Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/24933 K.2024/10183

Taraflar arasındaki yayın yolu ile kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin İHA ve SİHA sistemini geliştiren, üreten ve ihraç eden kamuoyunda saygınlığı olan bir şirket olduğunu, 12.07.2019 tarihinde www.abcgazete.com.tr isimli internet haber sitesinde yapılan yayında kullanılan söz ve ifadeler ile müvekkili şirketin kişilik haklarının saldırıya uğradığını, Kuveyt ile İHA satımı konusunda bir anlaşma yapılmadığı hususu basit bir araştırma ile tespit edilebilecek iken bu konuda gerçek dışı haber yapıldığını, basın özgürlüğünün sınırsız olmadığını, ifade özgürlüğü ve eleştiri sınırlarının aşıldığını, davalıların eser sahibi ve imtiyaz sahibi olarak zarardan birlikte sorumlu olduklarını belirterek 400.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ... yönünden husumet değişikliğinin yerinde olmadığını, dava konusu haberin basın ve ifade özgürlüğü kapsamında olduğunu, haberin verilmesinde kamu yararı bulunduğunu, davacı şirketin kişilik haklarına bir saldırı olmadığını, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu haberin güncel olduğu ve toplumun bilgi edinme, basının haber verme hakkı kapsamında kaldığı, habere yönelik toplumsal ilginin bulunduğu, yazıdaki ifadelerin eleştiri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, özle biçim arasındaki dengenin bozulmadığı, davacının kişilik haklarına saldırı niteliğinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dosyaya celp edilen müzekkere cevabı ile haberin gerçek olmadığı tespit edilmesine rağmen davanın reddedilmesinin hatalı olduğunu, basının kamuoyunu bilgilendirmek adına gerçeğe uygun haber yapmak ile yükümlü olduğunu, haberin müvekkili şirketin itibarının sarsılmasına sebep olduğunu, basın ve ifade özgürlüğü sınırlarının aşıldığını, basit bir araştırma ile habere konu iddianın gerçekliğinin araştırılabileceğini, dava konusu haberde kullanılan söz ve ifadelerle müvekkili şirketin kişilik haklarının saldırıya uğradığını, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

TAİ'ye yazılan müzekkereye verilen cevapta, TAİ ile Kuveyt Devleti arasında mevcut ihale şartları uygun görülmediğinden, teklif verilmesi veya herhangi bir sözleşme imzalanmasının söz konusu olmadığının ifade edildiği; haberde somut olaya ilişkin hiçbir veri, delil, kaynak belirtilmediği, bu kapsamda doğrudan olgu isnadı biçiminde kesin yargı içeren bu haberin görünür gerçekliğe uygun olmadığı, haberin basın özgürlüğü kapsamında değerlendirilemeyeceği, davacı şirketin kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davanın kısmen kabulü ile 40.000,00 TL manevi tazminatın 22.07.2019 tarihinden işleyecek yasal faizi ile beraber davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hükmedilen tazminatın saldırı ile orantılı olmadığını, bu anlamda caydırıcı nitelikte değerlendirilemeyeceğini, yayının gerçek olduğu hususunun müzekkere cevabı ile sabit olduğunu, davaya konu haber ile müvekkili şirketin itibarsızlaştırılmaya çalışıldığını, davalılar tarafından dava konusu haberin yapılmasına yönelik somut bir delil, belge sunulmadığını, gerçek dışı haberin yapılmasında kamu yararı bulunmadığını, basın ve ifade özgürlüğü sınırlarının aşıldığını, hükmedilen manevi tazminatın az olduğunu, verilen kararın bu yönden usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; müvekkili ... yönünden taraf değişikliği talebinin kabul edilmesinin usule aykırı olduğunu, kabul edilebilir bir yanılgı olmadığını, müzekkere cevabı incelendiğinde Kuveyt ile satışa ilişkin bir ilişki olduğu kabul edilmekle beraber ihale şartları nedeniyle sözleşme imzalanmadığının ifade edildiğini, müzekkere cevabının mahkemece hatalı değerlendirildiğini, haberin basın ve ifade özgürlüğü sınırları içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini, yazının iddia kapsamında kaleme alındığını, bu hususun değerlendirilmediğini, davacının kişilik haklarına bir saldırı olmadığını, hükmedilen tazminat miktarının hakkaniyete uygun olmadığını, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; 12.07.2019 tarihinde www.abcgazete.com.tr isimli internet sitesinde yapılan haberde kullanılan söz ve ifadeler nedeniyle davacının kişilik haklarının saldırıya uğradığı iddiası ile manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 74 üncü maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 26 ve 28 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 49 ve 58 inci maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 24 ve 25 inci maddeleri, 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 1 ve 3 üncü maddeleri, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 10 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, dosya kapsamındaki deliller değerlendirildiğinde gerçek olmadığı sabit olan haberde kullanılan söz ve ifadelerin davacının kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğunun, basın ve ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilemeyeceğinin; saldırının ağırlığı, tarafların konumu, hakkaniyete göre hükmedilen tazminatın yerinde olduğunun anlaşılmasına göre davacı vekilinin tüm, davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir

2.Yargılamaya hakim olan ilkelerden olan “taleple bağlılık ilkesi” 6100 sayılı HMK'nın 26 ncı maddesinde düzenlenmiş olup, hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır ve ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez.

Dosya kapsamından, dava dilekçesinde faiz talep edilmediği halde bölge adliye mahkemesince talep aşılarak dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiş olması doğru olmayıp bozmayı gerektirir. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalılar yararına düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 1 numaralı bendinde yer alan " 22/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte" sözcük dizisinin çıkarılmak suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalılar iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,