Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/24660 K.2024/3984

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf itirazlarının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının maliki olduğu ve zorunlu trafik sigortası bulunmayan... plakalı traktörün 16.03.2007 tarihinde dava dışı ...a finansal kiralama yolu ile kiralandığını, bu aracın 26.11.2009 tarihinde dava dışı ...’nın yönetiminde iken dava dışı ... plakalı araçla çarpışması sonucu ölümlü ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazada sürücünün kusurlu olduğunu, davacının sigortası olmayan... plakalı araç nedeniyle hak sahiplerine ödeme yaptığını, bu ödemelerin rücuen davalıdan tahsili amacıyla 273.223,02 TL asıl alacak üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun Nurdağı İcra Müdürlüğü’nün 2015/177 sayılı takip dosyasına itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek, takibe vaki itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan... plakalı aracın davalı tarafından dava dışı ...'a 45 ay süreyle finansal kiralama sözleşmesi ile kiralandığını ve kiracıya teslim edildiğini, finansal kiralanan aracın her türlü faydası kiracıya ait olduğu gibi, zilyetliğinin ve fiili hakimiyetinin de kanun gereği kiracıda olduğunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 3 ve 85 inci maddeleri gereği işleten sıfatının aracın zilyedi olan ve aracı tereddütsüz fiili hakimiyetinde bulunduran kiracıya ait olduğunu, uzun süreli kiralamada işleten sıfatının kiracıya ait olduğunu,

zorunlu trafik sigortasını yaptırma yükümlülüğünün işletene ait olduğunu, finansal kiracı ...a sözleşmeye konu traktörün 30.11.2010 tarihinde noterde resmi şekilde devredildiğini, bu nedenle davalının işleten sıfatının ve sigorta yaptırma yükümlülüğünün bulunmadığını belirterek davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda uzun süreli kiralama sözleşmesiyle... plakalı aracın işleten sıfatı 2918 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesi gereğince dava dışı finansal kiracı ...a ait olduğu, aracın 45 ay süre ile kiralandığı, bu nedenle davanın husumetten reddi gerektiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalı tarafından anılan kaza ile ilgili olarak ödenen tüm tazminatların, 34 UD 1508 plakalı aracın sigortasını yapmakla hem kanunen hem de finansal kiralama sözleşmesi ile sorumlu olan davalı tarafından rücuen ödenmesi gerektiğini, kiralayanın sigorta yaptırma borcu olduğunu, bu nedenle verilen kararın hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamına göre Beşiktaş 16. Noterliği'nin 16.03.2007 tarih ve 54561 yevmiye nolu finansal kiralama sözleşmesi kapsamında, 34 UD 1508 plakalı traktörün dava dışı ...'a 05.11.2010 tarihine kadar 45 ay süreyle kiralandığının anlaşılması nedeniyle kararın yerinde olduğu, davalının işleten sıfatının bulunmadığı, bu nedenle davalıya husumet yöneltilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b/1 inci maddesi uyarınca esastan reddine karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının kazada kusurlu olan araç işleteni ve sürücüsü ile sigorta yaptırma mükellefi olan Garanti Finansal Kiralama A.Ş.’ye rücu hakkı bulunduğunu, bu durumun hem finansal kiralama sözleşmesi ile hem de 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun kiralayan şirketin hak ve borçlarını düzenleyen 17 nci maddesinde düzenlendiğini, bu nedenle davalının sigorta yaptırma yükümlülüğü olduğunu, bu yükümlülüğü yerine getirmeyen davalı kiralayanın ödenen tazminattan sorumlu olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; trafik kazası nedeniyle davacı tarafından hak sahiplerine yapılan ödemelerin rücuen tahsili istemine yönelik ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 323 üncü, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3 üncü maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, ... Yönetmeliği.

3. Değerlendirme Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kurallarına davalı ile dava dışı kiracı arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin 45 ay süre ile yapılmış olmasına, dava dışı kiracının uzun süreli kiracı konumunda olmasına, sözleşmenin bitimi sonucunda aracın dava dışı kiracıya noter satışının yapılarak devredilmiş olmasına, davalının işletenlik sıfatının bulunmamasına ve kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI.KARAR

Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz edilen Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,