Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/17251 K.2022/12269

Taraflar arasındaki tahkim davası hakkında Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen kararın davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili, kaza tarihinde geçerli trafik sigortası bulunmayan araç sürücüsünün kusurlu hareketi ile gerçekleşen kazada araçta yolcu olarak bulunan desteğin öldüğünü açıklayıp fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 5.100,00 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini artırmıştır.

Davalı vekili, başvurunun reddini savunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; talebin kısmen kabulü ile eş ... için 79.475,35 TL, çocuk ... için 10.061,71 TL, çocuk... için 2.890,94 TL destekten yoksun kalma tazminatının tahsiline karar verilmiş, anılan karara karşı davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının kabulü ile hakem heyeti kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulü ile ... için 36.573,22 TL, ... için 5.662,04 TL, ... için 1.674,50 TL’nin tahsiline karar verilmiş, karar, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre; davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalmaya dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, meydana gelen kazada desteğin öldüğünü açıklayıp tazminat talebinde bulunmuş, tazminat hesabına yönelik olarak alınan raporda bakiye ömürlerin tespitinde TRH 2010 tablosu ve %1.8 teknik faiz kullanılmış, İtiraz Hakem Heyetince anılan hesaplama karara esas alınarak karar verilmiştir. Tazminat hesabında bakiye ömrün tespitinde TRH 2010 tablosunun kullanılmasında isabetsizlik yok ise de, teknik faizin %1.8 olarak esas alınması Dairemizin içtihatlarına uygun değildir.

Buna göre İtiraz Hakem Heyetince yapılacak iş, tazminatın belirlenmesi için alınacak raporda muhtemel yaşam süresinin belirlenmesinde TRH 2010 tablosunun esas alınarak, bilinmeyen/ işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması (matematiksel olarak %10 artırım yapılıp %10 eksiltim yapılmasının %0 olmadığı hususuna dikkat edilerek) bilirkişiden ek rapor alınıp, oluşacak sonuca göre karar vermekten ibaret olup, anılan nedenle kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3-Bozma neden ve şekline göre davacılar vekilinin vekalet ücretine yönelik sair temyiz itirazının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

KARŞI OY

Borçlar kanunu haksız fiil tazminatını düzenlerken ( T.B.K. 49 ve devamı maddeleri) zararın ispatı ve belirlenmesinin (50. md.) nasıl olacağını açıklamış, tam olarak ispat edilememesi halinde hakimin bu zararı belirleyeceğini öngörmüştür. Zarar belirlenirken bir takım veriler kullanılacaktır. (Türüne göre zararın kapsamı-gelir -kusur ödeme varsa vs.) Ayrıca haksız fiil sorumlusu tarafından ödemenin denkleştirici adalet gereği zarardan düşürülmesi gerekecektir.

Bütün bu hesaplamalar (zararın belirlenmesi) H.M.K. 266 md. uyarınca genellikle bilirkişi marifetiyle olacaktır. Hakim önüne gelen zarardan somut olaya ve savunmaya göre (hatır taşıması) zararı artırıcı nedenler varsa (müterafik kusur) bununla ilgili bilgi ve belgeleri değerlendirip kendisi tazminatı belirleyecektir. TBK. 51. md. başlığı "tazminat ve belirlenmesi" 52. maddesi ise "tazminatın indirilmesi" ile ilgilidir.

Bu maddelerin gerekçelerine bakıldığında bizzat hakimin değerlendireceği konulardır. Zararın belirlenmesi sırasında T.B.K.-51-52 (43-44) maddeleri uygulanarak bilirkişiden rapor alırsak hakimin takdirinde olan hususlarda bilirkişi raporuna değer vermiş oluruz. Bu husus tazminat hukuk eserlerinde de (M.Reşit Karahasan) incelenmiş, zarar ile tazminat arasındaki fark şu biçimde açıklanmıştır. "Borçlar hukukunda zarar ve tazminat kavramlarının ayrı ayrı yeri ve sonuçları vardır.

Zarar, malvarlığındaki eksilmeyi, tazminat ise sorumluluğun kapsamını tespit eder. Bu nedenle tazminat zarar miktarına eşit olabileceği gibi, ondan eksik de olabilir. B.K. 43-44 maddeleri ile getirilen düzenleme sorumlunun zararı ne ölçüde yükleneceğini belirlemek içindir. Bu nedenle davalı ödemesi de göz önünde tutularak zarar kesin olarak belirlendikten sonra B.K. 43-44 maddelerinin somut olay içinde tartışılması ve araştırılması gerekir.

Şayet olay içinde belirtilen yasa hükümlerine uygun indirim sebeplerinin varlığı tespit edilirse tazminat, başka bir deyişle hükmedilecek miktar zarardan az olacaktır." 17. ve 4. H.D önceki içtihatları bu yöndedir.

Somut olayda İtiraz Hakem Heyetince tazminat hesabında önce davalı tarafça yapılan ödemenin indirilmesi, daha sonra hatır taşıması indirimi ve müterafik kusur indiriminin yapılması gerekirken, temyiz eden davacılar aleyhine olarak önce hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılıp daha sonra ödemenin mahsup edilmesi yerinde olmadığından bu hususun da bozma nedeni olarak eklenmesi gerektiğinden, sayın çoğunluğun bu konudaki temyiz itirazının reddine dair kararına katılmıyorum.