Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/21526 K.2022/11533

Taraflar arasındaki maddi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı Güneş (Türkiye) Sigorta A.Ş. tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Hükmüne uyulan Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 11/12/2019 gün ve 2019/2324 Esas 2019/11803 Karar sayılı ilamında "destek Sibel'in ev hanımı olması göz önüne alınarak, zarara ilişkin gelirinin AGİ’siz net asgari ücret üzerinden yapılması ve aktif-pasif devre ayrımı yapılmaksızın tüm hesap süresi pasif devre kabul edilerek AGİ’siz net asgari ücret üzerinden hesap yapılarak sonuca ulaşılması gerektiği” gerekçesiyle davalı Güneş Sigorta A.Ş. yararına, “takdir olunan manevi tazminatın davacılar anne-baba için az olduğu ve bir kısım vekalet ücretinin hatalı takdir edidiği” gerekçesiyle davacılar yararına hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uygun yapılan yargılama neticesinde; davacılar ... ve ...'nın maddi tazminat talebinin kabulüne, davacı ... için 27.893,05 TL ve davacı ... için 27.209,34 TL maddi tazminatın davalılar ..., ..., ... ve ... yönünden 09/11/2012 tarihinden davalı .... (eski unvan: Güneş Sigorta A.Ş.) yönünden sigorta poliçesindeki limit ile sınırlı olmak üzere 12/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davacıların davalı ....

(Güneş Sigorta A.Ş.) aleyhine açtığı manevi tazminat taleplerine yönelik davanın reddine; davacıların diğer davalılar aleyhine açtığı manevi tazminat taleplerine yönelik davanın kısmen kabulüne davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ...

Aydın için 10.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın 09/11/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı Güneş (Türkiye) Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1) Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince karar verilmiş olmasına ve bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi olanağı bulunmamasına göre davalı Güneş (Türkiye) Sigorta A.Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2) Mahkeme tarafından, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi’nin 11.12.2019 tarihli bozma ilamından önce yürütülen yargılamada alınıp hükme esas kabul edilen 02.06.2015 tarihli aktüerya raporunda, 2015 yılı verilerine göre davacı ... için 27.893,05 TL ve davacı ... için 27.209,34 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmış; davacı taraf, rapordaki bedeller üzerinden davasını ıslah etmiş; mahkemece, ıslah doğrultusunda maddi tazminata hükmedilmiştir.

Davalı Güneş (Türkiye) Sigorta A.Ş. vekilinin kararı temyizi üzerine, Dairemizin bozma ilamında, maddi tazminatın hesap biçiminin uygun bulunmadığı vurgulanarak, karar davalı Güneş (Türkiye) Sigorta A.Ş. yararına bozulmuştur.

Bozma kapsamında yürütülen yargılamada; bozmadan önceki hükme esas alınan hesap raporundaki hataların düzeltilmesi için yeniden hesap raporu alınmış; davacıların, 02.12.2020 tarihli rapor ile (2020 verileriyle hesaplama yapan) belirlenen 85.742,50 TL tazminatı talep etme hakkı bulunduğu kabul edilmiş; ancak, davacıların maddi tazminat yönünden temyiz itirazları bulunmadığı ve Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin bozma ilamında maddi tazminat yönünden sadece davalı ... şirketinin temyiz itirazlarının kabul edilmiş olmasından ötürü davalı ... yönünden oluşan usuli müktesep hak gerekçesiyle ilk hükümdeki miktarlar (davacı ... için 27.893,05 TL ve davacı ... için 27.209,34 TL) hüküm altına alınmıştır.

Mahkeme ilk hükmünün sadece Güneş (Türkiye) Sigorta A.Ş. lehine bozulduğu ve bozma ilamının kapsamı; davacı tarafın, ilk hükmü maddi tazminat yönünden temyiz etmediği ve ilk hükme esas alınan 02.06.2015 tarihli hesap raporuna itirazının bulunmadığı; bozma ilamının kapsamında belirtilen yönler dışında 02.06.2015 tarihli raporda belirlenen tazminat miktarları için davalı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu dikkate alınmalıdır.

Her ne kadar mahkeme tarafından ilk hükümdeki miktar aşılmadan karar verilmişse de, karar gerekçesinde davacıların tazminat alacağının toplam 85.742,50 TL olarak kabul edildiği ve güncel verilerle hesap yapan 02.12.2020 tarihli raporun hükme esas alındığının belirtildiği dikkate alındığında, bu kabulün usuli kazanılmış hakları ihlal edici nitelik taşıdığı açıktır.

İlk hükmü maddi tazminat yönünden temyiz etmeyen davacı lehine olacak biçimde, asgari ücrette gerçekleşen artışın kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle uygulanmasıyla yeniden yapılan hesap ile tazminatın ilk hükümdeki miktarı dahi aşacak biçimde belirlenmesi, davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hakları ihlal edecektir (HGK'nun 18.02.2020 tarih, 2016/21-817 Esas ve 2020/167 Karar sayılı ilamı da bu yöndedir).

Açıklanan nedenlerle; bozma öncesindeki ilk hükme esas alınan 02.06.2015 tarihli rapordaki tazminat miktarları yönünden davalı lehine oluşan kazanılmış hakkın korunmasını temin etmek üzere, temyiz eden davalı ... şirketinin sorumlu olduğu tazminatın önceki bozma ilamında belirtilen yönlere göre ve 2015 yılı verileriyle (payların önceki rapordaki gibi- gelirin aktif ve pasif dönemde AGİ’siz asgari ücret olarak esas alınması vb.) hesaplanması hususunda rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi (bu şekilde belirlenecek tazminatların sadece davalı ... için geçerli olacağı da gözden kaçırılmadan) gerekirken, usuli kazanılmış hakları ihlal edecek biçimde güncel verilerle hesap yapan 02.12.2020 tarihli aktüer raporunun hükme esas alınmasıyla karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.