Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/21761 K.2023/2456

Taraflar arasındaki sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 18.10.2022 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davalı vekili Avukat ... geldi, davacı adına gelen olmadı. Davalı vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 27.02.2023 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Karasu ilçesi ...

Köyü 4 pafta 246 parselde kayıtlı bulunan üzerinde İkosüt Süt İşletme İmalat ve Değerlendirme Tesisinin bulunduğu taşınmazın davacı kooperatifin borcu sebebiyle icra yolu ile satışa çıkarıldığını, bu taşınmazın ve üzerinde mütemmim cüz durumunda bulunan bir takım alet edavatın birlikte satışa çıkarıldığını, davalının satışa çıkarılan taşınmazı yine satışa çıkarılan bir takım alet ve edavatlar ile birlikte satın aldığını, ancak taşınmaz üzerinde haciz dışında kalan bazı alet ve makineler bulunduğunu, bunların satış kapsamına girmediğini,

satış işleminden sonra davalı ...'nin dava konusu taşınmazı ve üzerindeki menkul malları 3. kişiye sattığını, 3. kişiye satış yaparken halen davacı kooperatife ait olan haciz dışı alet ve makineleri de sattığını, haciz dışı kalan malların davacı kooperatife ait olduğunu, bu alet ve makineleri ...'den alamadıkları gibi parasını da alamadıklarını belirterek, dava dilekçesinde açıkça bilgileri belirtilen 17 adet menkul malların aynen iadesine, olmadığı takdirde bedeli olan 194.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

Davalının, Karasu İcra Müdürlüğü'nün 2013/150 Talimat sayılı dosyasından davacı kuruma ait arsa ile bazı makineleri satın aldığını, bu makinelerin davacının listesini sunmuş olduğu makineler olduğunu, liste halinde sunulan makinelerin tamamen paslanmış ve hurda durumda olduğunu, 15.07.2015 tarihinde söz konusu malları teslim almak için arsaya gidilerek icra müdürü ile birlikte tutanak tutulduğunu, teslimata davacı kooperatif başkanın da katıldığını, davacı kooperatif başkanının satışa ilişkin malları teslim ettiğine, geriye kalan malları teslim aldığına ilişkin bu tutanağı imzaladığını,

kendisinin teslim aldığı malları daha sonra alacağını belirterek, davalının satın almış olduğu işletmenin bahçesine koyduğunu ve daha sonra gelip bu malları aldığını, davalının davacıya ait olan malları kimseye satmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraf iddia ve savunmaları, toplanan deliller dikkate alındığında, icra satışının dışında tutulan menkul makine ve aletlerin değerinin bilirkişi raporu ile belirlendiği, raporun denetime elverişli bulunduğu, davalının sözkonusu alacaktan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 118.250,00 TL alacağın dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde;mahkemece gerekçeli kararda, davalının söz konusu alacaktan sorumlu olduğunun tespitinin yapıldığını ancak dava konusu 17 adet menkul mal olmasına rağmen “13 kalem makine ve ekipmanın rayiç değerinin 118.250,00 TL olacağının rapor edildiği görülmüştür” denilerek (dosyada mübrez ve kabul etmedikleri eksik bilirkişi raporu karara esas alınmış) sadece 13 adet makinenin bedeli olan 118.250,00 TL’nin iadesine karar verildiğini, mahkemece dava konusu olan diğer menkul mallarla ilgili hiçbir değerlendirme yapılmadığını, dava konusu malların hiçbirinin davacıya teslim edilmeyerek davalı tarafından alıkonulduğunu,

bu hususun tanık beyanları ile ispat edildiğini, davalı vekili tarafından da dava konusu taşınır malların davalı tarafından alıkonulduğu ve davacı müvekkiline teslim edilmediğinin açıkça kabul edildiğini, hatta davacı müvekkiline ait olup, davalı tarafından hukuka aykırı şekilde el konulan dava konusu menkul malların yine haksız ve hukuka aykırı şekilde 3. bir şahsa satıldığının da açıkça beyan edildiğini dava konusunun 17 adet menkul mal olduğunu ve değerinin 194.300,00 TL olması gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinin Karasu İcra Müdürlüğü'nün 2013/150 Talimat sayılı dosyasından davacı kuruma ait arsa ile bazı makineleri satın aldığını, 15.07.2015 tarihinde icra müdürü ile birlikte tutanak tutularak,

satın alınan malların davacı kooperatif başkanına teslim edildiğini, davacının malları teslim alarak tutanağı imzaladığını, müvekkilin daha sonra satılan malları teslim alındığını düşünerek kalan malları 18.000,00 TL'ye hurda fiyatına sattığını, çünkü söz konusu binanın ve içindeki bütün malzemelerin hurda olduğunu, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, kaşar haşlama makinası ve kompresörün müvekkili şirkete ait olduğunu, mahkemece bunların parasının da davacıya verilmesine karar verildiğini,

müvekkile ait olan ve raporda belirtilen Kasar Haslama Makinası 18.000,00 TL ve Kompresör 4.500,00 TL'nin bu fiyata dahil olmaması gerektiğini ve raporun hatalı yazıldığını, 11.07.2018 tarihli duruşmada müvekkilin soğutma kulesini satmış olduğu kişiden alıp getirdiğini, davacının bu soğutma kulesini istemediğini, bu durumun duruşma zaptında açıkca belli olduğunu, bu sebeple de söz konusu malzemenin yediemine bırakıldığını, davacının kötü niyetli olarak bu makinayı almadığını ve soğutma kulesine yazılan 5.000,00 TL yi de kabul etmediklerini, müvekkilin 20KVA Jeneratörü davacı tanığı olan ...'den iade alarak davacıya iade etmek istediğini,

11.07.2018 tarihli duruşmada söz konusu jeneratörü getirmiş olup, davacının kötü niyetli olarak almak istemediğini, bu sebeple de söz konusu jeneratör yediemine bırakıldığını ve davacının istediği zaman oradan alabilecekken kötü niyetli olarak parasını istediğini, bu nedenle jeneratöre yazılan 1.500,00 TL'yi de kabul etmediklerini, gerekçeli kararda süt filitrespilatörü makinesine 7.500,00 TL değer biçildiğini, ancak müvekkilinin söz konusu makinayı vermiş olduğu davacı tanığın ifadesine göre makinenin hurda olup, kullanılamaz halde olduğu için 4.000,00 TL masraf yaptığını,

bilirkişinin kullanılamaz hurda bir makinaya bu değeri vermesinin hatalı olduğunu, gerekçeli kararda katı yakıtlı sıcak su kazanına 5.000,00 TL değer biçildiğini, müvekkilin söz konusu makinayı vermiş olduğu davacı tanığın ifadesine göre hurda olup kullanılamaz halde olduğu için masraf yaptığını, bilirkişinin kullanılamaz hurda bir makinaya bu değeri vermesinin hatalı olduğunu, gerekçeli kararda ayran dolum makinasına 10.000,00 TL değer biçildiğini, icra müdürlüğü tarafından yapılan değer tespitinde 6.000,00 TL belirtilmiş, sonra mahkeme tarafından yapılan değer tespitinde 5.150,00 TL belirtildiğini,

ancak hurda olarak duran ve baştan beri kullanılmayan makinenin değeri 5.150,00 TL den 10.000,00 TL'ye artırıldığını, bilirkişinin kullanılamaz hurda bir makinaya bu değeri vermesinin hatalı olduğunu, gerekçeli kararda teneke kapama makinasına 11.750,00 TL değer biçildiğini, icra müdürlüğü tarafından yapılan değer tespitinde 12.500,00 TL belirtilmiş, mahkeme tarafından yapılan değer tespitinde 9.850,00 TL belirtildiğini, ancak ne hikmetse makinenin değeri 9.850,00 TL'den 11.750,00 TL ye artırıldığını, gerekçeli kararda kaşar vakumlama ve paketleme makinasına 7.000,00 TL değer biçildiğini,

icra müdürlüğü tarafından yapılan değer tespitinde 7.500,00 TL belirtilmiş olup, mahkeme tarafından yapılan değer tespitinde 2.850,00 TL belirtildiğini, bilirkişi tarafından yapılan değer tespitinin hatalı olduğunu, bilirkişilerin bütün makinalarda hurda fiyatını daha değerli olarak tespit etmiş olup, hurda fiyatını sıfır makina değeri ile aynı tuttuklarını, mahkemece gerekli araştırma yapılmadan ve itirazları dikkate alınmadan karar verildiğini, gerekçeli kararda ayran ünitesi, süt filitreseperatörü, süt soğutma tankına fiyat belirlendiğini, ancak söz konusu makinaların müvekkili ile bir bağlantısı bulunmadığını,

müvekkilinin kalan malzemeleri ...'e vermiş olup, başkada bir malzeme vermediğini, davacının da diğer malların davalıda olduğunu ispatlayacak belge sunamadığını, Cumhuriyet Başsavcılığının 2013/873 soruşturma numaralı dosyası çalınan malları da müvekkilinden istendiğini, davacı söz konusu malzemeleri aldığına dair icrada belge imzaladıktan sonra, müvekkilinin de kalan malzemeleri hurda fiyatına sattığını, müvekkilin hurda fiyatına (18.000,00 TL) sattığı mallar belli olup, davacının iddia ettiği gibi bütün malzemeleri satmadığını, davacının bir takım malzemeleri teslim aldığını ve teslim aldığına dair tutanağı da imzaladığını, Karasu C.

Başsavcılığı'nın 2013/873 soruşturma numaralı dosyası ile davacının tesisinden malzeme çalındığı iddiası ile şikayetçi olduğunu, davacının diğer malların bedelini de müvekkilinden istediğini, davacı tanığı ...'in beyanlarına göre malzemelerin çoğu hurda olup, müvekkilinin hepsine masraf yaptığını, aldığı malzemeler dışında malzeme olmadığını açıkça beyan ettiğini, mahkemece bilirkişilerin hatalı raporu doğrultusunda hüküm kurulmasının hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. Karasu İcra Dairesinin 2003/150 talimat sayılı dosyasında mevcut, taraflarca ve icra müdürünce imza altına alınan 15.07.2015 tarihli tahliye -teslim tutanağında; taşınmazda satışı yapılan teferruat dışında kooperatife ait malların davacı kooperatifin başkanı ... tarafından eksiksiz bir şekilde mahalde fiilen teslim alındığının belirtildiği,

resmi belgede yazılı olanların hilafı ispat oluncaya kadar kati delil teşkil eder ve aksinin aynı güçteki yazılı delille kanıtlanması gerektiği, mahkemece açıklanan olgular gözetilerek istemin reddine karar verilmesi gerekirken, tanık beyanlarına itibar edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı bulunduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Karasu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 07.10.2020 tarihli, 2016/101 Esas ve 2020/204 Karar sayılı kararının HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılmasına,

yeniden hüküm kurulması gerektiğinden ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde.

15.07.2015 tarihli tutanağın icra müdürü tarafından tahliyede hazır bulunanlara boş tutanağa imza attırılarak ve sonradan doldurularak düzenlenmiş tutanak olduğunu, tutanağın kendi içinde çelişkilerle dolu olduğunu, tutanağa göre dava konusu malların davalıya teslimi yapılan taşınmazda bırakıldığını ve davalı tarafından 3. kişiye satıldığını, dava konusu makinelerin alıyorum demekle alınabilecek mallar olmadığını, oldukça büyük, demonte hale getirilmesi ve vinçlerden destek alınarak taşınmasının mümkün olduğunu, tanık ifadelerinin iddialarını doğruladığını,

davalı vekilince davalı tarafından ...'e satıldığı beyan olunan dava konusu malların satış bedeli olduğunu iddia ettiği18.000 TL'yi ödemeye hazır olduklarını birçok kez beyan edildiğini, davalı tarafın duruşma sırasında dava konusu malların bir kısmını adliye önüne getirdiğini, bunların açık ikrar hükmünde olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu menkul malların davacı tarafından teslim alınıp alınmadığı, teslim alınmadı ise davalı tarafından menkullerin satışının yapılıp yapılmadığı ve bu menkullerin değerinin ne olduğu noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 77, 79 uncu maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190 ıncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Bölge Adliye Mahkemesince 15.07.2015 tarihli tahliye -teslim tutanağında; taşınmazda satışı yapılan teferruat dışında kooperatife ait malların davacı kooperatifin başkanı ... tarafından eksiksiz bir şekilde mahalde fiilen teslim alındığının belirtildiği, resmi belgede yazılı olanların hilafı ispat oluncaya kadar kati delil teşkil edeceği ve aksinin aynı güçteki yazılı delille kanıtlanması gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de.

15.07.2015 tarihli tutanağın incelenmesinde; ''...taşınmazda satışı yapılan teferruat dışında kooperatife ait başkaca malların olduğu görüldü. ... söz alarak bu malların tamamını eksiksiz bir şekilde fiilen teslim aldım, ben daha sonra onları uygun bir şekilde almaya geleceğim dedi (2.sayfaya devam edildi) ...'e buradaki malları hemen teslim alması gerektiği ihtarı yapılırken ihale alıcısı ... ve vekili ... birlikte söz alarak şimdilik malların kalmasında bir sakınca yoktur. ... istediği zaman gelip alabilir, biz kendi aramızda anlaştık dediler'' şeklinde düzenlendiği,

tutanakta davacı kooperatif temsilcisi ...'in malları daha sonra teslim alacağının belirtilmesi ve tanık beyanları ile maddi vakıanın ispatının mümkün olması karşısında; davacı vekili ve davalı vekilinin diğer istinaf itirazlarının değerlendirilmesi suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Duruşmada vekille temsil olunmayan davacı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,