Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/21438 K.2024/759

2- ... 3- ... 4- ... vekilleri Avukat ... Uslu 5- ... vekili Avukat ...

İHBAR OLUNAN

HDİ Sigorta A.Ş. (Ergo İsviçre Sigorta A.Ş. ) vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 18.12.2013

HÜKÜM/KARAR : Esatan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI

2019/179 E., 2020/413 K.

Taraflar arasındaki maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalılar tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan ...'ın müvekkili şirkette yaklaşık olarak 18 yıldır mekanik atölye şefi olarak çalıştığını, davalılar ..., ... ve ...'ın ... Oto Yedek Parça San. Tic. Ltd.

Şti.'nin sahipleri olduğunu, müvekkili şirkette birkaç yıldır bazı yedek parçalarda eksilmeler olduğunun farkedildiğini, davalı şirkette çalışan...'in davalı ...'ın davacı şirkete ait yedek parçaları çalarak davalı şirkete getirdiğini davalı şirket yetkilisi Ali Öztürk'e anlatması üzerine yedek parçaların ... tarafından alınarak davacı şirket ve yetkililerine satıldığının ve bu olayın da en az 3 yıldır devam ettiğinin anlaşıldığını, davalılar hakkında İzmir 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/917 Esasında ceza yargılamasının yapıldığından bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla,

hırsızlığa konu çalınan malların KDV'siz bedeli olan 542.836,00 TL, bu malların %18 KDV'si olan 122.138,00 TL ve bu malların %25 mahrum kalınan kâr bedeli olan 135.730,00 TL olmak üzere toplam 800.683,00 TL'nin işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar ... Oto Yedek Parça San. ve Tic. Ltd. Şti., ..., ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; ceza yargılamasında malzemenin teslimi olgusunun yegane muhatabının ... olduğunu, diğer davalılara husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davacının zararını ispata yönelik olarak müvekkillerine ilişkilendirilebilecek bir hukuki delil bulunmadığını, davacı şirketin kurumlar vergisi matrahının dava değerinden daha az olduğunu talep edilen miktarın fevkalade fazla olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın iddiasını hangi yönde ispatlayacağının ayrıntılı olarak delillerle açıklanmadığını, müvekkilinin davacı şirkette 18 yıl çalıştığını, iş hukukundan kaynaklanan alacağının 60.000,00 TL civarında olduğunu, davacı şirkete zararın 70.000,00 TL olduğunu, bu işten kazancının da 15.000,00 - 20.000,00 TL civarında olduğunu talep edilen miktarın fazla olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İzmir 9. Asliye Hukuk Mahkemesi 2012/219 E., 2013/154 K. sayılı kararı ile; davanın görevli Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmiş, karar 24.05.2013 tarihinde kesinleşmiştir.

Davacı tarafın talebi üzerine dosya İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiştir.

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/222 E., 2013/118 K. sayılı kararıyla; davanın İzmir 9. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı vererek, yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’ne gönderilmesine karar vermiştir.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi 2013/12481 E., 2013/12018 K. sayılı 11.09.2013 tarihli kararıyla; davanın ticari faaliyet kapsamında bulunduğundan, Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesini yargı yeri olarak belirlemiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 21.02.2018 tarih, 2013/440 Esas ve 2018/195 Karar sayılı ilamı ile; davacının davasının kısmen kabulüne; davacının (KDV hariç) oluşan 145.276,73 TL zararının tüm davalılardan dava tarihinden (taleple bağlı kalınarak) itibaren davalı ... Oto. Ltd. Şti. yönünden işleyecek reeskont faizi ile diğer davalılar yönünden ise yasal faizi ile tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının diğer taleplerinin reddine karar verilmiştir.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 2018/1612 E. 2019/150 K. 28.01.2019 tarihli kararı ile; dosya içeriği ve bilirkişi raporlarından anlaşıldığı üzere davacı tarafın; deposunda mevcut yedek parça stok sayımını, depoya giren yedek parçalarla çıkışı yapılan parçaların karşılaştırmasını her yıl düzenli olarak yapmadığından, davacı tarafın ticari defter ve belgelerine göre çalıştırdığı işçilerinin hangi yedek parçaları karşı tarafa verdiğinin tam tespitinin yapılmasının mümkün olmadığı,

uğranılan gerçek zararın ispatı mümkün değil ise hakim olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önüne alarak zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirleyeceği, yargılama sırasında oluşturulan iki ayrı bilirkişi heyetinin tarafların sunduğu ticari defter ve belgeler itibariyle gerçek zararı tam olarak belirleyemedikleri, eksik çıkan malzemelerle, davalı tarafından vergi dairesine sunulan fazla stok malzemelerin İlk Derece Mahkemesince karşılaştırılmasının yapılıp yapılmadığının bir kısım belgenin dosyada mevcut olmadığından anlaşılamadığı,

dosya içerisinde aslı veya yetkili makamlarca onaylanmış örneği bulunmayan bir belgeye dayanarak kanaat oluşturulamayacağı, yine davacı İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı emanetinde bulunan CD'lerin incelenmesi talebinde bulunmuş olup, mahkemece bu CD'lerin incelenmesine karar verilerek ilgili veriler Cumhuriyet Başsavcılığından istenilmiş, mahkemeye 1 adet CD ibraz edilmiş ve ikinci bilirkişi kurulu bu 1 adet CD'yi incelemiştir.

Oysa İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı 2012/7198 sayılı emanet makbuzunda 2 adet CD'nin varlığı yazılı olduğu, dava dışı üçüncü bir şirket nezdinde davalı şirkete ait kayıtların tutulduğu iddia edilen Netsis isimli muhasebe programının incelenmesi için ikinci CD'nin akıbetinin araştırılması ve bu CD'de kayıtlı verilerin de incelenmesi suretiyle karar verilmesi gerektiği, Yargıtay 2. Ceza Dairesinin bozma ilamında sanıklar tarafından kovuşturma aşamasında 70.000,00 TL tutar ödendiği yazılı olduğu ancak hukuk dava dosyasına böyle bir ödeme yapıldığı konusunda taraflarca bir beyanda bulunulmadığı, ödeme yapılıp yapılmadığının taraflara sorulması,

yapılmış ise ve bu ödeme davacı tarafından kabul edilmiyor ise ödemeye ilişkin belgenin davalılar tarafından dosyaya ibrazının sağlanması, gerektiğinde ceza dosyası da incelenerek ödeme ibaresinin Yargıtay ilamına sehven yazılıp yazılmadığının tespit edilmesi, ödeme yapıldı ise bu miktarın da hükümde dikkate alınması gerektiği, davalılardan ...

28.03.2012 tarihli yazılı beyanı ile davacı şirketten alıp sattığı malların karşılığının 500.000,00 TL olduğunu bildiğini açıklamış olup işçi-işveren ilişkisi çerçevesinde bu beyanın geçerli olup olmadığı, bu davalıyı bağlayıp bağlamadığı tartışılmadan bir karar verilmesinin de yerinde görülmediği gerekçeleriyle davacı şirket vekilinin istinaf başvurusu yerinde olduğundan kabulüne, davanın esası ile ilgili deliller toplanmadan ve değerlendirilmeden karar verilmesi nedeniyle İlk Derece Mahkemesi kararının davanın esası incelenmeden kaldırılmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 21.02.2018 tarih, 2019/179 Esas ve 2020/413Karar sayılı ilamı ile; kaldırma kararına konu eksiklikler tamamlanarak her ne kadar sanık-davalı ...'ın 28.03.2012 tarihli davacı tarafın ibraz etmiş olduğu Ek-14 belgede davacı şirketten aldığı mal bedelinin 500.000 TL olduğunu beyan ettiğine ilişkin kayıt dosyaya ibraz edilmiş ise de, bu beyanın müştekinin ve yanında bulunanların gece 03.00'e kadar beklettikten sonra hakkında şikâyetçi olmayacaklarını söylemeleri üzerinde yazdığını ve imzaladığını, ancak bu işyerinden çaldığı mal bedelinin 60.000 - 70.000 TL civarında olup, 6-7 ay kadar bu işi yaptığını kabul ettiği,

ayrıca bilirkişi incelemelerinde de beyan edilen stok afları dikkate alındığında hırsızlık fiilinin 2011 yılı ile 2012 yılının ilk 3 ayı devam ettiği, mevcut durumda davacının ve davalının stok eksiği tablosu karşılaştırılarak yapılan tespite göre alınan bilirkişi raporunda belirlendiği üzere 170.708,88 TL'lik izinsiz mal çıkışının bulunduğu gerekçesiyle.

"Davacının davasının kısmen kabulü ile; davacının (KDV Hariç) oluşan 170.708,88 TL'lik zararının davalılardan dava tarihinden itibaren (taleple bağlı kalınarak) davalı ... Oto Ltd. Şti. yönünden işleyecek reeskont faiziyle, diğer davalılar yönünden yasal faiziyle birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının diğer taleplerinin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve katılma yoluyla davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; eksik incelemeyle sonuca gidildiğini, davalı şirketin bilgisayarının yedeklemesinin yapıldığı iki adet CD'nin okunamadığından bahisle incelenmediğini, yine şirketin 3 adet mavi klasördeki yedek parçaya ilişkin stok affıyla ilgili kayıtlarla karşılaştırarak inceleme yapılmadığını, davalı ...'ın 500.000,00 TL tutarında mal çaldığına ilişkin beyanı ile davalı şirketin muhasebecisi...'in çalınan mal tutarının 750.000,00 TL olduğuna ilişkin beyanının göz ardı edildiğini, çalınan malların ucuz fiyatla satıldığına ilişkin faturaların dosyada bulunmasına rağmen raporda incelenmediğini,

özellikle dava dışı Mustafa Emre Kargılı Oto ile Ulaş Oto arasında gerçek bir mal satışı olmamasına rağmen aralarında fatura giriş çıkışı yaptıkları hususunun davalının Volvo parçası satmadığının değerlendirilmediğini, emtiaların alış bedeli üzerinden KDV bedeli ödenmiş olması KDV indiriminin kanunen yapılmamış olması sebebiyle zararlarının oluştuğunu, KDV 30/c bendine göre çalınma nedeniyle alış faturasında gösterilen KDV'nin indirilemediğini, bunun da tazmini gerektiğini, mahrum kalınan kâr taleplerinin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, 1. raporda 124.322,49 TL,

2. raporda 145.276,73 TL ve 3. raporda 170.708,88 TL olarak hesaplandığını, birkaç rapor daha alınsaydı gerçek zararın ortaya çıkacağını ileri sürerek usul ve yasaya aykırı kararın müvekkili lehine kaldırılarak davalarının kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İstinafa cevap ve katılma yoluyla davalı şirket, Yalçın, Engin ve Hakan vekili dilekçesinde; daha önceki raporlara göre müvekkillerinin iddia edilen zararla ilgisinin ve illiyetinin olmadığının sübuta erdiğini, bu sebeple davacı tarafın istinaf talebinin reddine, müvekkillerine izafe edilecek bir kusur bulunmadığından davanın tümden reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

İlk Derece Mahkemesince belirlenen maddi olguyla davalıların sorumlu tutulmuş olmasında usul ve yasaya aykırı bir yön görülmediği, davalıların eylemin sübutuna yönelik katılma yoluyla istinaf başvurusunun yerinde görülmediği, kaldırma kararı gereğince bilirkişi heyetinden alınan 19.03.2020 tarihli raporun 3 nolu bendinde İzmir CBS'nın emanet memurluğunun 2012/7198 Emanet nolu evrakıyla iki adet CD ve üç adet mavi klasörlük yedek parçası listesi ile davalı ...'un beyanının bağlayıcı olmadığı yönündeki beyanlar dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde kök raporda değişiklik yapma durumuna gidildiğinin ifade edildiği,

buna göre davalı şirketin Gelir İdaresi Başkanlığı ...

Vergi Dairesine 01.01.2011-31.12.2011 tarih aralığını kapsayan 711.925,60 TL'lik stok affı başvurusundaki 2331 kalem tüm yedek parçalar ile 3 adet mavi klasördeki yedek parçaların kod ve isimleri adet ve maliyetleriyle birlikte tek tek mukayese olarak irdelenip sonuca vardıklarının ifade edildiği, buna göre davacı şirketin stoklarında eksik tespit edilen yedek parça toplam değerinin KDV hariç 170.708,88 TL olarak hesaplandığı, davacı vekilinin zarar tutarına yönelen istinaf başvurusunun da yerinde görülmediği, mahrum kalınan kârın gerçek zarar niteliğinde olmadığı,

zayi olan mallar için satış dolayısıyla yaratılan bir katma değer olmayacağından bu mallara ilişkin alış vesikalarıyla gösterilen verginin indiriminin zayi olan mallar üzerinden vergi yükünü tamamen ortadan kaldıracağı, bir kısım karar başlıklarında sigorta şirketinin taraf olmadığı sehven davalı olarak gösterildiği,

tüm dosya içeriğine göre İlk Derece Mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin doğrudan, bir kısım davalılar vekillerinin katılma yoluyla yaptığı başvurulardaki tüm istinaf taleplerinin yerinde görülmediğinden esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ilk istinaf incelemesi sonrasında bozmaya uyularak yapılan yargılamada alınan ve hükme konu edilen ek raporda ... Oto Ltd.

Şti.'de bulunan bilgisayarın yedeklemesinin yapıldığı, 2 Adet CD kayıtları incelenemeden; müvekkile ait iş yerindeki yedek parça deposundan izinsiz olarak çıkışı yapılmış olan yedek parça toplamının KDV hariç 170.708,88 TL olabileceği sonucuna varılmış olduğunu, oysa emniyet güçlerince CD'lere yedeklemesi yapılan stok kayıtlarına ilişkin verilerin aynı zamanda 3 klasör halinde fiziken emanete alındığı ve bilirkişilerce bu klasörlerin incelendiğini, bilirkişi heyetince tespit edilen KDV hariç 170.708,88 TL'lik değerin çok düşük kaldığını, ceza dosyasında tanık olarak ifadeleri alınan en önemli tanıklardan ve davalı ...

Oto şirketinde tek muhasebeci olarak çalışan...'in çalınan malların toplam tutarının 750.000,00 TL tutarında olduğuna yönelik ifadesinin göz ardı edildiğini, davalı ...

Otonun Volvo parçası satmamakta ve Volvo araçların tamirini yapmamakta olduğunu, tazminata konu malların KDV'siz bedellerinin tespitinin eksik ve hatalı olduğunu, davalı ...'ın çalınan malların toplamının 500.000 TL olduğu yönündeki yazılı ifadesinin dikkate alınması gerektiğini, mahrum kalınan kâr bedelleri taleplerinin reddinin hukuka aykırı olduğunu, emanetteki 2 adet CD'nin incelenmediğini, davalı ...

Oto'nun malların girişinin yapılabilmesi için 2 adet Netsis muhasebe programı kullandığını, davalı şirketin muhasebe kaydının tutulduğu şirket olan Ege Bilişim Teknolojileri Yazılım Ltd.

Şti.'deki kayıtların getirtilmesi yönündeki ısrarlı taleplerine rağmen, yazılan hiçbir müzekkereye cevap verilmediğini ve kanunen Yerel Mahkemenin zorlama yöntemiyle bu tür delilleri elde edebileceğini, dava dosyasında alınan 3 adet bilirkişi raporunda, sırasıyla 1.raporda 124.322,49 TL., 2. raporda 145.276,73 TL. ve 3. raporda 170.708,88 TL'lik malın çalındığı rapor edildiğini, her raporda rakamların, döviz misali yukarı yönlü artış gösterdiğini, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hırsızlık iddiasına dayalı haksız fiil nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve 50 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; özellikle bilirkişi heyetinden alınan 19.03.2020 tarihli rapor ile İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı emanet memurluğunda bulunan iki adet CD ve üç adet mavi klasörlük yedek parça listesi ile davalı ...'un beyanının bağlayıcı olmadığı yönündeki beyanlar dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde kök raporda değişiklik yapma durumuna gidildiği, davalı şirketin Gelir İdaresi Başkanlığı ...

Vergi Dairesine 01.01.2011-31.12.2011 tarih aralığını kapsayan 711.925,60 TL'lik stok affı başvurusundaki 2331 kalem tüm yedek parçalar ile 3 adet mavi klasördeki yedek parçaların kod ve isimleri adet ve maliyetleriyle birlikte tek tek mukayese olarak irdelenip davacı şirketin stoklarında eksik tespit edilen yedek parça toplam değerinin KDV hariç 170.708,88 TL olarak hesaplanmış olmasına,

Bölge Adliye Mahkemesinin mahrum kalınan kârın bulunmadığı ve davacı tarafından Vergi Dairesine çalınan mallar için düzeltme beyannamesi vermeden stoğa giren mallar için KDV ödeyip ödemediği belirlenmeden ve vergi dairesine düzeltme beyannamesi vermeden zararın oluştuğunun kabul edilemeyeceğine dair kabulüne göre dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,