Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/23531 K.2024/3839

Taraflar arasındaki İtirazın İptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurusunun esastan reddine, davalının istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü

I. DAVA

Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; dava dışı sigortalı ...

A.Ş.'nin riziko adresi olan iş yerinde 10.07.2014 tarihinde meydana gelen yangın neticesinde sigortalı mahalde ve binada hasar meydana geldiğini, yangın raporunda ve yapılan incelemelerde yangının, davalının üreticisi olduğu ......., markalı transfer baskı makinesinin termostatındaki arızadan kaynaklandığının tespit edildiğini, ekspertiz incelemesi sonucunda belirlenen 78.560,00 TL zararın dava dışı sigortalıya ödendiğini,

sigortalının haklarına halef olunduğunu ve davalının ürettiği makinenin yangına sebebiyet vermesi nedeniyle sigortalıya ödenen bedelin davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan İstanbul 24. İcra Müdürlüğü'nün 2015/26835 sayılı icra takibine davalı tarafından haksız olarak yapılan itirazın iptaline ve alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; esas dava dilekçesindeki iddiaları ve açıklamaları tekrar ederek 491.857,32 TL hasar bedelinin müvekkili şirket tarafından sigortalıya ödendiğini, hasar tazminatının rücuen tahsili için davalı aleyhine başlatılan İstanbul 24. İcra Dairesi'nin 2015/26836 sayılı icra takibine davalı tarafından haksız olarak yapılan itirazın iptaline ve alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dışı sigortalı tarafından Küçükçekmece 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2014/55 D.İş sayılı dosyasıyla yaptırılan tespitte, yangının, müvekkilinin, üreticisi olduğu makineden kaynaklanmadığı, aksine dosyaya delil olarak sunulan güvenlik kamerası görüntülerine göre yangının makinenin dışında meydana geldiğinin belirlendiğini, dolayısıyla müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, halefiyetin gerçekleşme şartlarının dava konusu olayda bulunmadığını, davacının ileri sürdüğü şekilde müvekkili tarafından üretilen makinenin termostatındaki arızadan dolayı yangının meydana gelmediğini,

davacı ... tarafından hazırlanan hasar ön bilgi formunda, olay yerine gelen itfaiye ekibinin makineyi söndürmek için makine üzerine su sıkmasıyla infilak ettiğinin tespit edildiğinin açıklandığını, iş yerinde çok sayıda yanıcı kimyasal maddenin bulunduğunu, sigortalının iş yerinde gerekli güvenlik önlemlerini almadığını, transfer baskı makinesine dava dışı sigortalı tarafından sonradan otomatik start butonunun eklendiğini, esasında yangının kullanım hatasından oluştuğunu, üretimden kaynaklanan bir arıza olmadığını,

ayrıca davacının sigortalısı tarafından daha önceden Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/915 E. sayılı dosyasında açılan davadan sigortalı davacı tarafından feragat edildiğini, davanın haksız olup reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; "...Tüm dosya kapsamına göre, yangının doğrudan baskı transfer makinesinden çıkmadığı, çalışır vaziyette olan makine üzerine sigortalı tarafından ek tesisat ve ilavelerin yapıldığı, bu durumun makinenin orijinal halini ve imalatçı olan davalının sorumluluğunu ortadan kaldırdığı, yangının, çalışır vaziyette olmayan makinenin sağ tarafından meydana geldiği, zira bu hususun kamera görüntülerinden açıkça anlaşıldığı, çalışır vaziyette olan makinenin de termostat arızasından dolayı ve aşırı basınç nedeniyle patlamadığı, aksine suyla yangının söndürülmesi nedeniyle meydana geldiği,

davalı tarafından imal edilip sigortalıya satılan makinelerin imalat hatasından dolayı yangının çıktığının söylenemeyeceği, yangının çıkış nedeni tam olarak ortaya konulamasa da, davalının üretici olduğu makineden çıkmadığının tartışmasız bir şekilde tespit edildiği, kesin olarak ortaya konulduğu, dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin makineleri imal eden davalıdan rücuen istenmesinin mümkün bulunmadığı, yangın-hasar ile davalının eylemi arasında uygun illiyet bağının kurulamadığı, davalının kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla, yerinde olmayan esas ve birleşen davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Davalı taraf icra inkar tazminatında bulunmuş ise de; davaya konu alacağın likit olduğundan bahsedilemeyeceği gibi davacının icra takibi yapmakta kötü niyetli olduğu, ayrıca ve açıkça kanıtlanamadığından davalının icra inkar tazminat isteminin reddi gerektiği..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1- Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını, bilirkişi raporunda ısıtma sisteminin makineye uygun olup olmayacağının davalı yetkililere sorulduğunu, davalı yetkililerce makineye zararın olabileceğinin belirtildiğini, raporun 11. sayfasının son bendinde kalın harflerle '2 Kam 01 de 08:37 :47' gelince yatay titreşimler halinde infilak basıncının şok etkilerinin görülmekte olduğunu, patlayan makine görüntüsünün Kam 1 de bulunmadığının beyan edildiğini, bunun da bilirkişilerin varsayım üzerine sonuca ulaştığını gösterdiğini,

Yargıtay kararlarına göre yangının çıkış nedeninin açıklığa kavuşturulması bir elektronik mühendisi ve bir makine mühendisinden oluşan bilirkişi heyetince belirlenmesi gerektiği ve raporun hükme esas alınamayacağı belirtilerek mahkemece verilen kararın kaldırılması talep edilmiştir.

2- Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının kötü niyetinin ayrıca ve açıkça ispatlandığı belirtilerek asıl ve birleşen dava değeri üzerinden kötüniyet tazminatına hükmedilmesi talep edilmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Davaya konu somut uyuşmazlıkta, dava dışı sigortalı şirkete yapılan ödemenin rücuen tazmini talepli başlatılan icra takibine davalılarca yapılan itirazın iptali istemli açılan ve istinafa konu edilen iş bu dava dosyasında hükme esas bilirkişi heyet raporunda yangının doğrudan baskı transfer makinesinden çıkmadığı, aynı zamanda iş bu baskı makinesine dava dışı sigortalı tarafından ek tesisat (zaman röleli start butonu) ve ilavelerin yapıldığı,

bu hususun gerek mahkemece alınan heyet raporlarından ve gerekse yargılama aşamasında mahkemeye ibraz olunan teknik raporda da belirtildiği, bilirkişi heyetinin oluşumunda makine mühendisi, elektrik mühendisi/yangın uzmanı) oluşan 5 kişilik bilirkişi heyetince rapor düzenlendiği, bu haliyle bilirkişi heyetinin davaya konu edilen haksız fiilde tarafların kusur durum ve oranının çözüme kavuşturacak nitelikte olduğu,

davalıya atfedilecek kusurun dosya kapsamında düzenlenen raporlar ve deliller ile ispatlanamadığı..." gerekçesiyle, davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1 inci maddesi uyarınca esastan reddine, alacak likit olmadığından kısa kararında icra inkar tazminatı talebinin reddi kararının doğru olduğunu, ancak hükme yazılmadığını, bu eksikliğin yeniden yargılamayı gerektirmediği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun bu yönden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl dava dosyası yönünden;

davanın reddine, davalının şartları oluşmayan tazminat talebinin reddine, birleşen dava dosyası ( İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/1246 E. 2017/584 K) yönünden; davanın reddine, davalının şartları oluşmayan tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasını ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık konusu dava, davacı ... nezdinde sigortalı olan işyerinde çıkan yangın nedeniyle sigortalıya ödenen tazminatın rücuen davalıdan tahsiline yönelik itirazın iptali davasıdır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 inci maddesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472 nci maddesi, Yangın Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporunun kararda benimsenmesinde isabetsizlik bulunmamasına göre, karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne ,karardan bir suretin Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine,