Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/2077 K.2021/10011

Taraflar arasındaki trafik kazasına bağlı yaralama nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde taraflarca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Hükmüne uyulan Yargıtay ...Hukuk Dairesinin 26/04/2018 tarihli 2018/462 esas ve 2018/4614 karar sayılı ilamında; “..Davaya konu 08/05/2010 kaza tarihi itibari ile Çalışma ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Tespit İşlemleri Yönetmeliki yürürlüktedir. Maluliyetin haksız fiil sorumlusunun fiili sonucu oluştuğunun, yani haksız fiil ile maluliyet arasında illiyet bağı bulunduğunun da belirlenmesi sorumluluk açısından zorunludur.

Bu durumda mahkemece davacı küçük .... için Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümlerinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan "Çalışma ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Tespit İşlemleri Yönetmeliki"ne uygun şekilde rapor alınarak, "psikolojik bakımdan daimi maluliyet oranının ve kazayla illiyet bağı bulunup bulunmadığının tespiti" ile sonucuna göre (davacı lehine oluşan kazanılmış haklar da gözetilerek) karar verilmesi gerektiği…” hususlarına değinilerek hükmün davacı yararına bozulmasına; davacının sair, davalı ...’in diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda; bozma sonrası alınan maluliyet raporu ve hesap bilirkişi raporu hükme esas alınarak, davanın kısmen kabulü ile 88.676,82 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ... Isı Ltd. Şti. yönünden 08/05/2010 tarihinden, davalı ... Sigortadan yönünden 13/09/2011 tarihinden yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine (davalı ... Sigortanın poliçe teminat kapsamıyla sorumlu tutulmasına).

Manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 5.000,00 TL manevi tazminatın 08/05/2010 gününden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve.... Isı Grubu Mak. İnş. Asansör ve Dogalgaz Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının ve ...Isı Grubu Mak. İnş. Asan. ve Doğalgaz Sis. San. Tic. Şti. dışındaki davalıların tüm, davalı ... Isı Grubu Mak. İnş. Asan. ve Doğalgaz Sis. San. Tic. Şti’ nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan yerinde görülmeyen temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalılardan ... Isı Grubu Mak. İnş. Asan. ve Doğalgaz Sis. San. Tic. Şti.’nin diğer temyiz itirazlarına gelince;

a) Somut davada, davacılar vekili davayı HMK’nın 109. maddesi uyarınca kısmi dava olarak açmış ve yargılama aşamasında 23/09/2019 tarihli ıslah beyanını içeren dilekçe ile talep konusu miktarı arttırmış ve artırılan kısma ilişkin eksik harcı da ikmal etmiştir.

Islah; iddia ve savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağının istisnalarından olup taraflardan birinin yapmış olduğu bir usûl işlemini tamamen veya kısmen düzeltmesi olarak tanımlanmaktadır. Islah ile taraflar, dava sebebini, dava konusunu veya talep sonucunu değiştirebilirler. Usûlüne uygun olarak açılmış bir davanın bulunması şartı ile davanın tamamen veya kısmen ıslahı mümkündür.

Dava sebebinin veya dava konusunun değiştirilmesi tamamen ıslah hâlleridir. (Baki Kuru 4. Cilt s. 3990). Davanın kısmen ıslahında ise, dava dilekçesinden sonraki bir usûl işleminin ıslahı söz konusudur. Gerek doktrinde gerekse Yargıtay uygulamalarında kabul edildiği üzere müddeabihi (dava değerini) arttırma hâlinde kısmi ıslah söz konusu olup kısmi ıslahta, tamamen ıslahın aksine ıslah tarihine kadar yapılan bütün usul işlemleri yapılmamış sayılmaz. Kısmi ıslah yapıldığı tarihten ileriye dönük olarak hüküm ifade eder.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 60/1. maddesinde zarar ve ziyan yahut manevi zarar namiyle nakdi bir meblağ tediyesine müteallik davanın, mutazarrır olan tarafın zarara ve failine ıttılaı tarihinden itibaren bir sene ve her halde zararı müstelzim fiilin vukuundan itibaren on sene mürurundan sonra istima olunamayacağı aynı maddenin 2. fıkrasında ise zarar ve ziyan davasının ceza kanunları mucibince müddeti daha uzun müruru zamana tabi cezayı müstelzim bir fiilden neşet etmiş olursa şahsi davaya da o müruru zamanın tatbik olunacağı düzenlenerek, haksız fiillerde zamanaşımı müddeti ve hangi hallerde ceza zamanaşımı süresinin uygulanacağına açıklık getirilmiştir.

Somut olayda; davalı sürücü ... aleyhinde taksirle yaralamaya sebebiyet verme suçundan mahkumiyet kararı verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 60/1. maddesi gereğince haksız eylem nedeniyle açılacak tazminat davaları bir yıllık zamanaşımına tabidir. Ne var ki aynı Kanun’un 60/2. maddesine göre, davalının bedensel zarara yol açan eyleminin suç teşkil etmesi durumunda (uzamış) ceza zamanaşımının uygulanması gerekir. Dava konusu eylem suç niteliğindedir. Bu durumda, BK’nın 60/2. maddesi ve TCK’nın 89/2-b ve 66/1-e. maddeleri uyarınca olayda uygulaması gereken zamanaşımı süresi 8 yıldır.

Zamanaşımı, borcu ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, doğmuş ve var olan bir hakkın istenebilirliğini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır. Bu nedenle zamanaşımı alacağın varlığını değil, istenebilirliğini ortadan kaldırır. Olay tarihinde yürürlükte bulunan BK.'nın 133. maddesinde zamanaşımını kesen sebepler sayılmış olup bunlardan biri de dava açılmasıdır. Davanın tamamen ıslahında dava baştan beri (dava dilekçesinden itibaren) ıslah edildiği için ıslah edilen kısım içinde davanın açıldığı tarihte zamanaşımı kesilmiş olur.

Kısmi davada ise zamanaşımı yalnızca dava edilen kısım için kesilir. Henüz açılmayan (saklı tutulan) ve daha sonra ıslahla arttırılan bölüm için zamanaşımı işlemeye devam eder.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; davaya konu yaralanma olayı 08/05/2010 tarihinde meydana gelmiş, dava 25/01/2013 tarihinde kısmi dava olarak açılmış, ıslah dilekçesi 23/09/2019 tarihinde verilmiş, davalılardan .... Isı Grubu Mak. İnş. Asan. ve Doğalgaz Sis. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından ıslaha karşı süresinde zamanaşımı def’i ileri sürülmüştür. Şu durumda; ıslah dilekçesinin verildiği tarih itibariyle 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 87/3 ve 66. maddeleri uyarınca olayın bağlı olduğu 8 yıllık ceza zamanaşımı süresi geçmiştir.

Şu durumda, ıslah edilen maddi tazminat miktarı yönünden davalılardan.... Isı Grubu Mak. İnş. Asan. ve Doğalgaz Sis. San. Tic. Ltd. Şti. yönünden zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemiş, bu durum kararın adı geçen davalı yararına bozulmasını gerektirmiştir.

b) Mahkemece 28/10/2014 tarihli ilk karar ile davacı yararına hükmedilen 5.000,00 TL manevi tazminat hükmünün Yargıtay... Hukuk Dairesinin 26/04/2018 tarihli 2018/462 esas ve 2018/4614 karar sayılı bozma ilamı dışında kalarak kesinleştiği, davalılardan ... Isı Grubu Mak. İnş. Asan. ve Doğalgaz Sis. San. Tic. Ltd. Şti. yönünden kesinleşen bu husus yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerekirken, yeniden hüküm tesis edilerek, aleyhine vekalet ücreti takdir edildiği anlaşılmaktadır.

Şu durumda mahkemece, davalılardan ... Isı Grubu Mak. İnş. Asan. ve Doğalgaz Sis. San. Tic. Ltd. Şti yönünden manevi tazminat hükmü kesinleştiğinden, bu konuda karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm tesis edilmesi gerekirken anılan yön gözetilmeden verilen karar usul ve yasaya aykırı olup davalılardan ... Isı Grubu Mak. İnş. Asan. ve Doğalgaz Sis. San. Tic. Ltd. Şti. yararına bozulması gerekmiştir.