Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/24325 K.2023/5674

2. ... 3. ... Anonim ... Sigorta AŞ

DAVA TARİHİ : 16.09.2014

HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen haksız fiilden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... yönetimindeki araç ile davacının yönetimindeki motosikletin çarpışması sonucu davacının ağır yaralandığını, davalı ...'nın karşı aracın maliki olduğunu, kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün tamamen kusurlu olduğunu, davacının kazada yaralandığı için aylarca çalışamayınca ... yerinin kapandığını iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL maluliyet, 100,00 TL tedavi giderleri, 100,00 TL maddi tazminat, 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren en yüksek kademeli faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, davalı ... şirketinin sorumluluğunun, sigorta poliçesinin teminat limiti ile sınırlı tutulmasını talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; İdarenin olayın meydana gelmesinde kusuru ve ihmali bulunmadığını, idareye husumet yöneltilemeyeceğini, tedavi giderleri ve maddi tazminatın ... tarafından karşılandığını, müvekkil tarafından davacı tarafa nakdi tazminat ödemesi yapılmış ise bu hususun karar oluşturulurken dikkate alınması gerektiğini, istenilen tazminat miktarının yüksek olması nedeniyle kabul etmediklerini savunarak, davanın husumet yönünden ve esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan aracın kendilerine zorunlu mali mesuliyet (trafik) sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olması kaydıyla sigorta poliçesinin limiti ile sınırlı olduğunu, tedavi giderleri ve bakım giderlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu sorumluluğunda olduğu, müvekkilinden tahsil edemeyeceğini, ... bu davada yalnızca yasal faiz uygulanabileceğini, sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusuru kabul etmediklerini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 10.09.2015 tarihli ve 2014/1120 Esas, 2015/633 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ... ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 21.02.2019 gün, 2016/3857 E., 2019/1898 K. sayılı kararı ile "2...Dosya kapsamından, 29.08.2014 tarihli ATK 3. İhtisas Kurulu raporuna göre, kaza sonucu davacının vücudunda kemik kırığı oluştuğu, sağ kollum fraktürü ve sağ dirsek çıkığı meydana geldiği, Yönetmeliğe göre davacı ...’ın sürekli maluliyet tayinine mahal olmadığı, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 9 ... olacağı, belirtilmiştir.

Davacı vekilince 15.000,00 TL manevi tazminat telip edilmiş, mahkemece davacı için 2.500,00 TL manevi tazminata hükmedilmiştir.

Manevi tazminatın değerlendirilmesinde tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davalıların sorumluluğunun niteliği, davacıdaki yaralanmanın niteliği ve etkisi ile kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de gözönünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmedilmesi gerekmektedir.

Bu bakımdan somut olayda olayın meydana geliş şekli ve davacıdaki yaralanmanın niteliği dikkate alındığında davacı için hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir miktar daha yüksek manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, somut olay ile bağdaşmayan miktarda manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiştir.

3-Kabule göre;

Karayolları Trafik Kanunu’nun 92. maddesinin (f) bendi ile Zorunlu Trafik Genel Şartları’nın 3. maddesinin (e) bendi uyarınca manevi zararlar trafik sigortası teminatının dışındadır. Bununla birlikte somut olayda davacı vekilince dava dilekçesi içeriğinden de anlaşıldığı üzere davalı zorunlu trafik sigortacısından manevi tazminat talebinde bulunulmadığı halde, mahkemece reddedilen manevi tazminat talebi üzerinden davalı ... şirketi yararına vekalet ücreti takdiri doğru olmamıştır.

4-İşleten tanımı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır.

2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, ... zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiştir.

Somut olayda davalı ... kazaya karışan aracın işletenidir. Yukarıdaki açıklamalara göre işleten sıfatı ile maddi tazminattan sorumlu iken manevi tazminat yönü ile sorumlu tutulmaması doğru değildir. ...’nın da diğer davalı ... ile birlikte, hükmedilen manevi tazminattan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

5-Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde,

a)-6100 sayılı HMK'nin 332. maddesi gereğince yargılama giderlerine mahkemece resen hükmedilir. Yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümü hüküm altında gösterilir. Yine Yargılama Giderlerinden Sorumluluk başlıklı 326. maddesinin 2. fıkrası gereğince davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırması gerekmektedir.

Somut olayda mahkemece davacılar tarafından davalılar aleyhine talep edilmiş olan maddi tazminatın tamamı kabul edilmiş, manevi tazminat talebi ise kısmen kabul kısmen reddedilmesine karşın, mahkemece, kabul ve reddedilen miktarlar oranında, tarafların haklılık oranlarına göre yargılama giderlerinden sorumluluğun belirlenmesi gerekirken yazılı olduğu şekide karar verilmesi doğru görülmemiştir.

b)-Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;Harçlar Kanununun 13/J maddesine göre ... harçtan muaf olmasına rağmen diğer davalılarla birlikte harçtan sorumlu tutulması usul ve yasaya aykırıdır. Mahkemece alınması gereken harcın davalı ... dışındaki davalılardan tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. gerekçeleri ile bozma kararı vermiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; Araç işleteni olarak manevi tazminattan sorumluluğu bulunmadığını, davacının kazadan kısa bir süre sonra çalışma hayatına döndüğünün tanık beyanı ile belirlendiğini, geçici ... göremezlik süresinin hesaplamalarda bir yıl olarak belirlenmesinin hatalı olduğunu, kaldı ki Adli Tıp Raporunda geçici ... göremezlik süresinin 9 ... olarak belirlendiğini, hesaplamanın fahiş olduğunu, kusur raporunun eksik inceleme ile oluşturulduğunu savunarak bozma istemi ile kararı temyize getirmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün uğradığı sürekli ... göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası. 6098 sayılı ... Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 88, 89, 90 ve 111 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ... sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/J maddesi uyarınca davalıdan harç alınmamasına,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,