Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/24279 K.2023/1154

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda davalı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının trafik sigortacısı olduğu aracın yaya konumundaki davacıya çarpmasıyla 14.11.2019 tarihinde meydana gelen kaza sonucunda davacının yaralanıp % 100 oranında malul kaldığını, davalının bakiye tazminat ödemediğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.100,00 TL sürekli iş gücü kaybı tazminatının faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 17.05.2021 tarihli artırım dilekçesiyle taleplerini 90.022,33 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf, davaya cevap vermemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kaza tespit tutanağı gereği davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazada tam kusurlu olduğu, alınan raporla davacının maluliyet oranının % 98 olduğunun tespit edildiği, TRH Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğiyle tazminatın hesaplandığı aktüer raporunun karara esas alındığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile 90.022,33 TL sürekli iş gücü kaybı tazminatının 29.12.2020 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; sigortalı araç sürücüsüne atfedilen tam kusuru kabul etmediklerini, kusurun ispat edilmesi ve rapor alınarak karar verilmesi gerektiğini, davacının gerçek maluliyet oranı esas alınmak suretiyle, davadan önce ibra karşılığı yapılan ödemeyle sorumluluklarının son bulduğunu, tazminat hesabının TRH Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz ile yapılması gerektiğini, maluliyet raporunun ilgili yönetmeliğin şekil şartlarına uymadığını, vekalet ücretinin tarifeye göre belirlenen ücretin 1/5'i oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının davaya cevap vermediği, ödeme yaparken esas aldığı maluliyet oranı ve hesap raporunu dosyaya sunmadığı, ... tarafından alınan raporla maluliyetin % 98 olduğunun tespit edildiği ve bu raporun usule uygun olduğu, aktüer raporu tebliğ edilen davalının rapora itiraz etmemesi ile davacı yararına usuli kazanılmış hak oluştuğu, kusurun, kaza tespit tutanağı ile net biçimde tespit edildiği ve davalının resmi belge niteliğindeki tutanağın aksini ispata yarar somut delil de sunmadığı, nispi tam vekalet ücretine karar verilmesinde usulsüzlük olmadığı gerekçesiyle, davalı itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; ... kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda bildirdiği nedenlerle, ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yayanın sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 Sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 91 ve 111 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 54 üncü maddesi, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, 20.02.2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, özellikle, davacının kaza nedeniyle oluşan maluliyet oranını, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik ile ekindeki cetvellere uygun biçimde belirleyen 21.01.2021 tarihli uzman doktor heyeti raporunun ve tazminatı usulünce (önceki ödemenin yeterli olup olmadığını da incelemek suretiyle) hesap eden 14.05.2021 tarihli aktüer raporunun karara esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava, trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir sorumluluk sigortası türüdür.

Bu sebepledir ki, sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunması halinde sözkonusu olup poliçe limitiyle sınırlıdır. Zira, kanunun emredici hükmü gereği yaptırılan zorunlu trafik sigortalarında sigortacı, işletene düşen hukuki sorumluluğu teminat altına aldığına göre, ancak işletenin sorumlu olduğu oranda zarardan sorumlu olacaktır.

İşletene hukuken yükletilemeyen zarardan, onun sorumluluğunu teminat altına alan sigortacının sorumlu tutulması da mümkün değildir. KTK'nun 86/1 inci maddesi gereği ise işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusursuzluğu oranında sorumluluğunun kalkacağı açıktır.

... tarafından, davacı ile davalının sigortaladığı araç sürücüsünün kazadaki kusur durumlarının belirlenmesi bakımından herhangi bir araştırma yapılıp rapor alınmadığı ve kaza tespit tutanağındaki kusur belirlemesi ile yetinilerek davalı sigortalısının tam kusurlu olduğu kabulü üzerinden hesap edilen tazminatın hüküm altına alındığı görülmektedir. Anılan bu karara kusur raporu alınmayışı ve sigortalı araç sürücüsünün kazadaki kusurunun ispat edilmesi gerektiği belirtilerek, davalı vekili tarafından itiraz edildiği halde, ... tarafından da, kusur konusunda bir araştırma yapılmadan, resmi belge niteliğindeki tutanağın aksinin davalı yanca ispat edilemediği gerekçesiyle itirazın reddi yönünde karar verilmiştir.

Olaya ilişkin kaza tespit tutanağında; yerleşim yeri olan yerde, akşam saatlerinde, davalıya sigortalı araç sürücüsünün bankette yürüyen davacı yayaya çarptığı ve 2918 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesi gereği şerit izleme kurallarına uymayan sürücünün kazada asli kusurlu olduğu şeklinde belirleme yapılıp davacıya kusur verilmediği görülmektedir. Kazanın meydana geldiği saat, yol durumu (aydınlatma vs) ile oluş biçimi dikkate alındığında, davacı yayanın görünürlüğünü artırıcı önlemleri alıp almadığı gibi hususların da konusunda uzman bilirkişi tarafından irdelenip değerlendirilmesiyle taraf kusurlarının saptanmasında zorunluluk olduğu açıktır. Bu nedenlerle, İtiraz Hakem Heyetince kusur konusunda yapılan inceleme eksiktir.

Açıklanan olgular karşısında; konusunda uzman makine mühendisi bilirkişiden, dosya kapsamı, kaza tespit tutanağı, ceza soruşturma dosyası, saptanan olay yeri özellikleri dikkate alınarak kazada davacı ile davalıya sigortalı araç sürücüsünün kusur oranlarının belirlenmesi için gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alınması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesi ve karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17/2 nci maddesi gereği, davacı yararına hükmedilecek vekalet ücretinin, tarifeye göre belirlenen nispi vekalet ücretinin 1/5'i tutarında (maktu ücretin altında kalmamak kaydıyla) olması gerektiği gözetilmeden, fazla vekalet ücretine karar verilmesi de doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,