Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/16332 K.2023/6125

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine, kamu düzeni yönünden kararın ortadan kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların murisi olan...'nin davalı Ziraat Sigorta A.Ş.'ye 12.01.2017 ile 12.01.2018 arasında geçerli olmak üzere ferdi kaza sigortası yaptırdığını, Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nın 2. maddesinde bu poliçedeki kaza tabirinden maksadın ani ve harici bir hadisenin tesiri ile sigortalının iradesi dışında ölüm ve cismani bir arızaya maruz kalması demek olduğunu, ...'nin 24.02.2017 tarihinde işletmiş olduğu kahvehanede bir silahlı saldırıya uğradığını ve yaralandığını, kaldırıldığı hastanede 1 aydan fazla yoğun bakımda kaldıktan sonra iyileşmeyerek 01.04.2017 tarihinde vefat ettiğini,

davacıların icra takibi öncesinde sigortaya başvurduğunu, hasar dosyasının açıldığını, sigorta şirketinin davacılara bir ödeme yapmadığını, bunun üzerine 14.06.2017 tarihinde Kocaeli 6. Noterliği'nin 11295 yevmiye numarası ile davalı ... şirketine ihtarname gönderildiğini, icra takibine konu tazminat istendiğini, ihtarnamenin 16.06.2017 tarihinde borçlu sigorta şirketine tebliğ edildiğini, davalı ... şirketinin icra dosyasından gönderilen ödeme emrinde istenen alacağın tamamına, hiçbir borcunun olmadığını iddia ederek itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, bu nedenle borçlunun takibe yaptığı haksız olan itirazının iptaline, takibin devamına,

davalının davacıya %20 icra inkar tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Körfez Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2017/660 soruşturma nolu dosyasının bekletici mesele yapılmasına, davalı şirket aleyhine haksız ve mesnetsiz açılmış davanın reddine, davada temerrütleri bulunmadığından ve hadisenin ticari niteliği bulunmadığından faiz talebinin reddine, davacı tarafça yapılan icra takibi haksız ve kötüniyetli olduğundan davacı taraf aleyhine müddeabihin % 20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Kocaeli 2. Assliye Ticaret Mahkemesinin 2017/736 esasında açılan davada görevsizlik kararı verilmiş, dosya mahkemenin 2017/445 esasına kaydedilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile Kocaeli 6. İcra Dairesi'nin 2017/6363 esas sayılı dosyasına borçlunun yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 153.960,00 TL asıl alacak ve takip tarihine kadar işlemiş olan 534,64 TL faizi ile ve takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacağın % 20' si oranında tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; talebin sigorta kapsamında olup olmadığının belirlenebilmesi için ceza yargılamasının sonucunun ve içeriğinin bilinmesi ile maktul ve sanıklar arasındaki ilişkinin bilinmesi gerektiği ve konunun yargılamayı gerektirdiği,

takip tarihi itibari ile muaccel ve likit bir alacak bulunmadığının dosya kapsamı ile sabit olduğunu, Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları kapsamında talebin teminat kapsamında olup olmadığının tespitinin ceza yargılamasındaki maddi ve hukuki sonuçların kesinleşmesine bağlı olduğunu, davanın tüm safahatında ileri sürüldüğü şekli ile vefat olayının teminat kapsamında olup olmadığı ceza dosyasının sonucuna bağlı olduğu halde bu dosyaya ilişkin karar ve olaya ilişkin bilgi ve belgelerin davalı şirkete sunulmadığı icra takibi ve dava yoluna başvurulduğunu,

bu nedenle davalı şirketin faiz ve yargılama giderinden sorumluluğuna gidilmesinin hatalı olduğu, ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararının olay ve oluşa göre değerlendirilmesi gerekmekte olup dosya kapsamında vefat eden muris sigortalının davranış bütünlüğünün kendisini bile bile tehlikeye atma hâlini oluşturduğunun da bir gerçeklik olduğu, dava konusu istem bakımından muaccel ve likit bir alacak bulunmadığı; bu nedenle %20 tazminata hükmedilmesinin yasal dayanaktan yoksun olduğu; dava konusu talep bakımından, birden fazla hak sahibi olup, bu kişilerin taleplerinin birbirinden miktar itibari ile de farklı olduğu;

bu kapsamda davacılar mirasçı sıfatı ile lehtar olarak belirlenmiş iseler de TTK'nın 1494 maddesi uyarınca varisler miras paylarından bağımsız olarak tazminat üzerinde eşit olarak hak sahibi olduklarını belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı ..., sigorta poliçesinin 5.c-d maddeleri uyarınca murisin ölümünün poliçe kapsamı dışında olduğunu ileri sürmüş ise de ceza yargılamasının yapıldığı Kocaeli 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/408 Esas sayılı dosyasında murisin haraç talebini kabul etmemesi dolayısıyla silahlı saldırıya uğradığı, murisin suç işlememeleri için sanıkları sakinleştirmeye çalıştığı, tahrik indirimin dahi yapılmadığı gibi murisin suç işlemediği, suça iştirak etmediği, kendi hayatını tehlikeye sokacak hâllerin bulunmadığı,

sigortalının ateşli silah yaralanması sonucu öldürüldüğü sabit ise de bu hususların sigorta poliçesinin 5.c-d maddelerinde düzenlenen ve rizikoyu teminat dışı bırakan hâllerden olmadığı, ceza dosyasının kesinleşmesinin bekletici mesele yapılmasını talep etmiş ise de ceza dosyasında sigorta şirketinin zaten taraf olmadığı, olayın gerçekleşme şeklinin tanık beyanları ve ceza mahkemesi kararında açıkça belirli olduğu, dava tarihinden önce taraflar arasındaki yazışmalarda davalının rizikonun teminat dışında olduğuna ilişkin bir karşı çıkmasının da bulunmadığı,

tazminat tutarı poliçede belli olduğundan alacağın likit olması sebebiyle %20 icra inkar tazminatına karar verilmesinin yerinde olduğu, kamu düzenine ilişkin olarak yapılan incelemede ise davalı tarafça cevap dilekçesinde, davanın reddi ile birlikte davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesinin de istenildiği fakat gerekçeli kararda bu hususta bir karar verilmediği,

davada birden fazla davacı bulunmasına rağmen hükmün 4-6-7-8-9 ve 10 nolu bentlerinde "davacılar" yazılması gerekirken, tek davacı varmışcasına sadece "davacı" yazılması suretiyle infazda tereddüt doğuracak şekilde hüküm tesisinin isabetli olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) nci alt bendi gereğince,

İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulü ile icra takip dosyasına davalının yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin 153,960,00 TL asıl alacak ve takip tarihine kadar işlemiş olan 534,64 TL faizi ile takip tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacılara verilmesine, davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıların murisi ile davalı arasında düzenlenen Ferdi Kaza Sigorta Poliçesinden kaynaklanan alacağa dayalı itirazın iptali davasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları, 2004 Sayılı İİK.'nın 67/2. maddesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1507 vd. maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararı 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,