Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/21906 K.2023/57

davalı ... Center Özel Sağlık Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş. vekili

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemenin kararı davacılar ..., ..., ... vekili ve davalı Kemer ... Center Özel Sağlık Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde. 27.10.2012 tarihinde davalılardan ...'nün sürücüsü, Kemer ...

Center Özel Sağlık Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş.'nin işleteni, davalı ...Ş.'nin zorunlu trafik sigortacısı olduğu araç ile davacı ... idaresindeki aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında, davacı ...’in aracında yolcu olarak bulunan davacıların murisi ...'ın vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik davacılardan ... için 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, davacılardan ... için 50.000,00 TL, ... için 45.000,00 TL, ... için 45.000,00 TL,

... için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 190.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 27.10.2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin talebini davacılardan ... için 39.078,72 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Kemer ... Center Özel Sağlık Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davaya konu kazada davalı ...'nün kusurunun bulunmadığını, davacı sürücünün kazaya sebebiyet verdiğini, kaza nedeniyle Manavgat 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nde ceza davası görülmekte olduğunu, ...'nün hukuka aykırı bir eylemi bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin ambulans şoförü olarak çalıştığını, olay tarihinde davadışı hastanın Antalya'ya sevki için yola çıktıklarını, kazanın meydana geldiği kavşakta diğer araçların ambulansın geçişini beklediğini ancak davacının dikkatsiz bir şekilde yola çıktığını ve kazanın oluşuna sebebiyet verdiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3. Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; poliçeden dolayı sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında olduğunu, bu nedenle kusur tespitinin yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 20.04.2016 tarihli 2014/1133 E., 2016/279 K. sayılı kararı ile; davalı ...Ş.'nin kazaya karışan davacı ...'a ait aracın ... sigortacısı olduğu, davalı ...'nün idaresindeki aracın ise davadışı ...

Sigorta A.Ş. nezdinde ... poliçesi olduğu, bu nedenle davalı ...Ş. yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerektiği, dosya kapsamında alınan 15.10.2014 tarihli kusur raporuna göne kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'nün %40, davacı sürücü ...'ın %60 oranında kusurlu olduğu, tazminat hesabının aktüer bilirkişi raporu ile usulünce hesaplandığı gerekçesiyle, davalı ...Ş. yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davalılar ... ve Kemer ...

Center Özel Sağlık Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş. yönünden davanın kabulü ile 39.078,72 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 27.10.2012'den itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve Kemer ...

Center Özel Sağlık Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, manevi tazminat davası yönünden; davanın kısmen kabulü ile davacılardan ... için 20.000,00 TL, ... için 20.000,00 TL, ... için 15.000,00 TL, ... için 15.000,00 TL olmak üzere toplam 70.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 27.10.2012'den itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve Kemer ... Center Özel

Sağlık Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı davacı ... vekili, davacılar ..., ... ve ... vekili ile davalı Kemer ... Center Özel Sağlık Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 23.05.2019 tarihli 2016/15326 E., 2019/6707 K. sayılı kararı ile "Meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davalıların sorumluluğun niteliği, özellikle davacı ...’in olayın meydana gelmesindeki kusur oranı da gözönünde tutularak,

olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen, davacı ... için hak ve nesafet kuralları çerçevesinde daha düşük manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, zenginleşme sonucunu doğuracak şekilde bir miktar fazla manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiştir." gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiş, davacı ... vekili ile davacılar ..., ... ve ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının, davalı Kemer ...

Center Özel Sağlık Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiş, davacı ... vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmişse de Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 05.02.2021 tarihli 2019/6349 E., 2021/838 K. sayılı kararı ile karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. "Mahkememizce alınan birbirini teyit eder nitelikteki bilirkişi raporlarında kazanın oluşumunda davalı ...'nün %40 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Yine, yeminli aktüerya uzmanı tarafından ibraz edilen rapordan kazada eşini kaybeden davacı ...'ın uğramış olduğu destekten yoksunluk tazminatı tutarının 39.078,72.-TL olduğu anlaşılmakla 39.078,72 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 27.10.2012'den itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve Kemer ... Center A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Bozma öncesi verilen hükmün bu bölümü Yargıtay tarafından onanmadığından, bu yönde kısmi bir onama kararı verilmediğinden aynı şekilde yeniden hüküm kurmanın doğru olacağı düşünülmüştür.

Yine, dava konusu trafik kazasında eş ve annelerini kaybeden davacılar için olayın oluş şekli, kusur oranları, tarafların ekonomik ve sosyal durumları göz önüne alınarak olay nedeniyle çekmiş oldukları acı ve ıstırabı bir ölçü de olsa gidermek amacıyla, davacı ... için 10.000,00.-TL, davacı ... için 10.000,00.-TL, davacı ... için 7.500,00.-TL, davacı ... için 7.500,00.-TL manevi tazminat takdir edilmiş, bu davalılar ... ve Kemer ...

Center A.Ş.'den kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin de reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle, davalılar ... ve Kemer ... Center Özel Sağlık Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş. yönünden davanın kabulü ile 39.078,72 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 27.10.2012'den itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve Kemer ...

Center Özel Sağlık Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacılardan ... için 10.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, ... için 7.500,00 TL, ... için 7.500,00 TL olmak üzere toplam 35.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 27.10.2012'den itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve Kemer ...

Center Özel Sağlık Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ..., ..., ... vekili ve davalı Kemer ... Center Özel Sağlık Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar ..., ..., ... vekili temyiz dilekçesinde; bozma ilamında davacılardan ..., Tolga ve Zeynep için hükmedilen manevi tazminat miktarlarının onandığını, sadece davacı ... için hükmedilen manevi tazminat miktarı yönünden kararın bozulduğunu, mahkemece 09.06.2021 tarihli duruşmada Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin bozma ilamına uyulmasına karar verildiğini, Yargıtay bozma ilamında yalnızca davacı ... için hükmedilen manevi tazminat miktarının düşürülmesine karar verildiği halde, mahkemece davacılardan ..., ... ve ... için ilk kararda hükmedilen manevi tazminat miktarlarından daha düşük miktarda manevi tazminata hükmedildiğini, hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı Kemer ...

Center Özel Sağlık Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; mahkemenin görevsiz olduğunu, davalı şirketin ve davalı sürücü ...’nün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, davacı sürücü ...’ın tam kusurlu olduğunu, davalı şirketin adam çalıştıranın sorumluluğu kapsamında üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, olayda uğranıldığı iddia edilen zarar ile eylem arasında illiyet bağı olmadığını, hükmedilen maddi ve manevi tazminat tutarlarının fazla olduğunu, destekten yoksun kalma tazminatının şartları oluşmadığı halde davacı lehine destekten yoksun kalma tazminatına hükmedildiğini,

olay tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmesinin doğru olmadığını, davalı şirket aleyhine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, olay tarihinde yürürlükte olan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 53 ve 56 ıncı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla, davalı Kemer ... Center Özel Sağlık Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş. vekilinin aşağıdaki (3) nolu paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacılar ..., ..., ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; dosya kapsamından, mahkemenin 20.04.2016 tarihli 2014/1133 E., 2016/279 K. sayılı kararı ile davacılardan ... için 20.000,00 TL, ... için 15.000,00 TL, ... için 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve Kemer ...

Center Özel Sağlık Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine karar verildiği, kararın davacı ... vekili, davacılar ..., ... ve ... vekili ile davalı Kemer ...

Center Özel Sağlık Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından temyiz edildiği, yapılan temyiz incelemesinde Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 23.05.2019 tarihli 2016/15326 E., 2019/6707 K. sayılı ilamı ile davacı ... için daha düşük miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verildiği, Dairenin ilamının incelenmesinde diğer davacılar ..., ..., ... için hükmedilen manevi tazminat miktarları hakkında bozma yapılmadığı,

davacı ... vekilinin kararın düzeltilmesine ilişkin talebinin aynı Dairenin 05.02.2021 tarihli 2019/6349 E., 2021/838 K. sayılı kararı ile reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Şu durumda davacılardan ..., ... ve ... yönünden mahkemece verilen 20.04.2016 tarihli 2014/1133 E., 2016/279 K. sayılı ilk karar kesinleşmiş olup, mahkemece bozmaya uyularak verilen 09.06.2021 tarihli 2021/130 E., 2021/382 K. sayılı son kararda yeniden hüküm kurularak davacılardan ... için 10.000,00 TL, ... için 7.500,00 TL, ... için 7.500,00 TL olmak üzere daha düşük miktarda manevi tazminata hükmedilmiş olması doğru olmamıştır.

O halde davacılardan ..., ... ve ... yönünden mahkemece verilen 20.04.2016 tarihli 2014/1133 E., 2016/279 K. sayılı ilk kararın kesinleştiği anlaşılmasına göre, anılan davacılar yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de mahkemenin ilk kararını temyiz etmeyen davalı ... yönünden mahkemece verilen 20.04.2016 tarihli 2014/1133 E., 2016/279 K. sayılı ilk kararın kesinleştiğinin anlaşılmasına göre, anılan davalı yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması doğru olmamıştır.

3. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı Kemer ... Center Özel Sağlık Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş. vekilinin vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı Kemer ... Center Özel Sağlık Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

3. Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalı Kemer ... Center Özel Sağlık Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş. vekilinin vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacılar ve davalı Kemer ... Center Özel Sağlık Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş.'ye iadesine,