Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/23291 K.2023/12597

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ... A.Ş. nezdinde zorunlu trafik sigortalı, diğer davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu araç ile davacılar desteğinin sürücülüğünü yaptığı aracın karıştığı 13.04.2007 tarihli çift taraflı trafik kazasında davacılar desteği ...'nın ölümü nedeniyle açılan belirsiz alacak davasında fazlaya ilişkin hakları saklı olmak üzere davacılar için 100,00'er TL olmak üzere toplam 300,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan ve 50.000,00'er TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın işleten ve sürücüden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/376 Esas sayılı davada davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılar desteğinin sürücüsü olduğu aracın zorunlu trafik sigortacısı olan davalı Liberty Sigorta AŞ' nin dava açılmadan önce kendilerine 60.000,00 TL ödemişse de sorumluluğunun daha fazla olduğunu,

diğer davalı ...'nin de davacılar desteğinin sürücülüğünü yaptığı aracın kasko sigortacısı olduğunu belirterek vefat nedeniyle her bir davacı için 100,00 er TL olmak üzere toplam 300,00 TL' nin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalılardan avans faizi ile birlikte tahsili ile bu dosyanın Konya 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/454 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiş.

Davacılar vekili maddi tazminat talebini 31.07.2019 tarihli dilekçesiyle davacı eş ... için 260.986,49 TL'ye, davacı çocuk için 35.280,07 TL'ye, Davacı çocuk için 49.579,17 TL olarak arttırmıştır.

II. CEVAP

1. Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava ile istenilen tazminat talebinin zamanaşımına uğradığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limitleri ve sigortalı araca atfedilebilecek kusur oranı ile sınırlı olduğunu, dava konusu kazanın meydana geliş biçimi yönünden müvekkil sigortalısı araca atfedilen kusurun kabulünün mümkün bulunmadığını, her halükarda müteveffanın müterafik kusururun değerlendirilmesi gerektiğini, davacı tarafından talep edilen soyut cenaze giderlerinin istenemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Asıl davada davalı Milangaz LPG Dağıtım Ticaret Sanayi A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, mahkemenin yetkisiz olduğunu, müvekkilinin davada pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, kazanın müvekkilinin aracına çarpması sonucu %100 müteveffanın kusuru ile meydana geldiğini, davacıların ancak sigorta şirketinden talepte bulunabileceklerini, maddi ve manevi tazminat taleplerinin koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kaza tespit tutanağına, soruşturma dosyasında yer alan kusur raporuna ve 28.03.2018 tarihli kusur raporuna göre; davaya konu trafik kazasının oluşumunda destek ...'nın % 100 oranında kusurlu olduğu, davaya konu trafik kazasının oluşumunda davalı'in kusurunun bulunmaması nedeniyle davalı ..., Milangaz A.Ş. ve Anadolu Sigorta A.Ş. yönünden asıl davanın reddi gerektiği, birleşen davada davalılardan Liberty Sigorta A.Ş.'nin desteğin sürücüsü olduğu aracın ZMMS sigortacısı olduğu,

09.04.2007 tanzim tarihli ZMMS poliçesinin kişi başı ölüm teminat klozu limitinin 60.000,00 TL olduğu ve bu sigorta şirketi tarafından davacılara 21.04.2017 tarihinde 60.000,00 TL'nin ödendiği, ZMMS poliçesinin limiti tüketildiğinden birleşen davada Liberty Sigorta A.Ş.'ye yönelik davanın reddine karar verildiği,

İMMS Sigortası Genel Şartları 1. maddesi ile “Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafık Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder.

Motorlu Karataşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın (İMSSGŞ) 1. maddesinde sigorta teminatının kapsamı, 3. maddesinde ise Ek Sözleşmeyle Teminat Kapsamına Alınabilecek Hal ve Teminat Dışında Kalan Hallerin düzenlendiği, İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın (İMSSGŞ) 3/c. maddesi uyarınca, işletenin veya aracı sevkedenin eşinin, usul ve füruunun (kendisi ile evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların) ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin uğrayacağı zararlar dolayısıyla ileri sürülen taleplerin, teminat dışında kabul edildiği, somut olayda;

destek araç sürücüsü ...'nın davacılardan ...'nın eşi, davacı ... ile davacı ...'nın ise babası olduğu, İMMS Genel Şartları'nın 3/c maddesi uyarınca birleşen davada İMMS sigortacısı Ak Sigorta A.Ş.'ye yönelik tazminat taleplerinin teminat dışı olduğu gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Asıl ve birleşen davada davacılar vekili istinaf dilekçesinde; kaza tarihi dikkate alındığında külli halef olan davacıların davalılardan tazminat talep hakları olduğunu, davanın kabulü yerine reddinin doğru olmadığını, bilirkişi raporlarının aksine karar verilmesinin doğru olmadığını, kabule göre de davalılar vekilleri lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda davacılar desteğinin sevk ve idaresindeki kamyonet ile davalının zorunlu trafik sigortalısı olan aracın çarpışması sonucunda zarar meydana geldiği, bu gibi kazalarda tarafların kusur durumlarının önemli rol oynadığı, desteğin kusurunun yansıtılamayacağı durum, desteğin içinde bulunduğu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısına karşı olup desteğin kusurunun 3. kişi olan davacılara yansıtılamayacağına dair Yargıtay'ın emsal kararının bu olayda uygulama olanağı bulunmadığı, davalının ortaya çıkan zarardan kendi kusuru oranında sorumlu olduğu,

bu nedenle mahkemece ölenin ve davalının kusur durumu tespit edilerek davalıların sorumlu olmadıklarına karar vermesi yerinde olup davacı vekilinin itirazının reddi gerektiği, ZMMS sigortası yönünden yapılan incelemede.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı ... şirketinin, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve olayda işleten veya sürücü tam kusurlu olsalar bile, destekten yoksun kalan davacının da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğundan, davalı ... şirketinin sigorta limiti ile sorumlu olduğu, sigorta şirketi tarafından 21.04.2017 tarihinde davadan önce sigorta poliçe limiti olan 60.000,00 TL'nin davacılara ödendiğinden mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu,

İMSS sigortası yönünden yapılan incelemede. İMMS Sigortası Genel Şartları 1. maddesi ile “Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafık Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder.

Motorlu Karataşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın (İMSSGŞ) 1. maddesinde sigorta teminatının kapsamı, 3. maddesinde ise Ek Sözleşmeyle Teminat Kapsamına Alınabilecek Hal ve Teminat Dışında Kalan Haller düzenlenmiştir.

İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın (İMSSGŞ) 3/c. maddesi uyarınca, işletenin veya aracı sevkedenin eşinin, usul ve füruunun (kendisi ile evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların) ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin uğrayacağı zararlar dolayısıyla ileri sürülen taleplerin, teminat dışında kabul edildiği, somut olayda davalı ... karşısında 3. kişi sayılmayan davacıların zararını davalı ... şirketinden talep edemeyeceği, vekalet ücretine ilişkin itirazın incelenmesinde; somut olayda, davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı olduğu,

davacılar tarafından davalılardan deştekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talep edildiğine ve davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığına göre herbir davacı için ayrı ayrı,

reddedilen kısım üzerinden kendisini vekille temsil ettiren davalılar lehine ayrı ayrı vekalet ücreti taktir edilmesi ve manevi tazminat yönünden ayrı ayrı vekalet ücreti verilmesi gerektiğinden davacılar vekilinin itirazının yerinde olmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalılar Anadolu Anonim Türk Sigorta A.Ş. ve Liberty Sigorta A.Ş. (HDI Sigorta A.Ş.) tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ve davalı ... A.Ş. tarafından İMMS poliçesi ile teminat altına alınan araçların karıştığı çift taraflı ve 13.04.2007 tarihli trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ncı maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı fazla alınan temyiz harcının temyiz eden davacılara iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,