Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/18821 K.2023/12430

vekili Avukat ... HÜKÜM/KARAR : Ret - Esastan ret

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın pasif husumet nedeni ile reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın birleşen dosya davalısı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile birleşen dava dosyası yönünden de pasif husumet yokluğu nedeni ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu, davalıya ZMSS ile sigortalı minibüsün 31.05.2011 tarihinde yolcu indirme sırasında hareket etmesi neticesinde davacının düşerek yaralandığını, kazada kusurlarının olmadığını, kaza nedeni ile iş ve gücünden kaldığını, alınacak maluliyet raporu ile bunun belirleneceğini belirterek açılan belirsiz alacak davasında şimdilik 3.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 03.10.2019 tarihli dilekçesiyle talebini 167.638,08 TL'ye artırmıştır.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; aynı kazaya ilişkin olarak davanın ilk etapta ZMS sigortacısına karşı açılmış ise de davalı şirketin husumet itirazında bulunarak sıralı sorumluluk ilkesi gereği davanın öncelikle Zorunlu Karayolu Taşımacılık sigortacısına karşı açılması gerektiğini ileri sürdüğünü, uzamış ceza zamanaşımı süresinin de dolmak üzere olması nedeni ile ve aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık sigortası olmadığından bu davayı Güvence Hesabına karşı ikame ettiklerini belirterek açılan belirsiz alacak davasında şimdilik 1.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir

II. CEVAP

Asıl davada davalı ... vekili; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, kusur ve poliçe limiti ile sınırlı sorumlulukları olduğunu, davacının müterafık kusuru bulunduğunu, taşımanın niteliğinin belirlenerek hatır taşıması var ise indirim yapılmasını talep ettiklerini, maluliyet oranının Adli Tıp Kurumundan alınacak rapor ile belirlenmesini, aktüer siciline kayıtlı bilirkişiden rapor alınması gerektiğini savunrak davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davalı ... vekili; dava konu aracın zorunlu mali mesuliyet sigortası olduğunu ve zararın bu sigortadan karşılanmasını, ZMSS bulunduğundan kendileri hakkında pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, her iki sigorta arasında müteselsil sorumluluk değil sıralı sorumluluk olduğunu, birinin olmaması halinde sıradaki sorumlu olan sigortacıdan talepte bulunulması gerektiğini, bu durumda taşımacılık sigortası varsa devreye gireceğini, yoksa Güvence Hesabının değil trafik sigortasının devreye gireceğini, davacının kendilerinden talepte bulunma hakkı olmadığını,

ayrıca davaya konu taşımanın 4925 sayılı Kanun kapsamına giren bir taşıma faaliyeti olmadığını, şehir içi yapılan bir taşıma olduğunu, mesafenin 100 km'nin altında olduğunu bu nedenle zorunlu taşımacılık sigortası yaptırma zorunluluğunun bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte kusur ve teminat limitleri ile sınırlı sorumlu olduklarını, dava tarihinden itibaren faiz istenebileceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının yolcu olarak bulunduğu minibüsten inmek isterken aracın hareket etmesi nedeni ile yaralandığını, alınan maluliyet raporu ile davacının %10 oranında maluliyeti olduğunun belirlendiği, araç sürücüsünün kazada %100 oranında kusurlu bulunduğuna dair rapor verildiği,

aktüerya raporunda ise 2.519,80 TL geçici iş göremezlik 165.118,28 TL sürekli iş göremezlik tazminatının belirlendiğini, Zorunlu Karayolu Taşımacılığı Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10.07.2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Yasasından doğan sorumluluğunu poliçede yazılı limitlere kadar teminat altına aldığı,

meydana gelen zararın öncelikle Zorunlu Karayolu Taşımacılığı Mali Sorumluluk Sigortasından karşılanması gerektiği, kalan kısım için trafik sigortasının devreye gireceği, davaya konu aracın yolcu taşımacılığı yapmasına rağmen karayolu taşımacılığı mali sorumluluk sigortası olmadığı, bu nedenle davalı ... Hesabının sorumluluğunun doğacağı, davalı ...

Hesabının husumet itirazının yerinde olmadığına kanaat getirilmekle davanın davalı zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalayan ... açısından pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilip anılan tazminattan birleşen dosya davalısının sorumlu tutulacağı gerekçesi ile asıl dava dosyası yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile usulden reddine, birleşen dava dosyası yönünden davanın kabulü ile 167.638,08 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleşen dosya davalısı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Birleşen davada davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; trafik sigortasının varlığı halinde zararın müvekkili kurumdan talep edilebilmesinin mümkün olmadığını, davanın Anadolu Sigorta A.Ş.'ne ihbar edilmesi gerektiğini, somut olayın Mersin ili içerisinde yapılan bir yolculuk olduğundan ve bu mesafenin 100 km'nin altında olduğundan davanın reddi gerektiğini, 8 yıllık uzamış zamanaşımı süresi dolduktan sonra ikame edilen dava zamanaşımına uğradığından reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Mersin Valiliği Trafik Tescil Şube Müdürlüğüne yazılan müzekkere ve dosya içindeki belgelerden kazaya karışan 33 M 0404 plakalı minübüsün Mersin ili şehir içinde yolcu taşıma işinde Çevreyolu Taşıma Kooperatifine bağlı olarak çalıştığı, keza kazanın da şehir içi taşıma esnasında meydana geldiği dikkate alındığında kazaya karışan aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası bakımından 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun 2. md.si ve “Sorumluluk ve Sigorta” başlıklı bölümünde Kanun'un mülga 17 ve 18. md.si gereği ZKTMSS yaptırmasının zorunlu olmadığı,

zira dosya içinde Mersin Valiliğinin 03.05.2021 tarih ve 16452 sayılı müzekkere cevabından il trafik komisyonunca kaza tarihi olan 2011 yılı itibariyle zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası yaptırılması hususunda bir karar alınmadığının anlaşıldığı, oluşan zarardan davalı ... Hesabının sorumluluğu bulunmadığı gerekçesi ile davalı ...

Hesabının istinaf talebinin kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) nci alt bendi uyarınca yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleşen davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; her iki davalı yönünden pasif husumet yönünden ret kararı verilmesinin hatalı olduğunu, birleşen dosya yönünden ret kararı verildiğini ancak asıl dava dosyası için kabul kararı verilmesi gerektiğini, birleşen davanın açılış sebebinin gözden kaçırıldığını, asıl dava dosyası davalısı hakkında hangi nedenle ret kararı verildiğinin açıklanmadığını belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 31.05.2011 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, ... Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesi, 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 19 uncu maddesinin üçüncü fıkrası.

3. Değerlendirme Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, ilk derece mahkemesinin asıl dava dosya davalısı hakkında verdiği pasif husumetten dolayı davanın reddine ilişkin kararın davacı tarafından istinaf edilmediği ve kararın davacı yönünden bu davalı için kesinleştiğinin anlaşılmasına ve birleşen dava yönünden de pasif husumetten red kararı usul ve kanuna uygun olup, davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda dökümü yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,