Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/2272 K.2021/9261

Taraflar arasındaki tazminat davasının kabulüne dair verilen kararın davalı vekili tarafından süresi içinde temyizi istenilmekle, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

KARAR

Dava, trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkemece hükmüne uyulan Dairemizin 10/09/2018 tarih, 2015/14725 Esas ve 2018/7558 Karar sayılı ilamında özetle; davacıların, karşı aracın trafik sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş'den, bu sigortacının sigortaladığı araç sürücüsünün % 25 kusur oranına göre hesapladığı 10.509,15 TL. tazminatı ibraname de vererek tahsil ettiği; davacıların, zarardan müteselsilen sorumlu olanlardan birinin (davalının) durumunu diğeri lehine ağırlaştırdığı; davalı aleyhine tam kusura göre tazminata hükmedilmesi halinde, ibraname karşılığında tazminat ödemesi yapan karşı araç sigortacısına davalının rücu edemeyeceği ve bu durumun davacılardan kaynaklandığı hususları hep birlikte gözetilerek, davalının sigortaladığı araç sürücüsü desteğin % 75 kusur oranına göre tazminatın belirlenmesi gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılamada toplanan delillere göre; davanın kabulü ile davacı ... için 29.222,52 TL. ve Abdurrahman için 23.531,12 TL. tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dairemizin 10.09.2018 tarihli bozma ilamından önce yürütülen yargılamada alınıp hükme esas kabul edilen 16.03.2015 tarihli aktüerya raporunda, 2015 yılı verilerine göre davacı ... için 29.222,52 TL. Ve davacı ... için 23.531,12 TL. destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmış; davacı taraf, rapordaki bedeller üzerinden davasını ıslah etmiş; mahkemece, ıslah doğrultusunda maddi tazminata hükmedilmiştir. Davalı ... şirketinin kararı temyizi üzerine, Dairemizin bozma ilamında, maddi tazminatın hesap biçiminin uygun bulunmadığı vurgulanarak, karar davalı yararına bozulmuştur.

Bozma kapsamında yürütülen yargılamada; bozmadan önceki hükme esas alınan hesap raporundaki hataların düzeltilmesi için yeniden hesap raporu alınmış; davacıların, 24.10.2019 tarihli rapor ile (2019 verileriyle hesaplama yapan) belirlenen 47.166,17 TL. ve 36.594,29 TL. tazminatları talep etme hakkı bulunduğu kabul edilmiş; ancak, ilk hükmün davacı tarafça temyiz edilmemiş olması nedeniyle miktarların kesinleştiği gerekçesiyle, ilk hükümdeki miktarlar hüküm altına alınmıştır.

Mahkeme ilk hükmünün sadece davalı lehine bozulduğu ve bozma ilamının kapsamı; davacı tarafın, ilk hükmü temyiz etmediği ve ilk hükme esas alınan 16.03.2015 tarihli hesap raporuna itirazının bulunmadığı; bozma ilamının kapsamında belirtilen yönler dışında 16.03.2015 tarihli raporda belirlenen tazminat miktarları için davalı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu dikkate alınmalıdır.

Her ne kadar mahkeme tarafından ilk hükümdeki miktar aşılmadan karar verilip usuli kazanılmış hakların korunduğu gerekçesine dayanılmışsa da, karar gerekçesinde davacıların tazminat alacağının 47.166,17 TL. ve 36.594,29 TL. olarak kabul edildiği ve güncel verilerle hesap yapan 24.10.2019 tarihli raporun hükme esas alındığının belirtildiği dikkate alındığında, bu kabulün usuli kazanılmış hakları ihlal edici nitelik taşıdığı açıktır.

İlk hükmü temyiz etmeyen davacı lehine olacak biçimde, asgari ücrette gerçekleşen artışın kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle uygulanmasıyla yeniden yapılan hesap ile, tazminatın ilk hükümdeki miktarı dahi aşacak biçimde belirlenmesi, davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hakları ihlal edecektir (HGK'nun 18.02.2020 tarih, 2016/21-817 Esas ve 2020/167 Karar sayılı ilamı da bu yöndedir).

Açıklanan vakıalar karşısında mahkemece; bozma öncesindeki ilk hükme esas alınan 16.03.2015 tarihli rapordaki tazminat miktarı yönünden davalı lehine oluşan kazanılmış hakkın korunmasını temin etmek üzere, temyiz eden davalının sorumlu olduğu tazminat miktarlarını önceki bozma ilamının kapsamına uygun ve usuli kazanılmış hakları ihlal etmeyecek biçimde belirleyen alternatifteki miktarlarda (davacı ... için 26.589,44 TL. ve davacı ... için 21.320,72 TL.) tazminata hükmedilmesi gerekirken, usuli kazanılmış hakları ihlal edecek biçimde güncel verilerle hesap yapan 24.10.2019 tarihli aktüer raporundaki alternatif hesabın hükme esas alınmasıyla karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.