Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/22530 K.2023/10221

Taraflar arasında görülen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacı ...'nun davalı ... şirketine sigortalı bulunan davalı ... idaresindeki, davalı ...'a ait dolmuşta yolcu olarak bulunduğu sırada dolmuşun tramvayla çarpışması sonucu meydana gelen kaza neticesinde yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL geçici iş göremezlik, 100,00 TL sürekli iş göremezlik, 100,00 TL tedavi ve bakım giderleri olmak üzere toplam 300,00 TL maddi tazminatın sürücü ve işleten yönünden olay tarihinden, sigorta şirketi yönünden ise sigorta limitleri aşılmamak üzere temerrüt tarihinden işletilecek avans faiziyle tahsiline,

ayrıca müvekkili davacı ... için 50.000,00 TL ve anne ... için ise 15.000,00 TL olmak üzere toplam 65.000,00 TL manevi tazminatın davalılar işleten Süleyman ve sürücü Hasan'dan olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, 09.11.2015 tarihli dilekçesi ile talebini yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı Halk Sigorta A.Ş. vekili; kusur incelemesi yapılmasının gerektiğini, davacı tarafın delil listesinde yazılı delilleri kendilerine tebliği edilmediğini, delillerin taraflarına tebliğine kadar delillere cevap verme ve karşı delil sunma haklarının saklı bulunduğunu, zarardan kaynaklı tazminatın hesaplanması için dosyanın aktüerya uzmanına gönderilmesini, dava açılmadan önce müvekkili davalı şirkete herhangi bir başvuruda bulunulmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Süleymin Çil vekili; kusuru kabul etmediklerini, davacının SGK'dan herhangi bir gelir elde edip etmediğinin, kaza nedeniyle herhangi bir ad altında gelir bağlanıp bağlanmadığının ve varsa bunun son PSD'sinin sorulması gerektiğini, maluliyeti kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 2014/905 Esas 2015/813 karar nolu kararı ile; davacı Lütfiye ...'nun maddi tazminata ilişkin davasının 17.11.2015 tarihli ıslah dilekçesi doğrultusunda kısmen kabulü ile 30.029,56 TL geçici iş göremezliği ile maluliyetinden doğan maddi zararı, 7.435,80 TL bakıcı gideri ile kaçınılmaz tedavi gideri maddi zararı olmak üzere toplam 37.465,36 TL maddi tazminatın herbir kalem kendi teminat klozu lmiti ile sınırlı olarak davalı Halk Sigorta A.Ş'den dava tarihinden itibaren,

davalılar ... ile ...'den olay tarihi 01.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilde tekerrüre yol açmamak kaydı ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı Lütfiye ...'nun manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...' den olay tarihi 01.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

davacı ...'nın manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 6.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...' den olay tarihi 01.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 27.12.2018 tarihli ve 2016/3684 Esas, 2018/12907 Karar sayılı kararı ile; " 2-Dava trafik kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Borçlar Kanunu'nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23.06.2004, 13/291-370) Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, davacı ...'nun yaralanması için takdir olunan manevi tazminatın bir miktar az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ve Yargıtay ilamı ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin 11.12.2015 tarihli kararı ile hüküm altına alınan ve Yargıtay bozma ilamı dışında bırakılan istemler yönünden karar kesinleştiğinden karar verilmesine yer olmadığına, Yargıtay bozma ilamı uyarınca davacı Lütfiye ...'nun manevi tazminat talebine yönelik isteminin yeniden değerlendirilmesi suretiyle tarafların ekonomik ve sosyal durumları,

kusur oranları ve hakkaniyet uyarınca manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 25.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'den olay tarihi 01.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili; davacı ile davalının 01.02.2016 tarihli ibraname ile anlaştığını, manevi tazminat alacağı ve buna bağlı alacak kalemleri açısından hiç bir hak ve alacakları kalmadığını tutanak altına aldıklarını, davanın konusuz kaldığını, maddi tazminat ile ilgili karar verilmemesine rağmen harçla ilgili karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmaması, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre; temyiz

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...'e yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,