Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/18361 K.2022/14449

Taraflar arasındaki sigorta tahkim davası hakkında İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, davalıya ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesiyle sigortalı araç sürücüsünün kusurlu hareketi ile gerçekleşen kazada davacının yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp 40.000,00 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini artırmıştır.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, anılan karara davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin itirazının kabulü ile hakem heyeti kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne ve 55.000,00 TL’nin tahsiline karar verilmiş, karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre; davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazası nedeni ile bedensel zarara dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, meydana gelen kazada davacının yaralandığını ve malul kaldığını, davacının gelirinin yüksek olduğunu belirterek maddi tazminat talebinde bulunmuş, hakem heyetince alınan tazminat raporunda davacının sahibi ve müdürü olduğu petrol şirketinin 2018 yılı karından vergi düşüldüğünde davacının aylık ortalama net gelirinin 6.000,00 TL olduğu, aynı zamanda davacının zirai gelirinin de bulunduğu, zirai gelirinin ise asgari ücretin 2 katı olduğu, davacının arazi ve hayvan gelirinin de 1.507,00 TL olduğu,

bütün gelirler toplandığında davacının aylık gelirinin 12.000,00 TL olup bunun da asgari ücretin 8 katı olduğu belirtilmiş ve tazminat hesabı asgari ücretin 8 katı üzerinden yapılmıştır. Karara esas alınan raporda davacının geliri konusundaki tespit Dairenin içtihatlarına uygun düşmemektedir.

Davacının yaralanması ve iyileşme döneminde gelir elde ettiği taşınmazlar, iş yerleri, dükkanlar, tarım arazileri, büyükbaş, küçük baş ve kümes hayvanları gibi ticari müessese ve tarımsal işletmeleri gelir getirmeye devam etmektedir. Bu ticari faaliyet ve tarımsal işletme varlıklarının davacının yerine çalıştıracağı kişiler tarafından kullanılması neticesinde gelir elde edilebileceğinden artık tazminat hesabı yapılırken bu durumun da nazara alınması gerekmektedir. Bu nedenle tazminat hesabında davacının ticari faaliyet ve tarımsal işletme varlıklarından elde edilen aylık kazancın esas alınması hatalıdır. Buna göre yapılacak iş, davacının söz konusu ticari faaliyetin devamı için yapmış olduğu kişisel katkının belirlenmesidir.

Bu durumda hakem heyetince, yukarıda belirtilen ilkeler ışığında, davacının faaliyette bulunduğu tarımsal ve ticari işletmenin niteliği, davacının kişisel özellikleri ile kişisel ve yönetsel katkısının ne oranda olduğu, davacının yerine işin görülmesi için başka birisinin çalıştırılması halinde, ilgili meslek odalarından bu iş için ne kadar ücretle başka birisinin çalıştırılabileceği sorularak davacının kişisel yetenek ve emeğinin işletme gelirine katkısı belirlenerek, bu katkının parasal değeri tespit edilip bu değerin asgari ücrete oranı belirlenerek,

pasif dönem hesabında ise asgari geçim indirimi eklenmeksizin net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik araştırma ile karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3-İtiraz Hakem Heyeti tarafından, davanın kısmen kabulüne ve kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına tam nisbi vekalet ücretine karar verilmiştir.

5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinin (17) numaralı fıkrası ve 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6. maddesi ile adı geçen Yönetmelik'in 16. maddesine eklenen 13. fıkra uyarınca tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 17. maddesi (2) numaralı fıkrasına göre de Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Tarifenin üçüncü kısmına göre nisbi avukatlık ücretine hükmedilen durumlarda da talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine tarifeye göre hesaplanan nisbi ücretin beşte birine hükmedilir.

Açıklanan nedenlerle; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16. maddesinin 13. fıkrasının uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13. maddesi ve AAÜT'nin 17. maddesi gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.