Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/22068 K.2023/1469

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yolcu olduğu davalı ... şirketine zorunlu trafik sigortalı aracın 15.09.2019 tarihli tek taraflı trafik kazası sonucunda davacının malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 500,00 TL sürekli iş göremezlik, 200,00 TL geçici iş göremezlik, 100,00 TL geçici bakıcı gideri, 100,00 TL SGK tarafından karşılanmayan tedavi ve yol gideri, 85,00 TL otobüs bileti, 1.650,00 TL rapor ücreti olmak üzere toplam 2.635,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 11.03.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 31.484,38 TL'ye, bakıcı gideri talebini 16.254,78 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunun usulüne uygun olmadığını, başvuru şartının gerçekleşmediğini, davacının emniyet kemeri takmaması nedeniyle hesaplanan tazminata müterafik kusur indiriminin uygulanması gerektiğini, başvuru konusu kaza nedeniyle birden fazla şahsın yaralanması söz konusu olduğundan garame hesabı hususunda araştırma yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...davacının sunduğu rapordaki % 3 maluliyet oranı, 6 ay geçici iş göremezlik, 6 ay bakıcı ihtiyacı süresi üzerinden aktüer raporu ile tazminatın usulünce hesaplandığı" gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulüne, sürekli is göremezlik için 31.484,38 TL, geçici bakıcı gideri için 16.254,78 TL ve 1.650,00 TL rapor ücreti olmak üzere toplam 49.389,16 TL tazminat bedelinin 11.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Sigorta A.Ş.'den tahsil edilerek başvuru sahibine ödenmesine, fazlaya ilişkin 385,00 TL talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; başvuru şartının gerçekleşmediğini, hükme esas alınan maluliyet raporunun kaza tarihinden itibaren geçmesi gereken minimum 18 aylık iyileşme süresi beklenmeden düzenlendiği için karara esas alınabilecek nitelikte olmadığını, başvuru konusu kaza nedeniyle birden fazla şahsın yaralanması söz konusu olduğundan zarar gören kişilerin davalı ... şirketine karşı dava açıp açmadıkları veya başvuruda bulunup bulunmadıkları hususunda araştırma yapılması ve başka taleplerin olması halinde garameten paylaşım uygulaması yapılması gerektiğini, bakıcı tutulduğu belgelenmemiş olduğundan,

Genel Şartlar gereğince net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, geçici bakıcı gideri talebinde bulunan başvuranın, aile içi bakım dayanışmasından yararlanacağı gözetilerek hükmedilecek bakıcı giderinde hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini, başvuranın emniyet kemeri takmaması nedeniyle hesaplanan tazminata müterafik kusur indiriminin uygulanması gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; " ...Dava şartının eksik olmadığı; maluliyet raporunun kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine göre bizzat muayene yapılarak illiyet bağı kurularak alındığı; başvuru sahibi için belirlenen tazminat miktarı kişi başı teminat limitinin altında olduğundan ve dosya kapsamında, kaza başı teminat limitinin aşılma ihtimaline ilişkin somut bir bilgi ve belge de yer almadığından itirazın yerinde görülmediği; karara esas alınan aktüer bilirkişi raporunda yerleşik içtihatlar uyarınca brüt asgari ücret üzerinden bakıcı zararı hesaplanmasında bir isabetsizlik görülmediği;

hakkaniyet indirimi şartlarının bulunmadığı; kaza tutanağında emniyet kemeri yönünden herhangi bir belirleme yapılmadığı ve dosya kapsamında davacının kaza anında emniyet kemeri kullanmadığını kabule elverişli başkaca bir delil de bulunmadığı görülmüş olmakla bu yöne ilişkin itirazın reddine karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvuru şartının gerçekleşmediğini, hükme esas alınan maluliyet raporunun kaza tarihinden itibaren geçmesi gereken minimum 18 aylık iyileşme süresi beklenmeden düzenlendiği için karara esas alınabilecek nitelikte olmadığını, başvuru konusu kaza nedeniyle birden fazla şahsın yaralanması söz konusu olduğundan zarar gören kişilerin davalı ... şirketine karşı dava açıp açmadıkları veya başvuruda bulunup bulunmadıkları hususunda araştırma yapılması ve başka taleplerin olması halinde garameten paylaşım uygulaması yapılması gerektiğini, bakıcı tutulduğu belgelenmemiş olduğundan,

Genel Şartlar gereğince net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, geçici bakıcı gideri talebinde bulunan başvuranın, aile içi bakım dayanışmasından yararlanacağı gözetilerek hükmedilecek bakıcı giderinde hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini, başvuranın emniyet kemeri takmaması nedeniyle hesaplanan tazminata müterafik kusur indiriminin uygulanması gerektiğini belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli ve geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ve belgesiz tedavi gideri ve yol gideri ile adli rapor gideri ile adli rapor gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 89, 90, 91 ve 96 ıncı maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; özellikle, kaza tespit tutanağında davacının emniyet kemeri takıp takmadığının belirsiz olarak işaretlenmiş olmasına ve krokide araçtan fırlama çizilmemiş olmakla müterafik kusur indirimi yapılmamasında isabetsizlik bulunmamasına, bakıcı giderinin brüt asgari ücret üzerinden hesaplanmasında ve bakıcı gideri tazminatından hakkaniyet indirimi yapılmamasında hukuka aykırılık bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.

11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir.

Eldeki davada kaza, 15.09.2019 tarihinde meydana gelmiştir. Her ne kadar dosyaya sunulan ve karara esas alınan maluliyet raporu kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca alınmış ise de davacının yaralanması 6. servikal omur korpus kırığı olup anılan maluliyet raporunu tanzim eden heyet içerisinde ortopedi uzmanı bulunup bulunmadığı anlaşılamamaktadır.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davacı tarafından kararın temyiz edilmediği göz önüne alındığında davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek davacının yaralanma bölgesi dikkate alınmak suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve yukarıda açıklandığı şekilde içinde ortopedi uzmanı da bulunan yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

3. Dava konusu kazada birden fazla kişinin zarar gördüğü anlaşılmaktadır. Karayolları Trafik Kanunu'nun 96 ncı maddesi uyarınca, trafik poliçesi teminatının, zarar görenlerin zararları oranında garameten paylaştırılıp paylaştırılmayacağı hususunun değerlendirilmesi gerekmektedir.

İtiraz Hakem Heyetince, başvuru konusu kaza nedeniyle birden fazla şahsın yaralanması söz konusu olduğundan zarar gören kişilerin davalı ... şirketine karşı dava açıp açmadıkları veya başvuruda bulunup bulunmadıkları hususunda araştırma yapılmamış ve başka taleplerin olması halinde garameten paylaşım uygulaması yapılması hususunda itirazda bulunan davalı ... şirketinin itirazları karşılanmamış başvuru sahibi için belirlenen tazminat miktarı kişi başı teminat limitinin altında olduğundan ve dosya kapsamında,

kaza başı teminat limitinin aşılma ihtimaline ilişkin somut bir bilgi ve belge de yer almadığı gerekçesi ile bu yöne dair itirazları reddedilmiştir. Ceza yargılaması evrakları arasında davaya konu kazada 1 ölü, 32 mağdur olduğu, dosya kapsamındaki trafik sigorta poliçesinde kaza tarihi itibariyle kişi başına sakatlanma ve ölüm teminat limitinin 390.000,00 TL, kaza başına teminat limitinin 1.950.000,00 TL olduğu hususları sabittir.

Dosyaya usulüne uygun maluliyet raporunun kazandırılmasından sonra davalı vekilince temyiz dilekçesinde bildirilen hasar dosyalarının da celbi ile garame hesabı yapılıp yapılmaması hususunda bilirkişiden rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,