Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/24443 K.2023/2131

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı ve davacı vekillerince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazların reddine karar verilmiştir.

... kararı, davalı vekili ve katılma yolu ile davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın içinde müvekkilinin murisinin yolcu olduğu sırada meydana gelen tek taraflı kazada, davacının eşi Cumhur'un vefat ettiğini, davacının destekten yoksun kaldığını ,sigorta şirketine yapılan başvurunun sonuçsuz kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.100,00 TL maddi tazminatın faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Yargılama sırasında dava değerini 177.318,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmadığını, hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin teminat dışı olduğunu, hesaplanacak tazminattan müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, müteveffanın gelirinin resmi belgeler ile kanıtlanması gerektiğini, aksi halde asgari ücret olarak kabul edilmesini, destek tazminatı hesabının Genel Şartlardaki usul ve esaslara göre yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin nisbi ücretin 1/5'i tutarında verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. ... KARARI

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; olayda hatır taşıması mevcut olduğundan hesaplanan tazminattan %20 indirim yapılarak, başvurunun kısmen kabulü ile 141.854,40 TL destekten yoksun kalama tazminatının 07.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde ;davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmadığını, sigortalı aracın kusuru oranında sorumlu olduklarını, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esasına göre hesaplama yapılması gerektiğini, hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin teminat dışı olduğunu, faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, vekalet ücretinin nisbi ücretin 1/5'i tutarında verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davacı vekili itiraz dilekçesinde; olayda hatır taşıması olmadığını, ... kararının bu yönüyle hatalı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; her ne kadar Uyuşmazlık Hakem Heyetince olayda hatır taşıması olduğundan bahisle hesaplanan tazminattan %20 indirim yapılmış ise de bu değerlendirmenin hatalı olduğu, hatır taşımasının mevcut olduğunu gösteren bir delil olmadığı, ancak, yolcunun bindiği aracın sürücüsünün alkollü olduğu, davacı desteğinin alkollü sürücünün aracına bilerek binmek suretiyle kendi güvenliğini tehlikeye attığı ve zararın artmasına neden olduğu,

bu sebeple tazminattan %20 müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, hatır taşıması nedeniyle yapılan %20 inidirimin, davacı desteğinin müterafik kusuru olarak değerlendirerek (%20 oranındaki indirimi müterafik kusura teşmil ederek) davalı vekilinin ve davacı vekilinin tüm itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yolu ile davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; itirazında belirttiği ve resen gözetilecek sebepler ile ... kararının bozulmasını talep etmiştir.

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; itirazında belirttiği ve resen gözetilecek sebepler ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yolcunun ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve 91 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52, 53 üncü maddeleri, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları,

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 818 sayılı BK’nın 43. (6098 sayılı TBK’nın 51.) maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir.

Somut olayda, resmi görevli Jandarma Ekipleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağında, davacının murisi Cumhur Menderes'in araç içerisinde ön yolcu koltuğunda sıkışmış vaziyette olduğu tespiti yapılmıştır. Davalıya sigortalı araç sürücüsü ... soruşturma dosyasındaki ifadesinde , arkadaşı Cumhur Menderes (davacının murisi) ile birlikte Madran Çayına piknik yapmak için gittiklerini ve alkol aldıklarını beyan etmiştir.

... tarafından olayda hatır taşıması olduğunun kabulü ile tazminattan %20 indirim yapılmıştır. İtiraz Hakem Heyetince dosyada hatır taşımasının varlığına dair yani davacı desteğinin bedelsiz taşındığına ilişkin delil olmadığı, ancak diğer yandan desteğin alkollü kişinin aracına bilerek binmesi nedeniyle müterafik kusurlu olduğu kabul edilerek, hatır taşımasına yönelik %20 oranındaki indirim, müterafik kusur indirimine teşmil edilmiş ve davalının hatır taşımasına yönelik savunmasına itibar edilmeyerek itirazları reddedilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetinin kazada murisin müterafik kusurlu olduğuna dair kabulü yerinde olmakla birlikte, olayda hatır taşıması olmadığına dair değerlendirmesi hatalı olmuştur.

O halde, davacının murisi ile dava dışı araç sürücünün arkadaş oldukları, birlikte alkol alıp piknik yaptıktan sonra geri dönüş sırasında kazanın meydana geldiği ve desteğin bedel karşılığı taşındığını ispat yükünün davacıda olması karşısında bu durumun aksinin de ispat edilmemiş olmasına göre, olayda hatır taşımasının varlığının kabulü ile tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılarak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

3. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi (AAÜT)’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekâlet ücretine hükmedilmesi ve İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin bu yöne ilişkin itirazlarının reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine ,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,