Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/1660 K.2023/6550

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ...'den alacaklı olduğunu, davalı borçlu aleyhine İstanbul 11. İcra Müdürlüğü'nün 2009/33724 ve İstanbul 5. İcra Müdürlüğü'nün 2009/582 sayılı dosyalar ile takip yapıldığını, takiplerin kesinleştiğini, iki icra dosyasından da aciz vesikası alındığını, davalı borçlunun acz halinde olduğunu, davalı borçlunun adına kayıtlı gayrımenkulü diğer davalı olan eşine mal kaçırma kasdı ile devrettiğini beyan ederek davalılar arasındaki tasarrufun iptalini talep ve dava etmiş, 02.07.2013 tarihli dilekçesi ile de dava konusu gayrımenkulün dava dışı şahoslara devredildiği beyan edilerek talebini bedele dönüştürmüştür.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu gayrımenkulü devrettiğini beyan ederek davanınreddini talep etmiştir. 2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; alacaklının borca karşılık teminatları bulunduğunu, müvekkilinin mal kaçırma kasdının bulunmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.03.2017 tarih, 2013/222 Esas, 2017/136 Karar sayılı ilamında;".... İİK'nun 277-279 maddeleri koşulların davacı yararına davalı ...'nin elinden çıkardığı bedelle sorumlu olduğu anlaşılmakla ... hakkında davanın kabulüne karar verilip, davalı ... hakkında davanın kabul edilebilmesi için kötüniyetli olduğunu kanıtlaması gerektiği, bedel farkı ve yakın tarihlerdeki satış başka delillerle desteklenmediği takdirde tek başına iptal nedeni sayılamayacağından ... hakkında davanın reddine karar verilip açıklanan nedenlerle, davanın kabulü ile, davacının alacağından fazla olmamak üzere 235.850,51 TL tazminatın davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece eksik incelemede bulunulduğunu, davalı ...'in davalı borçlunun eşi olduğunu, kötü niyetin söz konusu olduğunu beyan ederek istinaf taleplerinin kabulünü talep etmiştir. 2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; mahkemenin yetkisiz olduğunu, vekalet ücreti ve yargılama masraflarının hatalı hesaplandığını beyan ederek, istinaf taleplerinin kabulü talep edilmiştir. 3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; mal kaçırma kasdının bulunmadığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, eksik inceleme olduğunu beyan ederek ilk derece mahkeme kararının kaldırılması talep edilmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 24.06.2020 gün, 2018/2091 Esas, 2020/760 Karar sayılı kararı ile "....

Davalı borçlu ile taşınmazı borçludan devralan diğer davalının karı koca oldukları konusunda ihtilaf olmayıp, İİK'nın 278/III-1.maddesine göre, karı ve koca arasında yapılan ivazlı tasarruflar bağışlama hükmündedir.

Bu tasarruflar iyi niyetli ya da kötü niyetli yapılmış olmasına bakılmaksızın iptale tabi olduğu, mahkemece, davalı üçüncü kişinin dördüncü kişi gibi değerlendirilmesi suretiyle kötü niyetinin aranması ve iyiniyetli olduğu kabul edilerek hakkındaki davanın reddine karar verilmesi, kabule göre de hükmolunan tazminattan davalı üçüncü kişi yerine davalı borçlunun sorumlu tutulmasının hatalı olduğu, davanın yetkisizlik kararıyla Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemesinden geldiği gözden kaçırılmak suretiyle HMK'nın 331/2.maddesi gereğince davalı vekili lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin de hatalı olduğu,

bu yanılgılar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden düzelterek esas hakkında yeniden bir karar vermek üzere mahkeme kararının kaldırılmasına karar vermek gerektiği, Bu itibarla;

Yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin, ayrı ayrı davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun kabulüne. Ancak yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç görülmediğinden HMK'nın 353/1-b, 2. maddesi gereğince düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere Siverek 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 22.03.2017 tarih ve 2013/222 E. ve 2017/136 K. sayılı kararının kaldırılmasına,

2-Davanın kabulü ile, dava konusu Şanlıurfa ili Siverek ilçesi Bakmaç Köyü Keş Mevkii 70 parsel sayılı taşınmazın davalılar arasında yapılan 10.09.2007 tarihli satışına ilişkin tasarrufun iptali ile, davanın İİK'nın 283/2. maddesi gereğince bedele dönüşmesi nedeniyle taşınmazın davalı üçüncü kişi ... tarafından elden çıkarıldığı 19/02/2013 tarihi itibarıyla değeri olan 4.666.397,67TL tazminatın davacı alacaklının İstanbul 5. İcra Dairesinin 2009/582 E. ve 11.İcra Dairesinin 2009/33724 E. sayılı takip dosyalarındaki alacak ve fer'ileriyle sınırlı olmak üzere davalı üçüncü kişiden alınarak davacıya verilmesine.

karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları temyiz dilekçesinde de ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddesi 2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali hükümleri.

3. Değerlendirme

Davalı asil ...'nin bölge adliye mahkemesi kararını temyiz ederken adli yardım talebinde bulunduğu, bu talebinin değerlendirilebilmesi bakımından, yerel mahkeme tarafından davalının sosyal ekonomik durumunun tespitine yönelik gerekli araştırmaların yapılıp belgelerin dosya arasına konulduğu görülmektedir. Adli yardımdan yararlanabilmenin şartlarını düzenleyen 6100 sayılı HMK'nın 334/1. maddesinde "Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler" denilmek suretiyle adli yardımdan yararlanabilecek kişilerle ilgili genel çerçeve çizilmiştir.

Dosya kapsamındaki belgelerin incelenmesinden; davalı ...'nin mali durumu itibariyle temyiz harçlarını yatırmasının güç olduğu, bu giderleri ödeme konusunda ödeme gücünün bulunmadığı anlaşıldığından davalı ...'nin adli yardım talebi kabul edilerek temyiz itirazları incelenmiştir.

1. İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak davalı ... vekili tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi, HMK'nın 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına, davalı borçlu ile karı-koca ilişkisinin bulunmasına dava konusu tasarrufun iyiniyet ve bedel farkına bakılmaksızın İİK'nun 280/1 maddesi gereğince iptale tabi bulunmasına göre davalı ... aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Dava İİK 277 ve devamı maddelerine dayalı tasarrufun iptali istemine ilişkindir. Davacının bu davadaki amacı, yaptığı icra takibi nedeniyle alacağını tahsil edebilmek için yapılan taşınmaz satışının kendisi yönünden geçersizliğini sağlamak olduğu, davacının bu hakkının ayni değil şahsi sonuç doğurduğu, davada tasarrufun iptali sebeplerinin olması halinde İİK'nun 283/1. maddesi uyarınca iptal ve tescil olmaksızın, dava konusu gayrımenkule ilişkin hisselerin haciz ve satışına karar verilmesi gerekir.

Davacı vekili 27.12.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile "alacaklının alacak (ferileri ile birlikte) miktarını geçmemek üzere alacak toplamı olan 235.85,51 TL tazminata hükmedilmesi talep edilmesine rağmen, mahkemece ıslah dilekçesindeki talep dikkate alınmaksızın, "... 4.666.397,67 TL tazminatın davacı alacaklının İstanbul 5. İcra Dairesinin 2009/582 E. ve 11. İcra Dairesinin 2009/33724 E. sayılı takip dosyalarındaki alacak ve fer'ileriyle sınırlı olmak üzere tazmine" karar verilmesi doğru değil resen bozma nedeni ise de yapılan yanlışlığın giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden hükmün 6100 sayılı HMK'nın 370/2 maddesi gereğince düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı ... vekili tarafından yukarıda açıklanan Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 2. bendinde yer alan 4.666.397,67 TL ifadesinin karardan çıkartılmasını, yerine ıslah dilekçesi ile talep edilen 235.860,51 TL "ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davalı ... Karakeçeli'ye iadesine,

Dosyanın HMK 373/2 maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,