belirtererk, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 12.11.2019 tarihli ve 2019/141 esas ve 2019/ 286 karar sayılı kararıyla; " .... davacının tasarrufun iptali davası açma hakkının bulunduğu, özel dava şartının gerçekleşmiş olduğu, bununla birlikte ilgili davada iptal sebebinin gerçekleştiğinin açık ve net olarak ortaya konulduğu, davalıların uzun yıllardır birbirlerini tanıyor olmaları, davalı ...'in diğer davalı borçlunun içinde bulunduğu ekonomik durumunu bildiği (karine gereği aksinin ispat edilemediği), davalı borçlunun kızının evli olduğu ve eşinin yanında Antalya'da ikamet ettiğinin anlaşıldığı,

davalı borçlunun kızı ile davalı ... arasında kira sözleşmesi olduğu yönündeki beyana bu sebeple itibar edilmediği, kaldı ki bu konuda kira sözleşmesi sunulsa dahi sözleşmenin her zaman sonradan tanzim edilebileceği ve kira geliri nedeniyle vergi ödenmemiş olmasının da aleyhe değerlendirilmesi gerektiği, bir gün arayla davalı borçlunun oturduğu evi ve çiftlikleri de diğer davalıya satmasının nedeninin somut olayda tasarrufun alacaklıya zarar verme kastıyla alacaklıdan mal kaçırma saikiyle ve muvazaalı olarak yapıldığı iddiasının ispatlandığı, satışın gerçek bir satış olmadığı,

yapılan tasarrufların borçların doğum tarihinden sonra alacaklıya zarar verme kastıyla gerçekleştiği kaanatiyle ispatlanan davanın kabulüne "davalı ... tarafından davalı ...'e devir edilen Afyonkarahisar İli Merkez İlçesi Deper Mahallesi 1594 parsel sayılı taşınmaz, Örnekevler Mahallesi 96 ada 2 parsel sayılı taşınmaz ve Marulcu Mahallesi 416 ada 3 parsel sayılı taşınmazın 3/4 hissesiyle ilgili tasarrufun Afyonkarahisar İcra Müdürlüğünün 2015/20497 sayılı icra dosyasındaki alacakla sınırlı olmak üzere iptali ile davacıya alacak miktarı ile sınırlı olmak üzere haciz ve satış yetkisi verilmesine, " karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; yerel Mahkemece verilen kararın yerinde olmadığını, tasarrufun iptali gerekçesinin açıkça belirtilmediğini, İİK.'nın tasarrufun iptali ile ilgili diğer maddelerine de değinilerek net ve açık bir sebep gösterilmediğini, esasa ilişkin olarak ise; somut olayda İİK'nun 278. maddesi uyarınca ivazsız bir tasarruf ve muvazaanın söz konusu olmadığını, taşınmazların müvekkili tarafından mevzuata ve yasal prosedüre uygun olarak satın alındığını, müvekkili ile diğer davalının kızı Sevgi Güven arasında kira ilişkisinin kurulmasının müvekkilinin diğer davalı borçlunun durumunu bildiği anlamına gelmediğini beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılması ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "... HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esastan reddine ," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, mahiyeti ve kapsamına göre uyuşmazlık, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddesi

2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanun'un 277 ve devamı maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali hükümleri.

3. Değerlendirme 1. Dava konusu taşınmazın borçlunun borcundan dolayı taşınmazın cebri icra yolu ile satılması halinde davalı 3. kişi elinde bir bedel kalması ve davanın diğer koşullarının da bulunması halinde davalı 3. kişi bedel ile sorumlu tutulur.

Dosya içerisindeki bilgilere göre, dava konusu Deper Mah. 1594 parsel(2787 ada, 6 parsel )'in Afyonkarahisar İcra Müdürlüğü'nün 2017/5225 sayılı dosyadan yapılan ihalede 02.07.2019 tarihinde dava dışı Mustafa Çetintaş'a ihale edildiği, söz konusu ihalenin dava dışı ipotek alacaklısı Akbank'ın ipotek alacağından kaynaklı olduğu, ihaleden de arta kalan herhangi bir bedel olmadığı,

Yine dava konusu 96 ada, 2 parselin de Afyonkarahisar İcra Müdürlüğü'nün 2019/501 sayılı dosyadan ihaleye çıkartıldığı anlaşılmıştır.

Öncelikle mahkemece bahsi geçen icra dosyalarının dosya arasına alınması, Afyonkarahisar İcra Müdürlüğü'nün 2017/5225 sayılı icra dosyasındaki ihalenin kimin borcundan kaynaklı olarak yapıldığının tespit edilmesi, davalı borçlu ...'ın borcu sebebi ile ipoteğin paraya çevrilmesine konu edildiğinin ve icra dosyasında ihale bedelinden arta kalan para olmadığının anlaşılması halinde iş bu gayrımenkul yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesine Yine dava konusu Örnekevler Mahallesi, 96 ada, 2 parselde kayıtlı gayrımenkulünde Afyonkarahisar İcra Müdürlüğü'nün 2019/501 sayılı dosyadan ihaleye çıkartıldığının anlaşılmasına göre;

iş bu dosyadan yapılan ihalenin davalı borçlunun borcundan kaynaklı olup olmadığının belirlenmesi, davalı borçlunun borcundan kaynaklı olduğunun anlaşılması halinde; ihale sonrasında artan bir para kalıp kalmadığının belirlenmesi, satıştan kalan bir para olduğunun tespiti halinde, kalan bu para miktarı ile sınırlı olarak ve davacının alacak ve ferilerini aşmayacak şekilde tazminata karar verilmesi,

cebri satıştan para kalmadığının anlaşılması halinde ise bu taşınmaz yönünden de konusu kalmayan dava hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına, ipoteğin 3 kişinin borcundan dolayı paraya çevrilmiş olduğunun tespiti halinde ise, ihale bedelinin 3 kişiden tahsiline karar verilmesi, davalıların dava açılmasına neden olmalarından dolayı yargılama gideri ile sorumlu tutulmalarına karar verilmesi gerekirken, mahkemece yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2.Bozma neden ve şekline göre davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. KARAR

1. Yukarıda değerlendirme bölümünün (1) nolu bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile; temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3. Değerlendirme bölümünün (2) nolu bendinde açıklanan sebeplerle; davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına;

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalı ...'e iadesine,

Dosyanın HMK 373/2 hükmü gereğince kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,