Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/24609 K.2023/2697

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; motosiklet sürücüsü olan müvekkili ile zorunlu trafik sigortası olmayan aracın karıştığı kaza neticesinde yaralanan davacının %9 oranında malul kaldığını, kazada müvekkilinin tali, sigortasız araç sürücüsünün ise asli kusurlu olduğunu, davalı her ne kadar 03.01.2019 tarihinde 29.429,00TL ödeme yapmış ise de yeterli olmadığını beyanla, belirsiz alacak olarak şimdilik 13.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL bakıcı gideri olmak üzere 14.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan talep etmiş,

bedel artırım dilekçesiyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 70.886,44 TL, geçici iş göremezlik talebini 9.758,12 TL, geçici bakıcı giderini 1.522,13 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıya %6 maluliyet oranı üzerinden 29.429,00 TL ödeme yapıldığını, sigortasız aracın %75 oranında kusurunun olduğunun dikkate alındığını, öncelikle ödeme tarihindeki veriler dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, zira yapılan ödemenin yetersiz olmadığını, ayrıca ödeme tarihinden itibaren 2 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra başvuru yapıldığını bu nedenle başvurunun reddi gerektiğini, davacının maluliyetinin tespiti maksadı ile Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre rapor alınmasını talep ettiklerini,

hesaplamalarda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esas alınması, sağlık giderlerine ilişkin taleplerin Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğunda olduğunu, avans faizi talebini kabul etmediklerini, başvuran lehine verilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Asliye Hukuk Mahkemeleri için belirlenen miktarın beşte biri kadar olması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuranın ibraz ettiği maluliyet raporunun denetime elverişli olduğunu, davalının her ne kadar ödeme yaptıkları ve ibraname olduğuna dair savunması var ise de 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 111 inci maddesi gereği yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmaların iki yıllık süre içinde iptal edilebileceğine dair düzenleme mevcut olup başvuranın 17.12.2020 tarihinde Güvence Hesabına başvurarak anlaşmayı iptal etme iradesini ortaya koyduğu, bürokratik süreler nedeni ile ... başvuru süresinin dolduğu, dosyanın hesaplama için bilirkişiye verildiği,

başvuranın taleplerini ıslah ettiği beyan edilerek toplam 82.166,69 TL tazminatın 02.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde.

02.01.2019 tarihinde 29.429,00 TL tazminat ödendiğini, sorumluluklarının sona erdiğini, ...'na 27.01.2021 tarihinde başvurulduğunu, ek tazminat talebi için hak düşürücü süre geçtikten sonra yapılan başvurunun reddi gerektiğini, maluliyet raporunun usul ve yasaya aykırı olduğunu, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderinin teminat dışı olduğunu, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz uygulanarak yapılması gerektiğini, bakıcı giderinin brüt ücret üzerinden hesaplanmasının hatalı olduğunu, kusur tespiti gerektiğini, SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini,

temerrüde düşülmediğini, başvurudan itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, başvuran lehine 1/5 vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyanla karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının sorumluluklarının kalmadığını iddia ettiği, yaptıkları ödemenin %6 maluliyet oranı üzerinden yapıldığını belirtmişse de ancak artan maluliyet oranı üzerinden sorumluluklarının devam ettiği yetkili sağlık kuruluşundan alınan raporun hüküm kurmaya yeterli olduğu, davalının geçici iş göremezlik ve bakıcı giderinden 6111 sayılı yasanın değişen 59 uncu maddesi gereği ve 2918 sayılı Kanun'un 98 inci maddesi gereği sorumlu olduğu,

bakıcıyı çalıştıran davacının ödemeyi brüt asgari ücret üzerinden yapacak olması nedeni ile brüt asgari ücret esas alınarak yapılan hesaplamanın yerinde olduğu, TRH 2010 Yaşam Tablosundaki yaşam süresinin daha uzun belirlenmiş olması ve yapılacak bir hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi esas alınacağından ve miktarın daha yüksek çıkacak olması nedeni ile davalının itirazının yerinde görülmediği,

kaza tespit tutanağı belirlenen kusur durumu ve davalının %75 kusur oranı üzerinden ödeme yaptığı dikkate alınınca kusur raporu alınmaması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği yönünden yapılan itirazın reddi gerektiği, davacı lehine maktu 4.080,00 TL vekalet ücreti verilmesi gerektiğinden davalının, başvurana verilen vekalet ücretine yönelik itirazının kabulüne, diğer itirazların reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet raporunun hatalı olduğunu, davacıya 02.01.2019 tarihinde ödeme yapıldığını ve 2 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra başvuru yapıldığını, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinden sorumlu olmadıklarını, SGK tarafından yapılan ödeme olup olmadığının araştırılması gerektiğini, kusur incelemesi yapılmadığını, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esas alınarak yapılmasını talep ettiklerini, başvuranın ehliyetsiz araç kullandığını koruyucu ekipman kullanmadığını, bu nedenle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, temerrüde düşmediklerini, vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı sürücü ile zorunlu trafik sigortası bulunmayan aracın karıştığı 09.01.2018 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, ... Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-b ile 30 uncu maddeleri Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddenin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; başvuranın ödeme tarihinden itibaren 2 yıllık süre içinde davalıya başvuru yapmış olmasına, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı giderinden davalının sorumlu olmasına, ödeme tarihi itibari ile davalının temerrüde düştüğünün kabulüne göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Somut olayda, davacının maluliyet oranının belirlenmesi açısından düzenlenen ve Hakem Heyetince hükme esas alınan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığınca düzenlenen 22.11.2018 tarihli raporun Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlendiği anlaşılmaktadır. 09.01.2018 kaza tarihi itibari ile Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik yürürlüktedir.

İtiraz Hakem Heyetince; davacının maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümlerinden olay tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun rapor alınarak, davacının kaza nedeniyle uğradığı çalışma gücü kaybı bulunup bulunmadığı ve varsa oranı konusunda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak (usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir.

3. Zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur, 6098 sayılı TBK'nın 52 nci maddesinde düzenlenmiştir. Mağdurun kusurunun zararın meydana gelmesinde başlıca etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması söz konusu olabileceği gibi belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılmasını da gerektirebilir.

Somut olayda; başvuran motosiklet sürücüsüdür. Dosyaya ibraz edilen hatalı yönetmelik esas alınarak hazırlanan maluliyet raporunda davacının çenesinde ve alnında kesiler olduğu ve bu arazlar nedeni ile %6 oranında maluliyeti olduğu belirtilmiştir.

O halde (2) numaralı bozma bendi uyarınca kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre alınacak raporda, başvurana çene ve alın bölgesinden aldığı darbeler nedeni ile maluliyet verildiği takdirde kask takılmaması nedeni ile hesaplanacak tazminattan Dairemiz uygulamalarına göre 6098 sayılı TBK'nın 52 nci maddesi gereğince %20 oranında müterafık kusur indirimi husususun düşünülmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

VI. KARAR

1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine