Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/25065 K.2023/7225

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davalı vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 30.05.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davalı ... vekili Avukat ...... geldi. Davacı tarafından gelen olmadı. Davalı vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra eksiklik nedeni ile geri çevrilen dosya eksik hususlar tamamlanarak tekrar gelmekle işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 30.05.2023 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 04.04.2019 tarihinde davacı idaresindeki araca çarpıp olay yerini terk eden aracın sebep olduğu trafik kazası sonucunda davacının yaralandığını belirterek belirsiz alacak olarak 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik ve 100,00 TL geçici iş göremezlik olmak üzere toplam 5.100,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 27.05.2021 tarihli bedel artırım dilekçesi ile talebini toplam 154.546,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvurunun kabulü ile 154.546,00 TL tazminatın 05.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak başvuru sahibine verilmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; sigortaya usulüne uygun bir başvuru bulunmaması nedeni ile tahkim başvurusunun reddi gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, geçici iş göremezlik zararının teminat dışı olduğunu, davacıya kaza nedeni ile SGK tarafından yapılan bir ödeme olup olmadığının araştırılması gerektiğini, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faizin esas alınması gerektiğini, kusur raporlarının çelişkili olduğunu, müterafik kusurun indirilmesi gerektiğini, usulüne uygun başvuru bulunmadığından temerrütün oluşmayacağını, davacı yararına takdir edilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; itirazın kısmen kabulü ile itiraza konu kararın kaldırılarak yeniden hüküm tesisine, başvurunun kısmen kabulü ile 93.750,00 TL tazminatın 05.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak başvuru sahibine verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; progresif rant yöntemi ve TRH 2010 Yaşam Tablosu kullanılarak düzenlenen 22.05.2021 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulması gerektiğini, hesap raporunda pasif dönem irat katsayısının yanlış alındığını bunun da hesaplamada büyük farka yol açtığını, davacı lehine geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; sigortaya usulüne uygun bir başvuru bulunmadığını, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, geçici iş göremezlik zararının teminat dışı olduğunu, davacıya kaza nedeni ile SGK tarafından yapılan bir ödeme olup olmadığının araştırılması gerektiğini, kusur raporlarının çelişkili olduğunu, müterafik kusurun indirilmesi gerektiğini, usulüne uygun başvuru bulunmadığından temerrütün oluşmayacağını, davacı yararına takdir edilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; sürücüsü ve plakası tespit edilemeyen aracın sebep olduğu kaza sonucu yaralanan davacının uğradığı sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik zararının tazmini talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, ... Yönetmeliği, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; özellikle, maluliyet oranın yürürlükteki mevzuat esas alınarak usulünce belirlenmiş olmasına, alınan bilirkişi raporundaki kusur dağılımının oluşa uygun olması sebebiyle benimsenmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına,

kaza tespit tutanağında davacının kask takıp takmadığının belirsiz olarak işaretlenmiş olması ve yaralanma bölgesinin kafa bölgesinde olmaması nedeni ile müterafik kusur indirimi yapılmamasında bir isabetsizlik bulunmamasına, geçici iş göremezlik zararının poliçe teminat kapsamında olmasına, dava konusu kazanın iş kazası olmaması nedeni ile davacı için SGK tarafından yapılan bir ödeme olup olmadığının araştırılmamasında isabetsizlik bulunmamasına,

faiz başlangıcının usulünce belirlenmiş olmasına göre davacı vekilinin aşağıdaki 2 ve 3 numaralı bentlerin, davalı vekilinin aşağıdaki 4 numaralı bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin gerçek zararının belirlenmesi için bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir.

Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (...) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ... Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve ... tarafından da karara esas kabul edilen aktüer raporunda; yerleşik içtihatlara göre TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faiz uygulanmadan prograsif ranta göre tazminat hesabı yapıldığı; İtiraz Hakem Heyetince ise davalı itirazları kabul edilerek TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faiz uygulanarak tazminat hesabı yapılan rapora göre karar verildiği anlaşılmaktadır. Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosunun uygulanması doğru ise de progresif rant yöntemi yerine %1.8 teknik faizin uygulanması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davacı için, TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından progresif rant formülü kullanılmak suretiyle tazminatın belirlenmesi gerekmektedir. Uyuşmazlık Hakem Heyetinin esas aldığı rapor bu haliyle karar vermeye elverişli olup 22.05.2021 tarihli 142.427,12 TL sürekli iş göremezlik, 12.118,88 TL geçici iş göremezlik olmak üzere toplam 154.546,00 TL maddi tazminat tespit eden hesap raporuna göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3. Sigorta Tahkim Komsiyonuna başvuru esnasında ibraz edilen ve karara esas alınan 11.09.2020 tarihli Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından düzenlenen raporda, davacının %8 sürekli iş göremezlik oranı ile yaralandığı, iyileşme sürecinin 6 ay uzayabileceği belirlenmiş, ... tarafından esas alınan 09.09.2021 tarihli hesap bilirkişi raporunda ise davacının geçici iş göremezlik hali için tazminat hesaplaması yapılmamıştır.

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin esas aldığı 22.05.2021 tarihli raporda ise davacının 6 aylık geçici iş göremezlik zararı için 12.118,88 TL tazminat hesap edilmiş olup bu haliyle karar vermeye elverişli olan 22.05.2021 tarihli raporda belirlenen geçici iş göremezlik tazminatına da karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

4. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi (AAÜT)’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekili ile davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin; (4) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

8.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalıya verilmesine,

Duruşmada vekille temsil olunmayan davacı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacı ve davalıya iadesine, Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,