Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/23773 K.2023/1456

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara taraflarca itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin itirazının reddine, davalı vekilinin itirazının vekalet ücretine yönelik kabulüne, diğer itirazların reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı taraflarca temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın 25.10.2017 tarihinde karıştığı kazadan dolayı yaya olan müvekkilinin yaralandığını ve maluliyetinin oluştuğunu belirterek, 16.250,00 TL maddi tazminatın davalıdan temerrüt tarihinden faizi ile tahsilini talep etmiş; ıslah ile talebini 119.813,02 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; usulüne uygun şekilde gerekli belgeler ile sigortaya başvuru yapılmadığından 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 inci maddesi gereğince başvurunun usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, başvuruya eklenen maluliyet raporunun olay tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile maluliyet raporunun olay tarihindeki yönetmeliğe uygun olduğu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faize göre hesaplama yapılan aktüer bilirkişi raporunun gerekçeli ve denetime elverişli olduğu gerekçesi ile başvurunun kabulüne 15.846,31 TL geçici ... göremezlik ile 103.948,71 TL sürekli ... göremezlik tazminatının 13.11.2020 tarihinden yasal faizi ile beraber davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraflar itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

1. Davacı vekili itiraz dilekçesinde; hesaplamanın 1,8 teknik faiz olmadan prograsif ranta göre yapılması gerektiğini, esas alınan gelirin asgari ücret üzerinden kabul edilmesinin hatalı olduğunu, sürekli maluliyet oranının " Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliğine" göre %10 üzerinden hesaplanması gerektiğini belirtmiştir.

2. Davalı vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet raporunun hatalı olduğunu, geçici ... göremezlik zararının teminat dışı olduğunu, sorumluluklarının bulunmadığını, davacının müterafik kusurunun olup olmadığına dair araştırma yapılmadığını, davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının vekalet ücretine yönelik itirazının kabulü ile davacı yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen miktarın 1/5'i oranında vekalet ücreti takdirine; geçici ... göremezlik tazminatının teminat kapsamında olup davalının sorumlu olduğu, hükme esas alınan maluliyet raporunun olay tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, kazanın davalı tarafın tam kusuru ile meydana geldiği, hesap raporunun usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraflar temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hesaplamanın 1,8 teknik faiz olmadan prograsif ranta göre yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin eksik hesaplandığını, maluliyet oranının "Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne" göre %10 üzerinden hesaplanması gerektiğini belirtmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; usulüne uygun başvuru olmadığından başvurunun usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, raporun Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinden alınması gerektiğini, geçici ... göremezlik zararının teminat dışı olduğunu, sorumluluklarının bulunmadığını, davacının müterafik kusurunun olup olmadığına dair araştırma yapılmadığını belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın, davacı yayaya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle uğradığı zarar nedeniyle sürekli ... göremezlik ve geçici ... göremezlik tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266 ncı maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre tarafların aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak ... gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (...) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve ... gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği işgücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve İtiraz Hakem Heyeti tarafından karara esas kabul edilen aktüer raporunda; TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre ve % 1,8 teknik faiz uygulanarak tazminat hesabı yapıldığı; İtiraz Hakem Heyeti tarafından bu hesaba göre karar verildiği görülmektedir. Davacı vekilinin başvuru dilekçesinde PMF yaşam tablosu ve prograsif rant formülü gözetilerek karar verilmesini talep etmesi karşısında; davacının talebi aşılmayacak şekilde PMF’ye göre muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi ve bilinen son gelirin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması gerekirken, yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiş, davacı yararına hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3. Dosyanın incelenmesinde; hükme esas alınan tazminat bilirkişi raporunda, asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığı, davacının 2021 yılında asgari ücretin üzerinde gelirle işe başladığı yönünde itirazda bulunduğu anlaşılmıştır. Tazminat hesabı yapılırken davacının kaza tarihinden rapor tarihine kadar geçen süredeki (işlemiş/bilinen dönemdeki) somut gelirinin tespit edilmesi, işlemiş/bilinen dönem hesabının bu veriler doğrultusunda yapılması gerekirken anılan doğrultuda bir araştırma yapılmamıştır.

Şu durumda İtiraz Hakem Heyetince, davacının olay tarihinden sonraki tüm maaş bordrolarının sunulması yönünde davacı vekiline süre verilmesi, bilinen aktif dönem tazminat hesabının maaş bordroları esas alınarak hesaplanması, bilinmeyen aktif dönemde ise davacının elde ettiği gelirin asgari ücrete oranı bulunup bu oran esas alınarak bilinmeyen aktif dönem hesabının yapılması hususlarında bilirkişiden ek rapor alınması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekir. Kararın açıklanan nedenle de davacı yararına bozulması gerekmiştir.

4. Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda; kaza tarihinde 29 yaşında olan davacının muhtemel bakiye ömür süresi belirlenmeden, davacının 99 yaşına kadar yaşama ihtimali olduğu kabul edilerek ve bu yaş baz alınarak "irat yöntemi" ile işleyecek/ bilinmeyen devre hesabının yapılmış olduğu, işleyecek aktif dönem ile işleyecek pasif dönem başlangıç ve bitiş tarihlerinin de açık bir şekilde yazılmadığı anlaşılmış olup, bu yönüyle raporun denetime elverişli olmadığı görülmüştür.

Bu durumda; davacının PMF 1931 Yaşam Tablosu'na göre bakiye ömür süresi belirlenerek aktif ve pasif dönem başlangıç ve bitiş tarihleri ile süreleri gösterilmek suretiyle daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden denetime elverişli ek rapor alınarak karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Kararın bu sebeple davalı yararına bozulması gerekmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle tarafların diğer temyiz itirazlarının REDDİNE

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin; değerlendirme bölümünün (4) numaralı bentinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

İstekleri hâlinde peşin alınan temyiz harçlarının davacı ile davalıya iadesine,

Dosyanın saklama kararını veren mahkemeye gönderilmesine