Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/23368 K.2023/2791

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının vekalet ücreti yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olan aracın 03.07.2016 tarihinde karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucunda araçta yolcu olan müvekkilinin yaralandığını ve % 8 oranında malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere 4.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 1.000,00 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 5.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; yargılama sırasında talebini ıslah dilekçesi ile 176.143,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin poliçe limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğunu, davalı ... şirketine eksik evrakla başvuru yapıldığını, eksik evrakla yapılan başvurunun geçerli bir başvuru kabul edilemeyeceğini, başvuran tarafından emniyet kemeri takılması gibi güvenlik önlemleri alınıp alınmadığının tespiti ile emniyet kemerinin takılmadığının tespit edilmesi halinde müterafik kusur nedeniyle indirim uygulanması gerektiğini, davacının yolcu olduğu sigortalı araçta hatır için taşındığının kabulü ile hatır taşıması nedeniyle indirim uygulanması gerektiğini ve mevzuata göre şirket aleyhine karar verilmesi halinde vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen tutarın 1/5'i olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile meydana gelen trafik kazasında davacı tarafından sunulan maluliyet raporunda davacının %8 oranında sürekli iş göremez olduğunun bildirildiği, davacının zararının PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant formülü ile belirlendiği ve davacı küçüğün velisi olan anne ve babasının taşıma sınırı üzerinde yolcu olan araca bilerek bindiği, bu nedenle % 20 oranında müterafik kusur indirimi uygulandığı gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulü ile, 140.914,40 TL'nin 04.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmediğini, tazminatın kusur oranına göre belirlenmesi gerektiğini, 01.06.2015 tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları uyarınca geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ile tedavi giderlerinin teminat kapsamında olmadığını, dolayısıyla sorumluğun Sosyal Güvenlik Kurumu'na ait olduğunu, bilirkişi raporunda TRH 2010 yaşam tablosu ve %1,8 teknik faiz oranı kullanılarak tazminat hesabı yapılması gerektiğini, hatır taşıması hususu gözetilerek tazminattan indirim uygulanması gerektiğini ve davacı yararına fazla vekalet ücretine hükmedildiğini ileri sürerek ... kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından sunulan maluliyet raporunun olay tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe uygun şekilde kaza ile illiyeti tespit edilerek düzenlendiği, davalıya da tazminat ödemesi için gerekli olan evraklarla başvurulduğu, aktüer bilirkişi raporunun dosya içeriğine uygun, ayrıntılı ve gerekçeli olduğu, yeterli inceleme içerdiği ve denetime elverişli olduğu, başvuru konusu kazanın sigortalı araç sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu meydana geldiği,

başvuru sahibi küçüğün velisi anne ve babasının, sigortalı araç sürücüsü olan aile dostlarının taşıma sınırı üzerinde yolcu olan aracına bilerek bindiği ve ...'nce %20 müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiği yönündeki kabulünün yerinde olduğu ve yapılan indirimin yeterli görüldüğü,

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ıncı maddesinin 13 üncü fıkrasına göre tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olması gerektiği,

bu nedenle anılan hüküm göz önüne alınarak 1/5'i oranında ve tarifede belirlenen maktu vekalet ücretinin altında olmamak üzere vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken tam vekâlet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davalının itirazlarının vekalet ücreti yönünden kısmen kabulü ile ... kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiş, diğer itirazlarının ise reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmediğini, tazminatın kusur oranına göre belirlenmesi gerektiğini, 01.06.2015 tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları uyarınca geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ile tedavi giderlerinin teminat kapsamında olmadığını, dolayısıyla sorumluğun Sosyal Güvenlik Kurumu'na ait olduğunu, bilirkişi raporunda TRH 2010 yaşam tablosu ve %1,8 teknik faiz oranı kullanılarak tazminat hesabı yapılması gerektiğini, hatır taşıması hususu gözetilerek tazminattan indirim uygulanması gerektiğini ileri sürerek ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olan aracın karıştığı trafik kazası sonucunda sigortalı araçta yolcu olan davacının yaralanmasından kaynaklanan sürekli iş göremezlik tazminat ve geçici bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanun'un (KTK) 85, 87, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, dosyada yer alan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik esas alınarak hazırlanmış olmasına, Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli kararı gereğince davacının zararının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre belirlenmiş olmasının yerinde olmasına,

kaza tespit tutanağı ile tek taraflı meydana gelen kazada sigortalı araç sürücüsünün 2918 sayılı KTK'nın 560 ncı maddesinin 1 fıkrasının (a) bendi uyarınca ''Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak'' kuralını ihlal ettiğinin ve kusurlu olduğunun belirlenmiş olmasına, geçici bakıcı gideri talebi yönünden davalının sorumlu olmasına, davacının yaralanması ve dosyadaki mevcut deliller gözetildiğinde müterafik kusur nedeniyle indirim yapılmamış olmasının yerinde olmasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. KTK'nın 87 inci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla TBK'nın 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.

Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada yalnızca ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez.

Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların ve eşin taşınmasında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez.

Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.

Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap ve itiraz dilekçelerinde hatır için taşıma def’inde bulunulmuştur. Davacı küçük ile anne ve babasının, davalı şirkete sigortalı olan araçta yolcu olarak bulunduğu ve sürücü ile aile dostu oldukları sabit olup davacının taşıma için ücret ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmelidir. Bu durumun aksi ispat edilemediğinden davalı ... şirketinin süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek TBK’nın 51 inci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,