Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/18094 K.2022/15418

Taraflar arasındaki sigorta tahkim davasının Uyuşmazlık Hakem Heyetince yapılan yargılaması sonunda davanın kabulüne dair verilen karara davacılar vekili ile davalı vekilinin itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulüne dair verilen kararın süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili, 16.12.2019 tarihinde davacıların oğlunun yolcu olduğu motosiklete davalı ... şirketine trafik (Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) sigorta poliçesi ile sigortalı aracın çarpması ile meydana gelen trafik kazasında davacılar desteğinin vefat ettiğini, davacıların ölen oğullarının desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere davacıların her biri için 2.500,00 TL olmak üzere toplam 5.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş; 16.11.2020 tarihli dilekçesi ile talebini toplam 150.502,32 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; davanın kabulü ile ... için 88.961,55 TL, ... için 61.540,77 TL olmak üzere toplam 150.502,32 TL destekten yoksun kalma tazminatının 19.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara, davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından itiraz edilmiştir. İtiraz Hakem Heyetince; davacılar vekilinin vekalet ücretine ilişkin itirazın kabulüne, itiraza konu kararın 3 nolu maddesinin karardan çıkarılarak kararın yeniden düzenlenmesine, davacılar vekilinin faize ilişkin itirazı ile davalı vekilinin müterafik kusur indirimi itirazları yerinde olmadığından reddine karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle ölenin yakınlarının, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 45/2. (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53/3.) maddesi gereği, destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52. maddesine (818 sayılı BK 44) göre zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hakim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince, müterafik kusur indirimi uygulanmamış; İtiraz Hakem Heyetince de davalının cevabında müterafik kusur savunmasında bulunmadığı, ilk yargılamada ileri sürülmeyen hususun itiraz aşamasında da ileri sürülmesine kanunun cevaz vermediği gerekçesi ile davalı tarafın müterafik kusur indirilmesine yönelik itirazları reddedilmiştir.

Somut olayda, desteğin ölüm nedeni olan yaralanmasının kafa bölgesinden olduğu, kaza tespit tutanağında kask taktığının belli olmadığı, ve müterafik kusurun resen gözetilmesi gerektiği hususları birlikte değerlendirildiğinde motosiklete kasksız olarak binmek zararın doğmasına veya artmasına sebebiyet vermektedir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52. maddesi (818 sayılı BK 44) gereğince davacılar desteği yolcunun müterafik kusuru nedeniyle tazminattan %20 oranında indirim yapılması (davalı lehine usulü kazanılmış haklara dikkat edilerek) gerekirken indirim yapılmaksızın karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

3-) Somut olayda, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından davacılar yararına davalı aleyhine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmiş; davacılar vekilinin İtiraz Hakem Heyeti nezdinde vekalet ücretine dair yapmış olduğu itiraz kabul edilerek davacıların vekalet ücretleri tam nispi vekalet ücreti olarak değiştirilmiştir.

Sigortacılık Yasası 30/17 md. ve 19.01.2016 tarihli ve 29598 Resmi Gazetede yayımlanarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16. maddesinin 13. fıkrasına "(13) (Ek:RG-19/1/2016-29598) tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." hükmü eklenmiştir.

Karar tarihinde yürürlükte olan 2021 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 17. Maddesinde; "(1) Hakem önünde yapılan her türlü hukuki yardımlarda bu Tarife hükümleri uygulanır.

(2) Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez."hükmü düzenlenmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince davacı taraf lehine hükmedilecek vekalet ücreti için Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16/13 maddesinin uygulanması gerektiği göz önüne alınarak AAÜT'nin 13. maddesi ve AAÜT'nin 17. maddesi gereğince maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde tam nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.