Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/16167 K.2022/11400

Taraflar arasındaki sigorta tahkim davasında İtiraz Hakem Heyetince verilen kararın taraf vekilleri tarafından süresi içinde temyizi istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

KARAR

Davacı vekili, 12.07.2017 tarihinde davacının sevk ve idaresindeki araç ile davalının zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası neticesinde davacının yaralandığını belirterek sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı ücretinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili; başvurunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

... Uyuşmazlık Hakem Heyetince, başvurunun kabulüne, 58.298,00 TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmiş, davalı vekilinin karara itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulüne, başvurunun kısmen kabulü ile 46.638,40 TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmiş, anılan karara karşı taraf vekilleri tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekili ve davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacının sevk ve idaresindeki araç ile davalının zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında tarafların kusur oranının tespiti amacıyla Uyuşmazlık Hakem Heyetince kusur raporu aldırılmış; hükme esas alınan kusur raporunda, davacının kavşağa yaklaşırken hızını azaltmamasından % 25 tali kusurlu olduğu, davalının ise % 75 asli kusurlu olduğu kabul edilerek tazminat hesabında bu oran dikkate alınmıştır. Davalı vekili, davacının ehliyetinin olmadığı ve 0,31 promil alkollü olması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması yönünde itiraz etmiştir. İtiraz Hakem Heyetince, davacının hem ehliyetinin olmadığı hem de 0,31 promil alkollü olması nedeniyle % 20 müterafik kusur indirimi yapılmıştır.

Sürücü belgesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’da belirtilen motorlu araçların sürülmesine yetki veren bir belgedir (m.3). Motorlu araçların, sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafından karayollarında sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır. Sürücü belgesi olmayanların, araç kullanarak trafiğe çıktıklarının tespiti hâlinde, bu kişilere idari para cezası verilir (m.36). Sürücü belgesi alacakların.

Yönetmelikte belirlenen yaş ve deneyim şartlarını taşımaları, öğrenim durumu itibarıyla en az ilkokul düzeyinde eğitim almış olmaları, İçişleri ve Sağlık bakanlıklarınca müştereken çıkarılacak yönetmelikte belirlenen sağlık şartlarını taşımaları, sürücü kurslarında teorik ve uygulamalı eğitimini tamamlayıp sürücü sınavlarını başararak, motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almış olmaları zorunludur (m.41).

Yukarıda zikredilen düzenlemelerden anlaşılacağı üzere sürücü belgesi bulunmayan kişilerin gerekli yaş ve/veya deneyime sahip olmamaları sebebiyle güvenli şekilde araç kullanamayacakları kabul edilmektedir. Ancak trafik kazaları trafiğin akışına ilişkin kuralların ihlali sonucu ortaya çıkan olaylardır. Sürücü belgesiz araç kullanma ise tek başına bu nitelikte bir ihlal içermediğinden trafik kazası meydana gelmesine sebep olan bir kusur olarak kabul edilemez.

Tek başına sürücü belgesiz araç kullanma şeklinde gerçekleşen ihlal sadece idari para cezası uygulanmasını gerektirir. Sürücü belgesiz araç kullanan kişi bu eylemi yanında genel trafiğin işleyişine ilişkin bir kuralı da ihlal ederse zarar görenlere karşı ancak bu ihlale sebep olan kusuru ile sorumlu olacağı gibi zarara maruz kaldığı bir kazada hem kendisinin hem de başkalarının kusuru var ise kendi kusuruna denk gelen ölçüde zarara da katlanmak zorunda kalacaktır.

Ehliyetsiz sürücünün aracına bilerek binme olgusu yolcu konumundaki zarar görenler açısından - ehliyetsiz sürücünün kazanın oluşumunda kusuru bulunmak koşulu ile - TBK 52. madde anlamında zararın doğmasına ve/veya artmasına etki eden davranış olarak tazminattan indirim sebebi ise de, ehliyetsiz sürücünün gerekli yaş ve/veya deneyim eksikliği trafik akışını düzenleyen kuralların ihlali olarak kendini gösterdiğinden yani trafik akışını düzenleyen kuralların ihlaline zaten ehliyetsizlik sebep olduğundan ayrıca bu sebeple indirim yapılması hukuka uygun gözükmemektedir.

Aksi halin kabulü somut olayda olduğu gibi kusur dağılımını (TBK 52. madde uygulaması ile davacının %25 olan oluş kusurunu %40’a çıkarmakta; davalının %75 olan oluş kusurunu ise %60’a indirmekte) davacı aleyhine adaletsiz bir şekilde değiştirmektedir.

Açıklanan bu sebeplerle sürücü belgesiz (ehliyetsiz) araç kullanma sebebiyle davacının tazminat alacağından TBK 52. madde uyarınca zararın doğmasına veya artmasına etki eden davranış olarak %20 indirim yapılması yerinde olmamıştır.

Öte yandan müterafik kusur indirimi için gerekçe olarak gösterilen alkolle araç kullanma için de hem sürücü belgesiz araç kullanma için yukarıda yapılmış olan açıklamaların geçerli olması hem de davacıda tespit edilen alkol oranının yasal sınırın altında olması sebebiyle alkolle araç kullanma sebebiyle de müterafik kusur indirimi yapılması doğru bulunmamıştır.

3-... ... tarafından, kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına nispi vekalet ücretine hükmedilmiştir.

Sigortacılık Yasası 30/17. madde ve 19.01.2016 tarihli ve 29598 Resmi Gazetede yayımlanarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16. maddesinin 13. fıkrasına "(13) (Ek:RG-19.01.2016-29598) tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." hükmü eklenmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince verilen kararda davacı lehine hükmedilecek vekalet ücreti için Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 17. maddesi gereğince hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi, ancak hesaplanan miktarın maktu ücretin altında kalması halinde maktu ücrete hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.