Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/23737 K.2023/12161

Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 27.02.2009 tarihinde davacıların oğlu/kardeşi ...'ın idaresindeki araç ile davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı kaza sonucunda müvekkillerinin desteğinin vefat ettiğini, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı anne Satı için 1.000,00 TL, baba ...için 1.000,00 TL, diğer davacılar için ayrı ayrı 400,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve davacı ... ve ...için ayrı ayrı 15.000,00 TL, diğer davacılar için ayrı ayrı 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 14.04.2010 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini davacı ... için 38.970,00 TL'ye, ...için 28.700,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacıların taleplerinin yersiz ve haksız olduğunu, manevi tazminatın zorunlu mali mesuliyet sigortasının kapsamı dışında kaldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... duruşmadaki beyanında; davayı kabul etmediğini beyan etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 28.05.2010 tarihli ve 2009/143 Esas, 2010/150 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 38.978,06 TL, ...için 28.706,86 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve davacı ... ve ...için ayrı ayrı 5.000,00 TL, diğer davacılar için ayrı ayrı 1.500,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi maddi tazminattan sorumlu olmak üzere davalılardan müteselsilen tahsiline, davacı tarafın diğer istemlerinin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 07.02.2013 tarihli ve 2012/15913 Esas, 2013/1228 Karar sayılı ilamı ile davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek "Ceza mahkemesince belirlenen maddi olgunun hukuk mahkemesi yönünden bağlayıcı olduğu, somut uyuşmazlıkta da, müteveffanın ölüm nedeni ve buna bağlı olarak kusur durumu ile davalının eyleminin belirlenmesi yönünden temyiz aşamasında olan ceza yargılaması sonucunda belirlenecek maddi olgu, hukuk mahkemesi yönünden bağlayıcı olduğu,

bu nedenle ceza mahkemesi sonucu beklenerek karar verilmesi gerekirken kesinleşmemiş ceza mahkemesince alınan ilk kusur raporuna dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesinin doğru görülmediği; davacıların desteğinin limited şirket ortağı olduğu, destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarar olduğu, buradaki amacın, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunması olduğu,

bu nedenle davacıların şirketi ortaklığının devamı nedeni ile gelir elde etmeye devam edecekleri dikkate alındığında yoksun kaldıkları gelirin, ancak desteğin düşünsel ve bedensel katkıları ile elde ettiği gelir olduğu, mahkemece bu konuda araştırma yapılarak desteğin gelirinin belirlenmesi gerekirken şirketin vergi kaydına göre şirketin net gelirinin desteğin geliri gibi kabul edilmesinin doğru görülmediği;

kabule göre de, maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verildiği halde reddedilen kısım yönünden kendisini vekille temsil eden davalı ... yararına vekalet ücretine hükmedilmemesinin de doğru görülmediği " gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozma Sonrası Verilen Karar

Mahkemenin 30.03.2021 tarihli ve 2016/583 Esas, 2021/189 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 38.970,00 TL, ...için 28.700,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve davacı ... ve ...için ayrı ayrı 5.000,00 TL, diğer davacılar için ayrı ayrı 1.500,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi maddi tazminattan sorumlu olmak üzere davalılardan müteselsilen tahsiline, davacı tarafın diğer istemlerinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen (bozma üzerine verilen) kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davalı ... şirketinin unvanının hüküm fıkrasında hatalı yazıldığını, manevi tazminat taleplerini yalnızca davalılardan ...’a yönelttikleri ve davalı ...’ın davada vekille temsil edilmediği dikkate alındığında manevi tazminatın reddedilen kısmı yönünden vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, nitekim davalı ... şirketine karşı manevi tazminat talebinde bulunulmamasına rağmen “davacılardan alınarak davalılara verilmesine” denmek suretiyle her iki davalı için de vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının da açıkça hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; mahkemece ceza mahkemesi kararının kesinleşmesi beklenmişse de, gelir bakımından bozma ilamına uygun olarak inceleme ve araştırma yapılmadığını, bozma sonrasında mahkemece bozmaya uygun karar verilmek yerine görevsizlik kararı verilerek davanın görev uyuşmazlığı nedeniyle tekrar temyize gitmesine sebebiyet verilmiş olup son aşamada işbu haksız kararın verildiğini,

ilk kararın müvekkili lehine bozulduğu halde müvekkili şirketin aleyhine olacak şekilde yeniden hesaplama yapılması ve nihayetinde yapılan temyiz başvurusunun hiçbir anlamı olmayacak şekilde tazminata hükmedilmesinin hak arama özgürlüğünün ihlali niteliğinde olduğunu, müvekkili şirket aleyhine manevi tazminata hükmedilmemişse de, davacılar lehine hükmedilen yargılama giderleri ve vekalet ücretleri bakımından maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkin ayrım yapılmadığından haksız olarak müvekkili şirketin manevi tazminata ilişkin yargılama gideri ve vekalet ücreti ödemeye mahkum edildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalının sürücü ve işleteni olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı HMK) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı HUMK) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 439 uncu maddesinde bozmaya uyma halinde yapılacak işlemler bildirilmiştir.

Somut olayda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 07.02.2013 tarihli ve 2012/15913 Esas, 2013/1228 Karar sayılı bozma ilamı üzerine, Kahramankazan Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.04/2015 tarih ve 2014/106 Esas, 2015/104 Karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verildiği, dosyanın görevli Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/06/2015 tarih ve 2015/378 Esas, 2015/292 Karar sayılı kararıyla görevsizlik kararı verildiği, dosyanın Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği,

Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 28.09.2015 tarih ve 2015/606 Esas, 2015/489 Karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verildiği, uyuşmazlığın çözümü için dosyanın Yargıtaya gönderildiği, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 03.10.2016 tarih ve 2016/8123 Esas, 2016/8291 Karar sayılı kararı ile Kahramankazan Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlendiği görülmektedir.

Ancak mahkemece, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 07.02.2013 tarihli ve 2012/15913 Esas, 2013/1228 Karar sayılı bozma ilamına uyulup uyulmama hususunun duruşmada değerlendirileceğine dair tensip tutanağına rağmen dosyanın hiçbir aşamasında bozmaya uyulup uyulmadığı belirtilmediği gibi, bozma gereğince gelire yönelik araştırma yapılmadığı, gerekçeli kararda da anılan bozma ilamından söz edilmediği anlaşılmıştır.

Bu durumda, öncelikle mahkemece bozma ilamına uyulup uyulmaması hususunda bir karar verilmesi; bozma ilamına uyulmasına karar verilmesi halinde, anılan bozma ilamında işaret edilen araştırmalar yapılarak tarafların usuli müktesep hakları da gözetilmek suretiyle bir karar verilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre davacılar vekili ile davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekili ile davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma ilamının kapsam ve şekline göre davacılar vekili ile davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacılara ve davalı ...Ş'ye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,