Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/17507 K.2023/10151

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın bir kısım taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 07.05.2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasında müvekkili ... 'ün eşi, ... ile ...'ün babaları ...'ün hayatını kaybettiğini, müvekkili .... 'in eşi ve ... ile ...'nın babası ...'ün vefat etmesi nedeniyle müvekkilllerinin yoksun kaldıkları destek ve duydukları üzüntü ve acı nedeniyle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik müvekkili ...için 1.000,00 TL maddi 75.000,00 TL manevi, ... için 1.000,00 TL maddi 75.000,00 TL, ... için 1.000,00 TL maddi 75.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahisilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Halk Sigorta vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket tarafından Zorunlu Karayolu Taşıma Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi ile sigortalanan ... plakalı aracın 07.05.2015 tarihinde işletilmesi sırasında oluşan kazada davacıların desteğinin vefat ettiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte;

müvekkili şirketin maddi tazminat talepleri açısından, poliçe limitleri dahilinde ve sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında davacının zararlarını gidermekle yükümlü olduğunu, kusur oranları tespit edildiğinde müvekkili şirket sigortalısının kusursuz olduğunun anlaşılacağını, dava dilekçesinde ve kaza tutanaklarında belirtildiği üzere kazanın oluşumunda diğer davalı ...'un kusurlu olduğunu, müvekkili şirket sigortalısının kusurunun olmaması nedeniyle davacıların müvekkili şirketten olan taleplerinin reddedilmesi gerektiğini,

bu taleplerinin reddi halinde müvekkili şirket aleyhinde tazminata hükmedilecekse davacıların desteğinin araçta hatır için taşınması nedeniyle tazminattan indirim yapılmasını talep ettiklerini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Eureko Sigorta A.Ş. tarafından ... Uluslararası Nakliyat İhr. ve Tic. Ltd. Şti’ye ait..... plakalı araç için zorunlu trafik sigorta poliçesi düzenlendiğini, müvekkili sigorta şirketinin poliçe uyarınca sorumluluğunun, sigorta genel şartları hükümleri kapsamında poliçe üzerinde yazılı limitler ile sınırlı sorumluluk olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun tam olarak tespit edilemediğini, öncelikle kusur durumunun mahkemece bilirkişi kanalı ile tespit edilmesi gerektiğini, ölüm halinde şahıs başına poliçe en üst limitinin yargılama gideri ve vekalet ücreti de dahil olmak üzere 268.000,00 TL olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Uluslararası Nakliyat vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin işbu davada hasım olmadığını, bu sebeble husumet itirazı olduğunu, mahkemenin bu davada yetkili olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. 07.05.2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı ...'ya ZMMS ile sigortalı davalı ...

Uluslararası Nakliyat Ltd.Şti'nin maliki olduğu, davalı ... idaresindeki .... plakalı araç ile davalı Halk Sigorta'ya ZMMS ile sigortalı dava dışı ... idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması neticesinde ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan davacıların desteğinin vefat ettiği, kazada ... plakalı araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğu, dolayısıyla davalı ...

Nakliyat ve ZMMS sigortacısı olan Eureko Sigorta'nın tazminatlardan sorumlu olmadığı gerekçesiyle bu davalılar yönünden açılan maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine, ... plakalı araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğu gerekçesiyle ZMMS sigortacısı olan Halk Sigorta'nın kusur oranında poliçe limitleri dahilinde sorumluluğunun olduğu,

bilirkişi incelemesiyle belirlenen ... için 182.661,64 TL, ..... için 25.257,70 TL ... için 67.297,09 TL olmak üzere toplam 275.216,43 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, davalı Halk Sigorta A.Ş poliçe gereği manevi tazminat miktarlarından sorumlu olmadığı gerekçesiyle bu talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı Halk Sigorta vekili, ... Uluslararası Nakliyat İhr. ve Tic. Ltd. Şti. vekili ve Eureko Sigorta vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; manevi tazminat talebinin reddi gerekçesinin açıklanmadığını, Yusuf' un kazada kusurlu olduğu için hem kendisinin hem de aracının sigota şirketinin maddi tazminattan sorumlu olduğunu belirtmiştir.

Davalı ... Uluslararası Nakliyat İhr. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili hakkında davanın reddine karar verilmesine rağmen müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili hakkında davanın reddine karar verilmesine rağmen müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...

Ceza soruşturması sırasında alınan ATK İstanbul Trafik İhtisas Dairesinin 05.10.2015 tarihli raporuna göre sürücü İdris'in asli derecede, sürücü Yusuf'un ise tali derecede kusurlu olduğu, mahkeme tarafından bilirkişi kurulundan alınan 25.12.2017 tarihli kök ve 30/04/2018 tarihli ek raporda ise " ... plakalı araç sürücüsü ...’nın olayın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu, .... plakalı aracın sürücüsü ...’un alabileceği herhangi bir tedbir olmaması nedeniyle olayın meydana gelmesinde kusursuz bulunduğunun bildirildiği ve mahkemece de bu kök ve ek raporların hükme esas alındığı,

Ceza soruşturması sırasında alınan ATK raporu ile mahkemece alınan bilirkişi raporları arasında kusur dağılımı yönünden çelişki bulunduğu ve bu çelişki giderilmeden kararın verildiği ancak bilirkişi ek raporunun davacı vekiline 08.05.2018 tarihli duruşmada elden tebliğ edilmesine rağmen davacı vekilinin bilirkişi ek raporuna karşı herhangi bir itirazda bulunmadığı, yargılamada ileri sürülmeyen bir hususun istinaf aşamasında HMK 357 nci madde hükmü gereğince ileri sürülemeyeceği gerekçesiyle istinaf aşamasında dile getirilen bu hususun, kamu düzenine ilişkin bulunmadığından,

davacı vekilinin bu yöne ilişen istinaf itirazının reddine karar verilmiş, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 49 vd. maddelerine göre ölüm halinde ölenin yakınları manevi tazminat talebinde bulunabileceği, ancak mahkemece davalı sürücü ...'un kazananın meydana gelmesinde kusursuz olduğu gerekçesiyle gerek bu davalı, gerekse işleten ... ..

Şirketi hakkındaki manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiş olmasının doğru olduğu ve manevi tazminat taleplerinin ZMMS kapsamında bulunması nedeniyle ZMM sigortacılarına yönelik manevi tazminat taleplerinin de reddine karar verilmiş olmasında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin bu yöne ilişen istinaf itirazı da reddedilmiştir. Davada kendisini vekille temsil ettiren davalılar ... Uluslararası Nakliyat...

Şirketi ile Eureko Sigorta şirketi yönünden ret edilen maddi ve manevi tazminat talepleri üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, hiç hükmedilmemesi isabetli olmamış ise de bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, davalı ... Uluslararası Nakliyat İhr. ve Tic. Ltd.

Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK.nun 353/1/b-2 maddesi uyarınca kabulüne, İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 09.10.2018 gün ve 2015/1122E.-2018/971K. sayılı kararının HMK m.353/1-b/2 uyarınca kaldırılımasına, davalılar Eureko Sigorta AŞ ve ...

Uluslararası Nakliyat Ltd Şti ile ... hakkında açılan davanın reddine, davalı Halk Sigorta AŞ. yönünden açılan maddi tazminat davasının kabulü ile davacı ... için 182.661,64 TL, davacı ... .... için 25.257,70 TL ve davacı ... için 67.297,09 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan 23.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... şirketinin poliçe teminat limiti ile sınırlı olacak şekilde) bu davalıdan tahsili ile anılan davacılara verilmesine,

manevi tazminat davasının reddine, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince destekten yoksun kalma tazminatı yönünden hesap olunan ... için 16.909,70 TL , ... için 3.030,92 TL ... için 7.752,68 TL nispi vekalet ücretinin davalı Halk Sigorta AŞ'den alınarak bu davacılara verilmesine, destekten yoksun kalma tazminatı yönünden davanın reddine karar verilen davalılar Eureko Sigorta AŞ ve ...

Uluslararası Nakliyat Ltd Şti kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesinin 3 ve 13/4 m. gereğince 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'ten. 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacı ... ...'ten ve 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'ten tahsili ile davalılar Eureko Sigorta AŞ ve ...

Uluslararası Nakliyat Ltd Şti'ne verilmesine, manevi tazminat yönünden davanın reddine karar verilen davalılar Eureko Sigorta AŞ ve davalı ...

Uluslararası Nakliyat Ltd Şti kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesinin 3, 10/3 ve 10/4 m. gereğince 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'ten;4.080,00 TL vekalet ücretinin davacı ... ...'ten ve 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'ten tahsili ile davalılar Eureko Sigorta AŞ ve ... Uluslararası Nakliyat Ltd Şti'ne verilmesine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; manevi tazminat taleplerinin gerekçesiz reddedildiğini, raporda Yusuf'un kusursuz olduğu belirtilmiş olmasına karşın kendilerinin Yusuf'un da kusurlu olduğu kanaatinde olduklarını, bu vesileyle ... Nakliyat Ltd. Şti' nin de sorumlu olması gerektiğini, müteveffanın yolcu konumunda olup kusursuz olduğunu belirterek kararın bozulması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta (ZMSS) Poliçeleri ile teminat altına alınan araçların karışığı çift taraflı trafik kazası sonucunda davacıların yolcu konumunda olan desteğinin vefat etmesi nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 281, 341, 357, 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü ve 56 ıncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ve kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacıların adli yardım talebi kabul edilmiş ise de HMK'nın 339 uncu maddesi gereğince davacılar temyizde haksız çıktığından 269,85 TL harcın davacılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,