Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/20399 K.2023/5673

Taraflar arasındaki maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların murisi ve desteğinin 22.04.2012 tarihinde sevk ve idaresindeki araç ile yapmış olduğu tek taraflı trafik kazası neticesinde vefat ettiğini, aracın kaza tarihinde ... poliçesi ile davalı ... şirketine sigortalı olduğunu, desteğin vefatından sonra geride destekten yoksun kalan olarak davacıların kaldığını, bu kazada desteğini kaybeden müvekkillerinin yaşadığı ve yaşayacağı acıyı tarif etmenin mümkün olmadığını,

vefat eden desteğinden hem bedeni hem de maddi ve manevi olarak yardım alan ve alacak olan bu desteğe muhtaç olan ve olacak olan müvekkillerinin maddi ve manevi olarak zarara maruz kaldığını, bu nedenlerle, haklı ve yasal davanın kabulü ile esas itibari ile destekten yoksun kalan 3. kişi olan müvekkilleri için 5.000,00’er TL (belirsiz alacak) destekten yoksun kalma zararının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tazmin ve tahsili ile müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini,

mahkeme masrafları ile mahkeme vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kaza neticesinde vefat eden desteğin sigortalı araçta sürücüsü konumunda bulunduğunu, kimsenin kendi kusurundan faydalanamayacağı ilkesi gereğince davanın esastan reddi gerektiğini, mahkeme aksi kanaatte ise sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz olduğunu, yeterli sürücü belgesi olmadan araç kullanılması ... Genel Şartları'na göre rücu hallerinden sayıldığından ödenen tazminatın davacılara rücu edileceğini, bu nedenle huzurdaki davada alacaklı ve borçlu sıfatları birleşmiş olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların desteğinin meydana gelen tek taraflı trafik kazasında hayatını kaybettiği, sigortaya başvuru dava şartının yargılama esnasında tamamlandığı, hesaplanan destek tazminatının poliçe limiti içerisinde kaldığı ve davalının tazminattan sorumlu olduğu gerekçesiyle bedel artırım dilekçesi de dikkate alınarak davacı ... için 177.785,72 TL, davacı ...için 47.214,28 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda; müteveffanın sadece eş ve bir çocuğu için destekten yoksun kalma tazminatı hesaplaması yapılmış olup tek destek sahiplerinin davacı ... ve ... olup olmadığı, müteveffanın anne ve babasının sağ olup olmadığı, başkaca çocuklarının bulunup bulunmadığı ve varsa yaşlarının belirsiz olduğunu, davacı vekili müteveffanın değil davacı ...

Bilgin'in nüfus kayıt örneğini dosyaya sunmuş olup bunun destek paylarının tespiti yönünde bir bağlayıcılığı bulunmayacağını, müteveffa Kerim Bilgili'nin kendi kusuru ile vefat ettiğini, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile mahkemece verilmiş olan kararın kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile trafik kazası nedeni ile hayatını kaybeden desteğin anne ve babasının öldüğü, iki kızının ise evli olduğunun anlaşılmasına göre davalının bu yöndeki istinaf talebinin reddi gerektiği, davacıların zarar gören 3. kişi konumunda olmaları ve destekten yoksun kalan 3. kişi sıfatlarına dayanmaları da göz önünde bulundurulduğunda tazminat haklarının etkilenmeyeceği, kaza tarihinin 22.04.2012 olduğu da göz önünde bulundurulduğunda davacıların destekten yoksun kalma tazminatı istemelerinde bir engel bulunmadığı gerekçeleri ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunda bildirdiği sebepler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu hayatını kaybeden sürücünün yakınlarının destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 88, 89 ve 90 ıncı maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir .

2. Dairece kabul görmüş pay esasına göre; çocuksuz durumda destek, desteğin gelirini eşi ile ortak paylaşacağı varsayımına dayalı olarak, gelirden desteğin %50 ve eşin %50 pay alacağı kabul edilmektedir.

Çocukların eş ile birlikte destek payı alacağı durumda ise destek gelirden eşi ile birlikte 2’şer pay alırken çocuklara birer pay verileceği, yine eş, çocuklar ile ana babanın pay alacağı durumlarda desteğe 2 pay, eşe 2 pay, çocukların her birine 1’er pay, ana ve babaya 1’er pay ayrılarak böylece gelirin tamamının dağıtılacağı esasına dayalıdır. Çocukların sayısı arttıkça hem desteğe ayrılan pay, hem de eş ve çocuklar ile ana ve babaya ayrılacak paylar düşecektir.

Çocukların destekten çıkması ile birlikte destekten çıkan çocuğun payları destek, eş ve diğer çocuklara dağıtılacak, anne ve babaya verilmeyecektir. Böylece geriye kalan eş ve çocukların payları ile desteğin payı artacaktır. Bu pay esası Türk aile sistemine çok uygun düşmektedir.

Çünkü Türk aile sisteminde desteğin geliri aile bireyleri tarafından birlikte paylaşılmakta, aile bireyleri arttıkça gelirden alınacak pay düşmekte, aile bireyi azaldıkça da gelirden alınacak pay yükselecektir.

Ana ve babadan birinin destekten çıkması ile payı diğerine aktarılacak, ana ve baba ile çocukların tamamının destekten çıkması durumunda ise yine çocuksuz eş gibi desteğe 2 pay, eşe 2 pay esasına göre %50 pay desteğe, %50 pay eşe verilerek varsayımsal olarak gelir paylaştırılarak tazminat bu ilkelere göre hesaplanacaktır.

Mahkemece hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda, tazminat hesabı yapılırken; desteğin tüm gelirinin davacı eşi Hamide ile davacı kızı Esmanur ile paylaşacağı varsayımı ile hesaplama yapıldığı görülmektedir. Dosya kapsamında desteğin kaza tarihinde anne ve babasının hayatta olup olmadığı araştırılmaksızın ve desteğin kaza tarihinden evlenme tarihlerine kadar destekten yoksun kalan iki kızının daha olduğu dikkate alınmaksızın, desteğin gelirinden diğer çocuklar ile anne ve babaya destek payı ayrılmadan yapılan hesaplama eksik ve hatalı olmuştur.

O halde Mahkemece, desteğin nüfus kayıtları celp edilerek, kaza tarihinde destek Kerim’in anne ve babasının hayatta olup olmadığı hususunun araştırılması, desteğin davacılar dışında 17 ve 18 yaşında 2 kızı daha bulunduğundan bu kişilerin evlendikleri tarihe kadar pay ayrılmak suretiyle Daire uygulamasına da uygun şekilde; aktüer bilirkişiden ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, destek paylarının hatalı belirlendiği rapordaki hesaplamanın kabulü doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

3. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.04.2023 tarihinde Üye ...'in karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

2021/24069 sayılı dosyadaki karşı oy gerekçesinde belirttiğim sebepler ile murisin kusuru ile gerçekleşen trafik kazasında vefatından dolayı mirasçıların ... sigortacısından isteyebileceği bir tazminat bulunmadığı ve bu nedenle davanın tümden reddinin gerektiği, kararın da bu gerekçe ile bozulması gerektiği düşüncesinde olduğumdan sayın çoğunluğun tazminat hesabına yönelik bozma kararına ve gerekçelerine katılamıyorum.