Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/1644 K.2023/5830

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince ... vekili, başvurunun esastan reddine, davalılar ... mirasçıları vekilinin istinaf isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... vekili, tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikte ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; borçlu ... hakkında yapılan takibin sonuçsuz kaldığını, dava konusu taşınmazını 13.12.2015 tarihinde mal kaçırma amacı ile diğer davalı ...'ya devrettiğini belirterek, bu tasarrufun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davanın süresinde açılmadığını, davanın görülebilmesi için gerekli aciz belgesi sunulmadığını ve taşınmazın satışında muvazaanın söz konusu olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, aynı yönde savunma yapmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Dava konusu taşınmazın tasarruf tarihindeki değerinin 173.092,00 TL olduğunun belirlendiği ve taşınmazın üzerindeki ipotekle birlikte satılmasının satış değerini etkileyemeyeceği ancak alım satım kararının verilmesini etkileyebilecek mahiyette olduğu kaldı ki ipotek alacaklısının zaten taşınmazı devralan kişi olduğunun sabit olduğu, buna göre ölen davalı ... tarafından dava konusu taşınmazın diğer davalıya devir tarihindeki değerinin çok altında olan 95.000,00 TL'ye devredildiği,

taşınmazın tasarruf tarihindeki değeri ile tapuda gösterilen satış bedeli arasında fahiş oranda değer farkı bulunduğu, dosyaya sunulan 10.05.2017 tarihli kolluk araştırma tutanağında davalı ...'ın dava tarihinden sonra Kınıklı Mah. ..... adresinde ikamet ettiğinin bildirildiği, ilgili belediyeden celp edilen emlak vergisi bildirim formunda dava konusu taşınmazın adresinin davalı ...'ın ikamet ettiği adresle aynı olduğunun bildirildiği, buna göre taşınmazın muvazaalı olarak devredilmesine karşın taşınmazı devreden davalının halen devredilen taşınmazda ikamet etmeye devam ettiğinin görüldüğü,

davalı tanıklarının beyanına göre davalı ...'nın borç içinde olan davalı ...'ın oğlu ve aynı zamanda dahili davalı ...'ın yetkilisi olduğu dava dışı şirkete maddi olarak yardımda bulunduğu ve bunun karşılığında kendisi lehine davalı ...'in taşınmazında ipotek tesis edildiğini beyan ettikleri, bu sebeple davalı ...'nın diğer davalının acz içinde olduğunu bilmeden dava konusu taşınmazı devralmasının hayatın olağan akışına uygun düşmediği kaldi ki tacir olduğu anlaşılan davalı Nejdet'in basiretli bir tacir gibi hareket etmeyerek bunun olası sonuçlarına katlanması gerektiğinin açık olduğu,

sayılan bu nedenlerden dolayı davalılar arasındaki tasarrufun muvazaalı olduğu kanaatine." varıldığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... mirasçıları vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde, davanın Bursa Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, ancak yetki itirazlarının hiç değerlendirilmeye alınmadığını, İİK 279/I'inci madde uyarınca iptal isteminin hak düşürücü süre sebebiyle reddi gerektiğini, taşınmazın rayiç değerine ilişkin bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, yeniden rapor temin edilmeden hatalı rapora dayalı hüküm kurulduğunu, taşınmazın üzerinde 350.000,00 TL bedelli ipotek olduğundan tapuda satış bedeli olarak gösterilen 95.000,00 TL ile birlikte toplamda 445.000,00 TL'ye taşınmazın satın alındığını, müvekkilinin borçlunun aciz halini ve ızrar kastını bilebilecek konumda olmadığını, beyan ederek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... mirasçıları vekili istinaf dilekçesinde, davalı mirasçı İbrahim dışındaki müvekkillerinin borçlu ...'in mirasını reddettiklerinden dosyada taraf sıfatlarının bulunmadığını, bu nedenle de müvekkilleri aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, ayrıca davanın hak düşürücü süre nedeniyle de reddi lazım geldiğini, davalı üçüncü kişi ile borçlu ... arasında akrabalık, komşuluk, hemşehrilik ya da tanışıklık gibi herhangi bir bağ bulunmadığını, dolayısıyla İİK 280'inci maddede belirtilen iptal koşullarının oluşmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Borçlu ... yargılama sırasında 15.11.2017 tarihinde vefat etmiş, mirasçıları ... mirası reddetmiş, geride mirası reddetmeyen İbrahim kalmıştır. Mirası red eden mirasçılara husumet yöneltilemez. Bu durumda borçlunun yerine mirasçısı olarak davalı ... geçeceğinden anılan şahıs yönünden davanın kabulü ile yargılama giderlerinden sorumlu tutulması, diğer mirasçılara yöneltilen davanın ise pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmesi gerekirdi.

HMK'nın 353/1-b,2 madde ve bendine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, duruşma yapılmadan karar verilir.

Açıklanan nedenlerle davalı ...'in istinaf başvurusunun esastan reddine, diğer davalıların başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına ve davalılar ...'a yönelik davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine, diğer davalılar Necdet ve İbrahim'e yönelik davanın kabulüne, Denizli ili, Pamukkale ilçesi, Kınıklı mahallesi, 1865 ada, 24 parsel, 2. Kat,

5 bağımsız bölüm numaralı mesken vasıflı taşınmazın davalı ...'e satışına ilişkin tapu müdürlüğünün 13.12.2015 tarih ve 45099 yevmiye numaralı işlemiyle yapılan tasarrufun müteveffa - borçludan davalı ...'e intikal edecek (1/4) miras hissesi oranında iptaline ve anılan taşınmaz hissesi üzerinde davacıya Denizli 1. İcra Dairesinin 2014/4076 Esas sayılı takip dosyasındaki asıl alacak ve ferilerine yeter miktarda cebri icra ile satış yetkisi tanınmasına,

fazlaya dair istemin ise reddine karar verilmesi için hükmün yeniden oluşturulması gerekmiştir...." gerekçesi ile davalı ... vekilinin istinaf isteminin reddine, davalı ... mirascıları vekilinin istinaf isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, tasarrufun 1/4 oranında iptaline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde, TMK'nın 611/1 maddesi gereğince mirası red edenin payının diğer hak sahiplerine geçeceğinden, tasarrufun tümden iptaline karar verilmesi gerekirken, 1/4 oranında iptalin hatalı olduğunu, diğer mirasçılar yönünden de davanın pasif husumetten reddinin ve mahkeme kararı ile davaya dahil edildiklerinden lehlerine vekalet ücreti hükmedilmesinin yanlış olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesindeki itirazlarını yenilemiştir

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İİK'nın 277 ve devamı maddelerine dayalı olarak açılan tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277, 278, 279, 280, 281, 282, 283 ve 284 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2. Uyuşmazlık, İİK'nın 277 ve devamı maddelerine dayalı olarak açılan tasarrufun iptali istemine ilişkindir. İİK'nın 282.maddesi gereğince takip borçlusu ile onunla hukuki muamelede bulunan üçüncü kişi mecburi dava arkadaşıdır. Somut olayda davalı borçlu ... yargılama sırasında ölmüş, yasal mirasçıları mahkemece davaya dahil edilmiştir. Ancak İbrahim dışındaki yasal mirasçıları ...

Denizli 3.Sulh Hukuk Mahkemesinin 10.09.2018 tarih 2018/112 Esas 2018/1350 Karar sayılı ilamı ile mirası red etmişlerdir. Yasal mirasçılardan birisi mirası reddederse onun payı, miras açıldığı zaman kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer.

(TMK'nın 611. maddesi) Bu halde mahkemece, mirası red edenlerin mirası alt soyuna geçeceğinden bu mirasçıların tesbit edilerek davaya dahil edilmesi suretiyle taraf teşkilinin sağlanması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Öte yandan, borçlunun mirasçıları mahkeme kararı ile resen davaya dahil edildikten sonra mirası red etmeleri nedeni ile haklarındaki dava pasif husumetten reddi halinde davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken bu hususun göz ardı edilmesi de isabetsiz olmuştur.

IV.KARAR

1. nolu paragrafta açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz isteminin reddine, 2. nolu paragrafta açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile, temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,