Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/23174 K.2023/2440

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı taraf vekillerince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince itirazların reddine karar verilmiştir.

... kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. 02.03.2019 tarihinde davalı ...Ş. nezdinde trafik sigortalı ve davacılar desteğinin yolcu konumunda olduğu aracın, davalı ...Ş. nezdinde trafik sigortalı araçla karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu destek ...'ün hayatını kaybettiğini, ilk olarak sadece ...

Sigorta A.Ş. aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonunun 2019.E.111887 Esas sayılı dosyasında desteğin annesi ..., kız kardeşi ... ve erkek kardeşi ... için destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunulduğunu, bu dosyada alınan kusur raporunda ...

Sigorta A.Ş. nezdinde sigortalı araç sürücüsünün %50 kusuru üzerinden desteğin annesi ... ve kız kardeşi ... için destek tazminatı hesaplandığını, erkek kardeş ...'ın destek zararı olmadığının belirlendiğini, bu dosyada anne ...'in talebinin 21.306,82 TL olarak kabul edildiğini, önceki başvuru kısmi dava mahiyetinde olup bu dosyada ıslah talebinde fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak talebin 21.306,82 TL olarak belirtildiğini,

eldeki başvuruda ise anne ...'in bakiye destek zararını talep ettiklerini belirterek açılan belirsiz alacak davasında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla destek tazminatı talebi için şimdilik 44.996,79 TL'nin avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; ilk tahkim başvuru dosyasında davacı ... lehine 21.306,82 TL destek tazminatına hükmedildiğini, eldeki başvurunun kesin hüküm nedeniyle reddi gerektiğini, ilk karar uyarınca 08.12.2020 tarihinde 21.306,82 TL asıl alacağın ferileri ile ödendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde; kesin hüküm nedeniyle başvurunun reddi gerektiğini, ilk sigorta tahkim dosyasında her iki araç için ayrı ayrı belirlenen %50 kusur üzerinden toplam 160.232,70 TL tazminat hesaplandığını, davacının eldeki başvurudan önce müvekkiline yaptığı 06.12.2019 tarihindeki başvurusu üzerine 17.12.2019 tarihinde 93.929,09 TL ödeme yapıldığını, davacının bakiye tazminat talebinin diğer davalının sorumluluğunda olduğunu, müvekkilinin kusur oranına göre yapması gereken ödemeyi fazlasıyla yaptığını, müterafik kusur indirimi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Sigorta Tahkim Komisyonunun 2019.E.111887 sayılı dosyasında ... Sigorta A.Ş'den talepte bulunulduğu, her iki araç sürücüsünün %50'şer kusurlu bulunduğu, başvuranın toplam tazminat alacağının 160.232,70 TL olarak tespit edildiği, başvuranın talebini 21.306,82 TL'ye artırarak ıslah ettiği, bu tutar üzerinden ...

Sigorta A.Ş. yönünden karar verildiği ve kararın itiraz incelemesi sonucu kesinleştiğinin anlaşıldığı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 88 inci maddesi kapsamında zarara birden fazla kişinin sebep olması halinde bu kişilerin zarar görene karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, 04.03.2021 tarihli ara kararıyla dosyanın mevcut haliyle karar verilebileceği, başkaca yapılacak işlem kalmadığı, varsa son beyanların sunulması yönünde kesin süre verildiği, ancak taraflarca herhangi bir beyanda bulunulmadığı,

davalı ...Ş. tarafından kendi sigortalısının %50 kusuruna denk düşenden fazlasının 93.929,09 TL olarak davacıya başvurudan önce 17.12.2019 tarihinde ödendiği, ...

Sigorta A.Ş. tarafından ise ilk başvuruda hükmedilen 21.306,82 TL nin ödendiği, başvuru sahibinin bakiye alacağının 44.996,79 TL olduğu anlaşıldığından ve ara kararına yönelik herhangi bir beyanda bulunulmadığından bu tutar üzerinden başvurunun kabulüne karar verildiği gerekçesiyle başvurunun kabulü ile 44.996,79 TL destekten yoksun kalma tazminatının 07.05.2019 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacılar vekili itiraz dilekçesinde; önceki tahkim dosyasındaki hesap raporunun esas alınmasının zarar miktarı ve destek payı bakımından doğru olmadığını, önceki başvuruda alınan hesap raporunda kız kardeşe de destek payı ayrıldığını, önceki raporda 1.8 teknik faizin esas alındığını, ancak progresif rant yöntemine göre yeni rapor alınması gerektiğini, destek paylarının yeniden tespit olunması gerektiğini, eldeki davanın ek dava niteliğinde olduğunu, önceki başvurunun ise kısmi dava olduğunu, davacı anne yönünden hükmedilen miktarın gerçek zararı karşılamadığını, ara kararıyla dosyanın mevcut haliyle karar verileceğinin bildirilmesinin aleyhe bir husus olmadığını, yeni bir rapor alınarak bakiye miktarın belirlenmesi gerektiğini belirtmiştir.

2. Davalı ...Ş. vekili itiraz dilekçesinde; müvekkiline düşen %50 kusur oranını aşacak şekilde 93.929,09 TL ödeme yapıldığını, önceki dosyada yapılan toplam 160.232,70 TL tazminatın yarısının 80.116,35 TL olduğunu, eldeki başvurunun kesin hüküm sebebiyle reddi gerektiğini, bakiye tazminattan diğer davalının sorumlu olduğunu, aleyhe faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, müterafik kusur indirimi gerektiğini, uzlaşma bulunup bulunmadığının incelenmesi gerektiğini, tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

3. Davalı ...Ş. vekili itiraz dilekçesinde; başvurunun kesin hüküm nedeniyle reddi gerektiğini, önceki tahkim başvurusunda verilen karar gereği 08.12.2020 tarihinde 21.306,82 TL asıl alacağın ferileri ile ödendiğini, gerekli belgelerin tamamı iletilmediğinden başvurunun usulden reddi gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılmasını, faize ve tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalıların yaptığı ödemeler toplamının önceki başvuruda hesaplanan 160.232,70 TL'den düşülmesi halinde davacının talep edebileceği bakiye tazminatın eldeki başvuruda talep edilen 44.996,79 TL olduğunun anlaşıldığı, davalıların kesin hüküm ve ödemeye yönelik itirazlarının yerinde olmadığı, önceki başvuruda davacının fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 21.306,82 TL'nin ...

Sigorta A.Ş. den tahsilini talep ettiği, önceki başvuruda davacının artırım talebi gözetilerek başvurunun kabulüne karar verildiği, bu karara davacının itiraz etmediği, ...

Sigorta A.Ş. nin itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince davacı ... için hesaplanan 21.306,82 TL'nin bu davalıdan tahsiline kesin olarak karar verildiği, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulduğu konusunda bilgi belge sunulmadığı, kısmi davada İtiraz Hakem Heyetince kesin olarak verilen karar sonucunda bu karara dayanak olan aktüer raporun kesinleştiğinin kabul edilmesi gerektiği, bu bakımdan davacının yeniden tazminat hesabı yaptırılmasına ilişkin itirazının yerinde olmadığı, desteğin emniyet kemeri takıp takmadığı konusunda dosya kapsamında bilgi ve belge olmadığı, davalının da bu konuda kanıt sunmadığı,

önceki kısmi davada verilen kararda da desteğin müterafik kusurlu olduğuna dair kanıt bulunmadığının belirtildiği, önceki kısmi davada hükmedilen tazminata 07.05.2019 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine dair verilen karar kesinleştiğinden, eldeki ek davada da aynı tarihten faiz işletilmesinin yerinde olduğu, kısmi davada kusur tespiti yapıldığı, destek yolcu konumunda olup davalılar arasında müşterek ve müteselsil sorumluluk bulunduğundan kusur oranına yönelik itirazın reddedildiği, dosya kapsamında uzlaşmaya ilişkin delil bulunmadığı,

davalılar arasında müşterek müteselsil sorumluluk bulunduğundan, gerek ana para gerek faiz yönünden fazla ödemeye ilişkin davalı ...Ş. nin itirazının gerekirse davalılar arasında görülecek rücu davasında tartışılması gerektiğinden reddedildiği, tam vekalet ücretinin yerinde olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ... kararına karşı itiraz başvurusunda bildirdiği sebeplere ilaveten önceki dosyada ... kararı kesin nitelikte olup kanun yoluna taşınmadığını, hükme en yakın tarihli asgari ücret esas alınarak yeni bir rapor alınması gerektiğini belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.

Davalılar vekilleri temyiz dilekçelerinde; ... kararına karşı itiraz başvurularında bildirdikleri sebeplere ilaveten kusur raporu alınması gerektiğini belirterek ... kararının bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan araçların karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölen yolcunun desteğinden yoksun kalanın destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; itiraz aşamasında ileri sürülmeyen sebeplerin temyiz aşamasında ileri sürülmesinin mümkün olmamasına,

davacı desteği kazaya karışan araçlardan birinde yolcu olup 2918 sayılı Kanun'un 88 inci maddesinin birinci fıkrası gereğince zarara sebep olanların zarardan müteselsilen sorumlu olmalarına, ilk başvuruda verilen ... kararına davacıların itiraz etmediği dikkate alındığında ilk karara dayanak hesap raporunda belirlenen tazminattan davalılarca yapılan ödemelerin düşülmesi sonucu belirlenen miktara hükmedilmesinin yerinde görülmesine göre, davacı vekilinin tüm, davalılar vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrasında "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesine 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6 ncı maddesi ile eklenen (13) numaralı fıkrasında, "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir..." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca ... kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin tüm, davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile ... kararının 5.3. bendinde yer alan "6.649,58 TL" ibaresi çıkartılarak yerine "4.080,00 TL" ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Aşağıda dökümü yazılı kalan onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,