Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/21828 K.2023/783

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın reddine karar verilmiştir.

Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda davacı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıya ait olup davalı şirket nezdinde kasko poliçesiyle sigortalı aracın 29.07.2020 tarihinde yaptığı kaza sonucunda hasar gördüğünü belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL hasar bedelinin 25.08.2020 tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslahla, taleplerini 146.825,87 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; araçtaki yükün gereği gibi sabitlenmemesi nedeniyle araçta oluşan hasarın teminat dışı olduğunu, Kasko Sigortası Genel Şartları madde 5.8. ile yük sebebiyle oluşan hasarların teminat dışı olduğunun düzenlendiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu ve Bulgaristan polisi tarafından düzenlenen kaza tutanağındaki tespitler gereği, sigortalı araca KSGŞ A.1-b maddesindeki biçimde cisim çarpmasının sözkonusu olmadığı, davacının fren yapması nedeniyle ve yükün düzgün sabitlenmemiş olması nedeniyle hasarın oluştuğu, sigortalının iradesi dışındaki harici etki ile bir cismin araca çarpması durumunun bulunmadığı ve oluş şekli bakımından hasarın kasko teminatının dışında olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; başka bir aracın sıkıştırması nedeniyle frenleme yapmak zorunda kalan davacının aracındaki yükün bu esnada devrilmesiyle oluşan hasarın sigorta teminatında olduğunu ve verilen red kararının hatalı olduğunu belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; olaya ilişkin kaza tutanağında başka bir aracın sıkıştırmasına ilişkin tespit yapılmadığı, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının gerekçesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, KSGŞ A.1-b kapsamına girecek tarzda gerçekleşen olay olmadığı için, zararın sigorta teminatı dışında olduğu gerekçesiyle, davacı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda ileri sürdüğü nedenlerle İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıya ait olup davalı tarafından kasko poliçesiyle sigortalı aracın Bulgaristan sınırları içinde yaptığı kaza nedeniyle araçta oluşan hasarın tazmini talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1429 vd. maddeleri, Kasko Sigortası Genel Şartları

3. Değerlendirme Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.1. maddesinde "sigortanın konusu" başlığı altında, kasko sigortasının kapsamına giren rizikoların neler olduğu düzenlenmiştir. Anılan maddenin (b) bendinde "gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar" sonucu kaskolu araçta oluşan hasarların, sigortanın konuları arasında olduğu kabul edilmiştir.

Davaya konu kaza ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1429 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında ise "Sigortacı, aksine sözleşme yoksa, sigorta ettirenin, sigortalının, lehtarın ve bunların hukuken fiillerinden sorumlu bulundukları kişilerin ihmallerinden kaynaklanan zararları tazmin ile yükümlüdür. Sigorta ettiren, sigortalı ve tazminat ödenmesini sağlamak amacıyla bunların hukuken fiillerinden sorumlu oldukları kişiler, rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep oldukları takdirde, sigortacı tazminat borcundan kurtulur ve aldığı primleri geri vermez" düzenlemesi yapılmış ve sigortalı ya da eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin ihmallerinden ... zararların da sigorta teminatı kapsamında kaldığı kabul edilmiştir.

Somut olayda; davacı, kaskolu aracıyla yurt dışından ülkeye dönüşü sırasında, dava dışı aracın hatalı manevralar yapıp davacının ani fren yapmasına neden olduğunu, bu frenleme nedeniyle kaskolu araç üzerindeki yükün (makinenin) hareket edip aracın ön kısımlarına çarpması sonucu hasarın oluştuğunu iddia ederek oluşan hasar bedelinin tahsilini talep etmiştir.

Kaskolu araç üzerindeki yükün usulünce sabitlenmemiş olduğu hususu, Bulgaristan yetkili makamları tarafından düzenlenen tutanakla da tespit edilmiştir. Kaskolu araçta taşınan yükün düzgün sabitlenmemiş olması, aracın sürücüsü de olan davacı bakımından kusurlu bir hareket olmakla birlikte, bu kusurun ihmal derecesinde olduğu ve kasti nitelik taşımadığı açıktır.

6102 sayılı TTK'nun 1429 uncu maddesi gereği, hasara yol açan kazanın oluşumundaki sigortalı ihmalinin, sigortacının zarardan sorumsuzluğuna yol açmayacağı gözetilmelidir.

Diğer yandan. Hakem Heyeti'nce, davacının yükü düzgün sabitlememiş olmasının, sigortalının iradesi dışındaki harici etki ile bir cismin kaskolu araca çarpması olarak kabul edilemeyeceği, Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.1-b maddesindeki tanıma uymayan cisim çarpmasının kasko teminatı dışında olduğu gerekçesiyle, davalı sigortacının sorumsuzluğuna karar verildiği görülmektedir.

Genel şartlarda düzenlenen, sigortalının iradesi dışında harici etki ile bir cismin araca çarpması ifadesinin, 6102 sayılı TTK'nun 1429 uncu maddesi ile birlikte ele alınması gerektiği; hasar doğuran olayın meydana gelmesinde, kast derecesine varan iradi bir hareket olmadığı sürece, sigortalının ihmali davranışlarının oluş üzerindeki etkisinin, zararın teminat dışı kalmasına sebep olmayacağı gözden uzak tutulmamalıdır.

Bu açıklamalara göre; kasko sigortasının niteliği gereği sigortalının kusuru ile (kast düzeyine varmayan) oluşan zararları da teminat altına almak amacıyla yapıldığı, 6102 sayılı TTK'nun 1429/1 inci maddesi ile, sigortalının ya da eylemlerinden sorumlu olduğu kişinin ihmal düzeyindeki kusurunun tazminattan sorumluluğu ortadan kaldırmayacağı ve ancak kasten yaratılan zararların sorumluluğu ortadan kaldıracağı ilkesinin benimsendiği, davacının yükü düzgün sabitlemeyişine ilişkin kusurunun ihmal boyutunda olduğu,

KSGŞ'nın A.1-b maddesindeki, sigortalı ya da sürücüsünün iradesi dışındaki harici etki kavramının, hasarın oluşmasına bilerek yol açmaya yönelik iradiliği ifade ettiği ve hasarın oluşmasından önceki ihmali davranışı kapsamayacağı;

davaya konu hasarın sigorta teminatında olduğu gözetilmek suretiyle, poliçede mürtehin kaydı olan kuruluşun davaya muvafakatinin gerekip gerekmeyeceği (gerekli olması halinde davacıya bu muvafakati sunmak için süre verilerek) değerlendirilip, hasar bedelinin hesabı için uzman bilirkişi raporu alınıp karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve hatalı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın, İtiraz Hakem Heyeti'ne iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,

23.01.2023 tarihinde üye ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerekçeye, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine ve özellikle Dairemizin 10.02.2022 tarih ve 2021/8609 Esas, 2022/2217 Karar sayılı içtihadına uygun olmasına göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün onanması görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum.