Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/16243 K.2023/11107

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 06.10.2008 tarihinde davalılardan ...'den kepçe satın almak için bir sözleşme imzaladıklarını, akabinde 83.000,00 TL kepçe bedelini davalı ...'e teslim ettiklerini, ancak buna mukabil kendisine kepçe teslim edilmediği için 05.12.2008 tarihinde ihtar çekip ödediği bedeli geri istediklerini, bu ihtar sonuçsuz kalınca 12.01.2009 tarihinde Torbalı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/13 Esas, 2012/227 Karar sayılı dosyası ile alacak davası açtıklarını, bu davanın 16.02.2012 tarihinde karara çıktığını,

83.000,00 TL bedelin müvekkiline 02.01.2009 tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte ödenmesine karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, bu karar gereği Torbalı 2. İcra Müdürlüğü'nün 2012/2472 Esas sayılı dosyası ile davalı ... aleyhine ilamlı icra takibinde bulunulduğunu, borçluya ait haczi kabil mal bulunamadığını, ancak borçlunun dava konusu taşınmazını davalı ...'a devrettiğini, ...'ın da davalı ... Oto. İth. İhr. İnş. Mal. San. Ve Tic. Ltd.

Şti.'ne devrettiğini, ...'ın borçlu ...'ün kayınbiraderi Özgür Akpınar'ın eşi olduğunu belirterek dava konusu İzmir ili Torbalı İlçesi .........., Köyü 191 ada 6 parsel sayılı taşınmaz ile ilgili tasarruf işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; satışın gerçek satış olduğunu, davanın yasal süresi içerisinde açılmadığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, dava şartlarının mevcut olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... ve davalı ... Oto. İth. İhr. İnş. Mal. San. Ve Tic. Ltd. Şti.; davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tapudaki devir bedelleriyle gerçek bedeller arasındaki aşırı fark gözönüne alındığında davalı ...'in alacaklılarına zarar verme kastıyla hareket ettiğinin davalılarca bilinmesinin pek muhtemel olduğu, ayrıca davalılar arasındaki akrabalık ilişkileri gözönüne alındığında zarar verme kastıyla yapılan işlemin diğer davalılarca da bilindiği veya bilinmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu İzmir ili, Torbalı ilçesi, ..........

Mahallesi, 191 ada, 6 parsel sayılı taşınmazın davalılar arasındaki satışına ilişkin tasarrufun iptaline, dava konusu taşınmazın dava dışı 4. Kişiye satışı yapıldığı anlaşıldığından 532.229,99 TL nin Torbalı İcra Müdürlüğü'nün 2016/5556 (Kapanan Torbalı 2. İcra Müdürlüğü 2012/2472 Esas) Esas sayılı dosyasındaki alacaklının alacak ve ferileriyle sınırlı olmak üzere davalı ...

Otomotiv İhracat İthalat İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; tazminattan sadece davalı ......, İth. İhr. İnş. Tic. Ltd. Şti'nin sorumlu tutulmasının doğru olmadığını, kötüniyetli davalılar ... ve ...'ın da sorumlu tutulması gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile nüfus kayıtlarından davalı ...'ın davalı ...'ün kayınbiraderinin eşi olduğu, .....,. İhr. İth. İnş. Mal. San.ve Tic. Ltd.

Şti'nin kurucu ortağı ve şirketin yetkilisi olan...'ün davalı ...'ün babası olduğu taşınmazın dava konusu edilen 160/333 payının dava dışı ..........,'e 15.03.2017 tarihinde satıldığı anlaşıldığından dava, satış tarihindeki rayiç bedel istemine dönüştürüldüğünden mahkemece son satış tarihindeki rayiç bedel olan (dava tarihi ile satış tarihi arasında 8 gün bulunmaktadır) 532.229,99TL'nin takip dosyasındaki alacak ve fer'ileri ile sınırlı olmak üzere davalı ... Oto. İhr. İth.

İnş. Mal. San.ve Tic. Ltd. Şti'nden tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK.nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunda bildirdiği sebepler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme İptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Ayrıca, kötü niyetli üçüncü şahıslar hakkında da iptal davası açılabilir.

İptal davası, üçüncü şahsın elinden çıkarmış olduğu mallar yerine geçen değere taalluk ediyorsa, bu değerler nispetinde üçüncü şahsın nakden tazmine (davacının alacağından fazla olmamak üzere) mahkûm edilmesi gerekir. Bu ihtimalde 3. kişinin sorumlu olduğu miktar, elden çıkarılan malın o tarihteki gerçek değeridir. Bir başka anlatımla dava ve tasarrufa konu malı elinde bulunduran şahsın kötü niyetli olduğunun kanıtlanamaması halinde dava tümden reddedilmeyip borçlu ile tasarrufta bulunan şahsın tasarrufa konu malı elinden çıkardığı tarihteki gerçek değeri oranında ve alacak miktarı ile sınırlı olarak tazminata mahkum edilmesi gerekir.

Dava konusu taşınmaz 12.03.2012 tarihinde davalı borçlu ... tarafından davalı 3.kişi ...'a, 18.09.2013 tarihinde davalı 3.kişi ... tarafından davalı 4.kişi ... Oto. İth. İhr. İnş. Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne, 15.03.2017 tarihinde ise davalı 4. kişi ... Oto. İth. İhr. İnş. Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından dava dışı 5.kişi Asil Şen'e devredilmiştir.

Davacı vekili bu taşınmaz yönünden dava dışı 5.kişi Asil Şen'i davaya dahil etmemiş, tazminata hükmedilmesini talep etmiştir. Dosya kapsamından davalı 3.kişi ...'ın davalı borçlu ...'ün kayınbiraderinin eşi, davalı 4.kişi ... Oto. İhr. İth. İnş. Mal. San.ve Tic. Ltd.

Şti'nin kurucu ortağı ve şirketin yetkilisi olan...'ün ise davalı borçlu ...'ün babası olduğu anlaşılmış olup, her ikisinin de İİK’nun 280/1.maddesi kapsamında davalı borçlunun mali durumunu ve alacaklılarını ızrar kastını bilen veya bilmesi lazım gelen kişilerden olduğunun anlaşılmasına göre; mahkemece, hem davalı 3.kişi ...'ın dava konusu taşınmazı elinden çıkardığı tarihteki gerçek değeri oranında bedelle, hem de davalı 4.kişi ... Oto. İhr. İth. İnş. Mal. San.ve Tic. Ltd.

Şti'nin dava konusu taşınmazı elinden çıkardığı tarihteki gerçek değeri oranında bedelle davacının icra dosyasındaki alacak ve ferileriyle sınırlı olarak sorumlu tutulması (tahsilde tekerrür olmamak üzere) yönünde karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde, yalnızca davalı 4.kişi ... Oto. İhr. İth. İnş. Mal. San.ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine bedele hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,