Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/19500 K.2023/2410

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen işyeri sigortasından kaynaklanan menfi tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait Gaziantep Organize Sanayi Bölgesinde bulunan işyerinin dava dışı Tiryaki Agro Gıda A.Ş.'ye kiraya verildiğini ve davalıya da iş yeri sigortası ile sigortalı olduğunu, yağmur sularını çatıdan indiren tahliye borularından sızan suların işyerindeki tahıllara zarar verdiğini davalının kendi sigortalısı olan kiracıya 45.712,83 TL hasar bedeli ödediğini, sonra da davacıdan rücuen tahsil etmek için icra takibi yaptığını ve takibin kesinleştiğini belirterek, bu icra takibinin borçlusu olmadığının tespitini ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davacıya cevap vermemiştir.

III. MAHKEMENİN İLK KARARI

Mahkemenin 08.11.2012 tarihli ve 2012/348 - 2012/595 sayılı kararı ile davanın kabulü ile, Gaziantep 11. İcra Müdürlüğünün 2011/6473 sayılı takip dosyası gereği davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 25.02.2014 tarih ve 2013/2542 - 2014/2576 sayılı kararı ile 6098 sayılı TBK nun 69 uncu maddesi kapsamında kusursuz sorumluluktan bahisle davacının kiracısı olan dava dışı Tiryaki Agro..A.Ş'nin kiralananı kötü kullanımı söz konusu olup olmadığı da ayrıntılı bir şekilde araştırıldıktan sonra anılan yasal çerçevede değerlendirme yapılmak üzere ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamından sonra görev yönünden yapılan inceleme ile Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş, hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 07.11.2019 tarihli 2017/1895 - 2019/10328 sayılı kararı ile hükmün onanmasına karar verilmiştir.

B. Dosyanın Gönderildiği Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk mahkeme kararının bozulması neticesinde bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, dosya kapsamında alınan 18.03.2016 tarihli bilirkişi raporunda davacıya herhangi bir ihbar yapılmamış olması nedeni ile herhangi bir sorumluluk yüklenemeyeceği, davalının yağmur olukları ile ilgili olumsuzluklar olduğu iddiasını destekleyen herhangi bir bilgi ve belgenin dosya kapsamına sunulmadığının açıkça tespit edildiği,

söz konusu raporda her ne kadar kusursuz sorumluluk hükümlerine değinilmiş ise de kusursuz sorumluluk haksız fiil sorumluluğunun bir türü olup davacı ile davalı arasındaki hukuki ilişki kira sözleşmesinden kaynaklanıyor olması sebebiyle TBK'nın kira sözleşmesine ilişkin özel hükümlerinin uygulanması gerektiği, netice itibariyle davacı ile davalının halefi olduğu kiracı arasındaki hukuki ilişkinin sözleşmeden ... sorumluluğa dayanması,

somut olayda davacının bir kusuru bulunmaması ve kiracının da ayıba ilişkin bildirim yükümlülüğünü yerine getirmemiş olması sebebiyle ... zarardan sorumlu olacağı gerekçesiyle davanın kabulü ile Gaziantep 11. İcra Müdürlüğünün 2011/6473 sayılı takip dosyası gereği davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; mahkemenin bozma ilamına aykırı şekilde karar verdiğini, sigortalı kiracının herhangi bir kusurunun tespit edilemediğini bu nedenle kusursuz sorumluluk ilkelerine dayanarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,ayrıca sigortalı şirketin mallarının yağışlar sırasında boruların kırılması veya çatlaması ile su akması sonucu zarara uğradığını, zaman içerisinde su borularının aşınabileceği, kırılabileceği ve bu durumun hasar anında ortaya çıkabileceği göz önünde bulundurulduğunda davacının kusursuz sorumlu olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belireterek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, bina maliki olan davacının kiracısına ait emtiada taşan yağmur suları nedeni ile meydana gelen zarardan sorumlu olmadığının tespitine dair menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3/2 maddesi gereğince uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 ve devamı maddeleri, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 58, 249 ve 256 ncı maddeleri, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1301 inci maddesi.

3. Değerlendirme

Davacı, dava dışı kiracı Tiryaki Agro..A.Ş'nin faaliyet gösterdiği taşınmazın malikidir. Dava ise, bina maliki olan davacının kiracısına ait emtiada taşan yağmur suları nedeni ile meydana gelen zarardan sorumlu olmadığının tespiti istemli menfi tespit davasıdır. Görevsizlik kararı öncesinde ilk derece mahkemesince verilen davanın kabulüne yönelik kararın bozma gerekçesinde; "....

818 sayılı BK nun 58. maddesi uyarınca, bir bina veya imal olunan herhangi bir şeyin maliki, o şeyin fena yapılmasından yahut muhafazadaki kusurundan dolayı mesul olur. Yine 6098 sayılı TBK'nun “Giderim Yükümlülüğü” başlıklı 69. maddesi gereği. Bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden ... zararı gidermekle yükümlüdür. Bu yasal düzenlemede kabul edilen bina malikinin kusursuz sorumluluğu ilkesidir.

Davacının kiracısı olan dava dışı Tiryaki Agro..A.Ş'nin kiralananı kötü kullanımı sözkonusu olup olmadığı da ayrıntılı bir şekilde araştırıldıktan sonra anılan yasal çerçevede değerlendirme yapılmak üzere hükmün bozulmasına karar verildiği" gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Görevli mahkemece yapılan yargılamada, davanın kabulüne karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamı ile bağdaşmamaktadır. Bozma ilamında mahkemenin, kusursuz sorumluluk yönünden değerlendirme yapması gerektiği belirtilmesine rağmen bu yönde değerlendirme yapılmayıp, kiralayan davacı ve kiracı halefi davalı arasındaki kira sözleşmesi yönünden değerlendirme yapılmıştır. Ayrıca yine bozma ilamında kiracının kötü kullanımı olup olmadığı yönünde araştırma yapılması gerektiği belirtilmesine rağmen bu yönde bir araştırma yapılmayıp, denetime elverişli olmayan bilirkişi raporu hükme esas alınarak bozma ilamının gereği yerine getirilmeden eksik inceleme ile karar verilmiştir.

Bu durumda mahkemece bozma ilamının gereğinin yerine getirilmesi amacıyla zararın dava konusu yapının imalindeki veya bakımındaki eksiklik ve hatadan mı, yoksa zararın davacının kiracısı olan dava dışı Tiryaki Agro..A.Ş'nin kiralananı kötü kullanmasından mı, kaynaklı olduğu hususunda araştırma yapılması,

yapının imalindeki veya bakımındaki eksiklik ve hatadan kaynaklanıyor ise bu durumun dava dışı kiracı tarafından hasar öncesinde bilinip bilinmediği veya olağan yaşam tecrübelerine göre bilinmesinin gerekip gerekmediği hususlarında araştırma yapılarak durumun 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 58, 249 ve 256 ncı maddeleri kapsamında değerlendirilip karar yerinde tartışıldıktan sonra sonucu doğrultusunda karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verilmesi isabetli olmamış, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,