Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/21294 K.2023/705

Taraflar arasında görülen maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nce kararların bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kısmen kabulüne birleşen davanın kabulüne karar verilmiş; verilen kararın temyizi üzerine hükmün bozulmasından sonra bozmaya uyan mahkemece asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı birleşen davada davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... vekili asıl dava dilekçesinde; 21.07.2008 tarihinde davalı ...’nın diğer davalıya trafik sigortalı araç ile direksiyon hakimiyetini kaybederek gidişe göre yolun sağında park

halinde bulunan davacıya ait araca ve aracını kilitleyen davacıya tam kusuruyla çarptığını, davacının kaza nedeniyle ağır yaralandığını, aracının değer kaybına uğradığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 2.400,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden, 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davacı ... vekili birleşen dava dilekçesinde; davalı ...'nin maliki, davalı ... şirketine trafik sigortalı, davalı ...'in sevk ve idaresindeki aracın karıştığı trafik kazası sonunda müvekkilinin zarar gördüğünü ileri sürerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 2.000,00 TL’nin 21.07.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; bozma sonrasında 02.05.2019 tarihli talep açıklama dilekçesi ile 1.500,00 TL araç hasarı, 500,00 TL ikame araç bedelini talep etmiş; 14.01.2019 tarihli davanın tam ıslahı konulu dilekçesi ile kısmi alacak davasını belirsiz alacak davası olarak görülmesini talep etmiş; 16.01.2019 tarihli dilekçesi talebini toplamda 6.450,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; kusur oranı ve poliçe limiti ile sınırlı olarak gerçek zarardan sorumlu olduklarını, manevi zarardan sorumluluklarının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; kaza tespit tutanağının teknik olarak ve hayatın olağan akışına aykırı olarak düzenlendiğini, tutanaktaki kusur tespitini kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...Ş vekili birleşen davaya cevap dilekçesinde; kusur oranında ve poliçe limiti dahilinde sorumlu bulunduklarını, olay tarihinden itibaren faiz istenemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... birleşen davaya cevap dilekçesinde; kusur oranını kabul etmediğini, davacının iddialarının aksine hasara uğrayanın kendisinin olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, talep edilen tazminat ile aracın değeri arasında büyük fark olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 29.01.2015 tarihli ve 2008/365 Esas, 2015/106 Karar sayılı kararı ile asıl dosya yönünden davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 1.738,81 TL'nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazla talebin reddine, davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 15.000,00 TL'nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan ...'dan alınarak davacıya verilmesine, fazla talebin reddine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı (birleşen dosyada davacı) ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 22.02.2018 tarihli ve 2015/7550 Esas, 2018/1225 Karar sayılı kararı ile; "olayın oluş şekli, kaza tarihi, davacının yaralanması bir arada değerlendirildiğinde hükmedilen manevi tazminatın bir miktar fazla olduğu, dava konusu kazada 1. ve 2. olay olarak iki ayrı kaza olduğu, birleşen davanın 2. olaya ilişkin olduğu, birleşen davanın tarafları arasındaki 2. olayda ise

davacının tamamen kusursuz, davalı sürücünün ise tam kusurlu olduğuna dair iki tane kusur raporunun bulunduğu, bunlara itibar edilmesi gerektiği, davacı ...’ın birleşen dosyada 2.000,00 TL tazminatın mahiyetinin davacıya açıklattırılarak tamamen kusursuz olan birleşen dosya davacısının talep ettiği tazminat tutarı için ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alınarak, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle ve yanlıgılı değerlendirmeyle birleşen davanın reddinin hatalı olduğu" gerekçesiyle asıl davadaki maddi tazminat kararı için temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiş, asıl davadaki manevi tazminat ve birleşen dava yönünden karar bozulmuştur.

3. Mahkemenin 09.05.2019 tarihli ve 2018/451 Esas, 2019/380 Karar sayılı kararı ile asıl davada maddi tazminat hükmü tekrar edilerek manevi tazminat 10.000,00 TL düşürülmüş; birleşen dava yönünden davanın kabulü ile 5.750,00 TL hasar bedeli 700,00 TL ikame araç bedeli olmak üzere toplam 6.450,00 TL'nin olay tarihi olan 21.07.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasala faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

4. Mahkemenin yukarıda belirtilen (ilk bozma üzerine verilen) kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

5. Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 21.01.2021 tarihli ve 2019/4277 Esas, 2021/314 Karar sayılı kararı ile; "6100 sayılı HMK’dan önce açılan dava için ıslah suretiyle kısmi davanın belirsiz alacak davasına dönüşmeyeceğinin açık olduğu, birleşen davada ıslahla artırılan kısmın zamanaşımına uğradığını, mahkemece birleşen dava yönünden ıslahla artırılan kısım yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın belirsiz alacak davasına dönüştüğü kabul edilerek 16.01.2019 tarihli talep artırım dilekçesine itibar edilerek 6.450,00 TL maddi tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğu" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 27.05.2021 tarihli ve 2021/121 Esas, 2021/220 Karar sayılı kararı ile davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 1.738,81 TL'nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazla talebin reddine, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 10.000,00 TL'nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan ...'dan alınarak davacıya verilmesine,

fazla talebin reddine, birleşen davada davacının davasının kısmen kabulü ile 1.500,00 TL hasar bedeli 500,00 TL ikame araç bedeli olmak üzere toplam 2.000,00 TL'nin olay tarihi olan 21.07.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile (davalı ... şirketinin sorumluluğunun sigorta bedeli ile sınırlı olması kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen (ikinci bozma üzerine verilen) kararına karşı süresi içinde birleşen davada davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Birleşen davada davacı ... vekili; mahkemenin birleşen davada ilk bozma üzerine verilen ikinci kararı davalı ... tarafından temyiz edildiğini, diğer iki davalı tarafından da kararın temyiz edilmediğini, davalılar ... Oyak Sigorta Şirketi ile ... hakkında kararın kesinleşmiş olmasına rağmen, mahkemece bozma sonrası bu davalılar yönünden de önceki kararın aksine davacı ... aleyhine hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, birleşen davada davalı ... lehine fazla vekalet ücreti takdir edildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; ana davada, davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan diğer davalının sürücüsü olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan ve aracı hasarlanan davacı sürücünün uğradığı zarar nedeniyle iş göremezlik tazminatı, araçtaki değer kaybı tazminatı ile manevi tazminat talebine; birleşen davada, davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan diğer davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu aracı hasarlanan davacı sürücünün hasar tazminatı ve ikame araç bedeli talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 54 ve 56 ıncı maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına; özellikle, vekalet ücreti takdirinde isabetsizlik olmamasına göre, birleşen davada davacı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Birleşen davada davacı ... vekilinin birleşen dava davalılarından ... dışındaki davalılara yönelik temyiz itirazlarının incelemesine gelince;

Birleşen davada davacı taraf, 1.500,00 TL araç hasarı, 500,00 TL ikame araç bedeli istemiyle eldeki davayı açmış, bozma sonrasında 16.01.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 6.450,00 TL'ye yükseltmiş, davacı ... lehine toplam 6.450,00 TL olmak üzere araç hasarından kaynaklanan maddi tazminatın hüküm altına alındığı mahkeme kararı davalılar ... Sigorta A.Ş ile ... tarafından temyiz edilmemiş (sadece davalı ... tarafından temyiz edilmiş) ve 6.450,00 TL maddi tazminat miktarı birleşen davada davalılar ... Sigorta A.Ş ile ... yönünden kesinleşmiş olmasına rağmen; bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda bozma diğer davalılar lehine de uygulanarak dava dilekçesindeki talep olan 2.000,00 TL'nin birleşen davada davalıların tümünden müteselsilen tahsiline hükmedilmiştir.

Mahkemenin önceki kararının birleşen davada davalılar ... Sigorta A.Ş ile ... tarafından temyiz edilmemesi suretiyle anılan bu davalılar bakımından birleşen davada davacı taraf yararına usuli kazanılmış hak oluştuğu gözetilmeden (ilk taleple bağlı kalınıp tazminat miktarının indirilmesiyle) karar verilmesi doğru olmamış ve hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle, birleşen davada davacı ... vekilinin yerinde görülmeyen diğer tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle, birleşen davada davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile birleşen davadaki mahkeme hükmünün BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde birleşen davada davacı ...'a iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,