Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/20495 K.2023/1802

davanın reddine, davalı ... ve davalı Yapı Kredi Sigorta A.Ş şirketine yönelik davanın feragat nedeni ile reddine, davacı ...'ın maddi tazminat talebi ile açılan davasının reddine, davacı ...'nın maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne, davacı ... ve ...'nın manevi tazminat talebinin kabulüne

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davalılar ... , ... ile Güneş Sigorta A.Ş yönünden davanın reddine, davalı ... ve davalı Yapı Kredi Sigorta A.Ş şirketine yönelik davanın feragat nedeni ile reddine, davacı ... tarafından maddi tazminat talebi ile açılan davanın reddine, davacı ...'nın maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne, davacı ... ve ...'nın manevi tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Karar davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacı ...'nın yolcu olarak bulunduğu davalılardan ...'ın sürücüsü, ...'ın kayıt maliki, Yapı Kredi Sigorta A.Ş.'nin trafik sigorta şirketi olduğu araç ile davalılardan ...'nin maliki, davalı ...'nin sürücüsü, Güneş Sigorta A.Ş'nin trafik sigorta şirketi olduğu aracın çarpışmasıyla 10.07.2004 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacı ...'nın ağır derecede yaralandığını, günlük ihtiyaçlarını karşılayamaz hale geldiğini belirterek, şimdilik davacı ... için 15.000,00 TL manevi tazminat ile 5.000,00 TL maddi tazminat, davacı ... için 30.000,00 TL manevi tazminat ile 5.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesi isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalı Yapı Kredi Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde; poliçeden dolayı sorumluluklarının bedeni hasarlarda sigortalının kusurlu olması halinde 40.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, davacının manevi tazminat talebinin sigorta kapsamı dışında olduğunu beyanla kusur ve hasar durumuna göre sigortalıya düşen miktardan sorumlu olduklarını beyan etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; davacı ...'nın yolcu olarak bulunduğu aracı kazadan önce Derya'ya haricen sattığını, aracın sahibinin davacı ... olduğunu, kendisinin işleten sıfatının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı Güneş Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde; poliçe gereği şirketin sorumluluğunun limitle sınırlı olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı ... ile arkadaş olduklarını, sürücüsü olduğu aracın haricen davacı ...'ya ait olduğunu, kaza sonrası davacı tarafa tedavi giderlerine ilişkin araç hasarına ilişkin ödeme yapıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalılar ... ve ... cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 12.12.2013 tarih, 2005/425 Esas, 2013/665 Karar sayılı kararı ile "... davalı 34 LVU 09 plakalı araç sürücüsü ...' ın %100 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, kusur raporunun ceza yargılamasındaki kusur oranını teyit eder nitelikte olduğu, davacı ...'nın 19/09/2005 tarihli Adli Tıp Kurumu'nun raporuna göre iyileşme olanağı bulunmadığı, Okmeydanı Eğitim Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulu raporunda davacının maluliyet oranının %92 olduğunun tespit edildiği, buna göre aktüer hesabı yapıldığı,

davacıya davalı ... tarafından yapılan kısmi ödemelerin usule uygun şekilde mahsup edildiği" gerekçesiyle davacı tarafça davalı ... ve davalı Yapı Kredi Sigorta A.Ş'ye yönelik davadan feragat edilmesi nedeni ile bu davalılar yönünden dava dilekçesinin feragat nedeni ile reddine, davacı ... için maddi tazminat isteminin ispatlanamadığından reddine, davacı ... için maddi tazminat isteminin kabülüne,

1.871.684,00 TL maddi tazminatın 10.07.2004 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte (davalı Güneş Sigorta A.Ş' den poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalı ... ve Güneş Sigorta A.Ş den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, davacı tarafın davalı ...' a yönelik manevi tazminat isteminin kabülüne, davacı ... için 15.000,00 TL, davalı ... için 30.000,00 TL olmak üzere toplam 45.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 10.07.2004 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...' dan tahsili ile davacılara ödenmesine,

davalı ... ve ...'ye yönelik davanın üzerine atfı kabil kusur bulunmadığından reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Güneş Sigorta A.Ş. ile davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 19.10.2015 tarih, 2014/7209 Esas, 2015/10854 Karar sayılı ilamı ile "...davalı ... vekilinin bozma kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerektiği, davacının gelirine ilişkin olarak kaza tarihindeki gelirin tespitine yönelik tekrar tarafsız sosyal ve ekonomik durum araştırması yapılarak, davacının kaza tarihi ve öncesini kapsar SSK kaydı getirtilerek,

davacının çalıştığı beyan edilen iş yerlerine ait kayıtları istenilerek ve davacının çalıştığı işyerine benzer işyerlerinden emsal ücret araştırması yapılarak yargılama aşamasında dinlenen davacı tanık beyanları da değerlendirilerek davacının geliri tespit edilerek hüküm tarihine en yakın gerçek zararın belirlenmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm kurulmasının doğru görülmediği, davalı Güneş Sigorta AŞ yönünden de davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabul kararı verilmiş olmasının doğru görülmediği" gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...dinlenen tanık beyanları çerçevesinde davacı ...'nın sürekli olarak sabit bir işte çalıştığı yönünde yeterli delil ve bilgi olmadığı, tanık beyanları ve dosya içeriğine göre tazminata esas gelirinin asgari ücret üzerinden değerlendirilmesi gerektiği" gerekçesiyle alınan ek hesap raporu doğrultusunda davalılar ... ve ... ile Güneş Sigorta A.Ş yönünden davanın reddine, davalı ... ve davalı Yapı Kredi Sigorta A.Ş'ye yönelik davanın feragat nedeni ile reddine, davacı ... tarafından maddi tazminat talebi ile açılan davanın reddine,

davacı ...'nın maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 528.041,56 TL maddi tazminatın 10.04.2004 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya ödenmesine, davacı ... ve ...'nın manevi tazminat talebinin kabulüne,davacı ... için 15.000,00 TL, davacı ... için 30.000,00 TL olmak üzere toplam 45.000,00 TL manevi tazminatın 10.04.2004 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; hesap raporunda bakiye ömrün ve hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, davacının gelirinin asgari ücret düzeyinde olduğunun kabul edilmesinin hatalı olduğunu, tanık beyanlarının esas alınmadığını, gerçek geliri üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, davacıya yapılan kısmi ödemelerin hesaplanan tazminat miktarından hatalı olarak iki kez mahsup edildiğini, bakıcı gideri tazminatına ilişkin talebin reddinin doğru olmadığını, tazminat miktarına tedavi giderlerinin de dahil edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davacının sürekli çalıştığı bir işi olmaması nedeniyle gelirinin asgari ücret düzeyinde olduğunun kabul edilemeyeceğini, gelirin bu nedenle hatalı belirlendiğini, davalının olayda kusurunun olmadığını, kusur tespitinin olayın gelişimi dikkate alınarak yapılmadığını, adli yardım hükümlerinden faydalanmak istediğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacının yolcu olarak bulunduğu davalı Yapı Kredi Sigorta A.Ş. tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan araç ile davalı Güneş Sigorta A.Ş. tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu davacı yolcunun yaralanması nedeniyle, araçların sürücüleri, malikleri ve sigorta şirketlerinden maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Kanun'un 85, 89, 90, 91 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Davalı ..., temyiz dilekçesinde adli yardım hükümlerinden faydalanmak istediğini beyan etmiş ise de, dosya içerisinde yer alan Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 19.10.2015 tarih, 2014/7209 Esas, 2015/10854 Karar sayılı ilamında adı geçen davalının adli yardım talebinin kabul edildiği anlaşılmakla, bu konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, kusur tespitinin, davacının gelirine yönelik araştırma ve tespitlerin yerinde olmasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Mahkemenin kararına esas aldığı 30.03.2020 tarihli hesap bilirkişisinin raporunda davacının gelirinin asgari ücret düzeyinde olduğu kabul edilerek hesaplama yapılmış, davacıya Yapı Kredi Sigorta A.Ş. tarafından yapılan 40.506,00 TL tutarındaki ödeme, davalı ... tarafından yapılan 14.928,00 TL tutarındaki senet ödemeleri, yine davalı ... tarafından yapılan 15.000,00 TL tutarındaki maddi yardım ödemesi kısmi ödemeler kapsamında belirtilmiş, her bir ödeme için ödeme tarihi ile rapor tarihi arasındaki süre için faiz hesabı yapılarak kısmi ödemeler güncellenmiş ve sonuçta kısmi ödemeler ile faizlerin toplamı 162.408,44 TL olarak hesaplanmıştır.

Anılan hesap raporunda, davacının maluliyetine bağlı toplam iş gücü kaybı zararı 760.884,00 TL olarak belirlenmiş, bu miktardan kısmi ödemeler ile işlemiş faizlerin toplamı olan 162.408,44 TL usule uygun şekilde mahsup edilmiş ve davacının hak kazandığı bakiye alacak 598.475,56 TL olarak belirlenmiş olmasına rağmen, yerel mahkemece bu miktardan, davacıya yapılan kısmi ödemelerin ana para olacak şekilde toplamı yeniden mahsup edilmiş ve davacının bakiye alacağının 528.041,56 TL olduğu belirtilerek bu miktar üzerinden hüküm tesis edilmiş ise de varılan sonuç doğru olmamıştır.

Şu halde, davacının kaza sonucu uğradığı iş gücü kaybı nedeniyle yoksun kalacağı kazanç tutarı olan 598.475,56 TL'lik miktarın davacıya yapılan kısmi ödemelerin güncellenmiş haliyle zaten usule uygun biçimde mahsup edilerek anılan miktar tespit edildiğinden, bu miktar üzerinden hüküm tesisine gidilmesi gerekirken, mahkemece mükerrer şekilde yapılan 70.434,00 TL'lik kısmi ödemeye ilişkin mahsubun yerinde olmadığı anlaşılmış, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ...'a yükletilmesine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,