Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/25821 K.2023/13837

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacı ... 'ın sürücü ve diğer davacılar ... ve ...'ın yolcu olarak bulunduğu araç ile davalı ...'ın sürücü ve davalı ...Otomotivin işleten ve davalı ... şirketine trafik sigortalı araç arasında 11.05.2013 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde yaralandıklarını, maddi ve manevi yönden zarara uğradıklarını, davacı ... 'ın davacı ...'in eşi olduğu ve eşinin yaralanması sonucu çalışamaması,

agresifleşmesi nedeni ile maddi ve manevi sorunlar yaşayan çiftin boşanma eşiğine geldiklerini yine davacı ...'nın davacı ...'in eşi olduğunu, yaralanma nedeni ile sağlık sorunları ve psikolojik durumundan duyduğu üzüntü sebebiyle hem fiziken hem de ruhen yıprandığını, davacılar ....... ve .........;'nın haksız fiil sonucu yaralanan eşlerinin bu durumlarından etkilendiklerini manen zarar gördüklerini, davalıların maddi ve manevi tazminattan müştereken sorumlu olduklarını, belirsiz alacak davası olarak ikame ettikleri davada şimdilik davacı ... için 2.000,00 TL iş gücü kaybı,

1.000,00 TL tedavi giderinin kaza tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile 70.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan ve poliçede mevcut olması halinde davalı ... şirketinden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsilini, davacı ... için şimdilik 2.000,00 TL iş gücü kaybı, 500,00 TL tedavi giderinin kaza tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile 70.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan ve poliçede mevcut olması halinde davalı ... şirketinden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsilini,

davacı ... için 1.000,00 TL iş gücü kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile 35.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan ve poliçede mevcut olması halinde davalı ... şirketinden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsilini, davacı ... .....için 25.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan ve poliçede mevcut olması halinde davalı ... şirketinden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsilini,

davacı ... için 25.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan ve poliçede mevcut olması halinde davalı ... şirketinden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili; görevli mahkemenin Hekimhan ya da Yıldızeli Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davalının kazada kusuru olmadığını, alması gereken tüm önlemleri aldığını, davacıların iş gücü kayıpları olmadığını, olsa dahi belirtilen oranlar kadar olmadığını, sağlık harcamaları olmadığını, manevi tazminatın fahiş olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...

AŞ vekili; taleplerin zamanaşımına uğradığını, dava öncesinde sigortaya başvuru yapılması gerektiğini, davacı ... .......,'ın Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1142 E. sayılı dosyasında açtığı davanın, davalı şirket tarafından zararlarının karşılanması nedeni ile davacının taleplerinden feragat ettiğini, davacıya anapara 172.786,03 TL olmak üzere ferileri ile birlikte 214.163,63 TL ödeme yaptıklarını, davacı ... açısından ise İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan 2015/899 Esas sayılı dosyada davacı ile anlaşma sağlandığını,

anapara 46.533,00 TL olmak üzere ferileri ile birlikte 63.931,00 TL ödeme yapıldığını ve davacının taleplerinden feragat ettiğini, davacı ...'nın ise hasar başvurusunda bulunmadığını, davanın bu davacı açısından da bu nedenle reddi gerektiğini, aksi olsa dahi poliçe limiti ve kusur oranı kadar sorumlu olacaklarını, kusur oranlarının ve maluliyet tespiti maksadı ile Adli Tıp Kurumu'ndan rapor alınması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatından, bakıcı giderinden ve manevi tazminat taleplerinden sorumlu olmadıklarını, dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu olabileceklerini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Coşgun Oto Alım Satım Tic. Ltd. Şti. vekili; davalı sürücünün kullandığı aracın, Erdemcan Otomotiv Akaryakıt Taş. Turizm İnşaat Şirketine 24 aylığına kiraya verildiğini, taleplerden sorumlu olmadıklarını, pasif husumet yokluğu nedeni ile red kararı verilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın Kayseri 7. Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan bahisle verilen görevsizlik kararının Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 20.06.2018 tarih 2015/11965 Esas, 2018/6181 Karar sayılı kararı ile onandığı, mahkemece kusur oranlarının belirlenmesi maksadı ile Adli Tıp Kurumundan alınan raporda davalı sürücü ...'ın kazada %100 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, ceza mahkemesi kararı ile davalı sürücünün kazada asli ve tam kusurlu olduğunun kesinleştiği, davalıların kazada müştereken sorumlu oldukları ancak davalı ...

Oto şirketi vekilinin aracın kiraya verildiğini beyan etmesi üzerine yapılan bilirkişi incelemesi ile kaza tarihini de kapsar şekilde 24 aylık uzun dönem kira sözleşmesi ile davalı ...

Oto Alım Satım Şirketi tarafından kazaya karışan aracın ......., Şirketine kiraya verildiğinin anlaşıldığı, kiralama nedeni ile davalı şirketin araç üzerinde fiili hakimiyeti kalmadığı, ondan yararlanan kişinin zarardan sorumlu tutulması gerektiği, bu nedenle ......., Oto Alım ve Satım Şirketinin işleten sıfatı olmaması nedeni ile pasif husumet yokluğu nedeni ile bu davalı açısından ret kararı verilmesi gerektiği, davacı ... yönünden maddi tazminat talebinden feragat edildiği,

davalı ... ve davacı ...'ın her ne kadar maddi tazminat talepleri var ise de davalı ... şirketine karşı ikame ettikleri davacı ...........,'ın Ankara 11.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1142 E. sayılı maddi tazminat istemli dosyadan feragat etmesi, davacı ...'ın İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/899 Esas sayılı dosya ile talep ettiği maddi tazminat istemli dosyadan feragat etmesi ve diğer davalıları da borçtan kurtarması nedeni ile bu davacılar açısından maddi tazminat talebinin reddine karar verildiği, davacı ...'nın manevi tazminat isteminde bulunduğu,

tedavi evraklarının incelenmesinde basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde yaralandığı ayakta tedavi gördüğü ve aynı gün taburcu edildiği kazada kusurunun olmaması ve olayda yaşadığı üzüntü nedeni ile 3.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, davacı ...ın ise yaralanmasının basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek düzeyde olmadığı kusur oranı, davacının yaşadığı üzüntü ve korku dikkate alındığında 55.000,00 TL manevi tazminata karar verildiği, davacı ...'ın ise davacı ...'in eşi olduğu 18.10.2012 tarihinde evlendiği kazanın ise 11.05.2013 tarihinde meydana geldiği kaza tarihinde yeni evli olduklarının anlaşılması,

davacının yaşadığı üzüntü ve acı nedeni ile 15.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, davacı ...'ın ise %31,2 oranında kalıcı maluliyeti olduğu, kaza nedeni ile eşi ile arasında huzursuzluk yaşadığı ve boşandıklarını yaşadığı üzüntü, işini ve ailesini kaybetmesi nedenleri ile 45.000,00 TL manevi tazminata karar verildiği,

davacı ........'ın ise eşi ile 03.03.2016 tarihinde boşandığı eşinin yaralanması nedeni ile duyduğu üzüntü ve kaza nedeni ile evlilik birliklerinin bozulduğu gerekçesi ile 7.000,00 TL manevi tazminata karar verildiği gerekçesi ile davalı .......Oto Alım Satım Şirketi yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine, davacıların davalı ... ve davalı ...

Şirketine karşı açtıkları maddi tazminat davasının feragat nedeni ile reddine, davacı ... için 3.000,00 TL, davacı ... ....... için 55.000,00 TL, davacı ... için 45.000,00 TL , davacı ... ...... için 15.000,00 TL, davacı ... .......için 7.000,00 TL manevi tazminatın 11.05.2013 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1-Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; manevi tazminat miktarının düşük belirlendiğini, manevi tazminat miktarlarına olay tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği, davalı ... lehine reddedilen manevi tazminat miktarı bakımından vekalet ücreti verilmemesi gerektiği gerekçeleri ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

2-Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğu, olay tarihinden itibaren faize karar verilmesinin hatalı olduğu, kusur oranlarını kabul etmedikleri, tüm davalıların sorumluluğuna karar verilmesi gerektiği, maluliyet raporlarını kabul etmedikleri, davacıların sağlıklarına kavuştukları ancak bir kısım davacıların eşinden dolayı lehlerine manevi tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğu, reddedilen maddi tazminat ve manevi tazminat bakımından lehlerine vekalet ücreti verilmesi gerektiği gerekçeleri ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 11.05.2013 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcular ve sürücünün uğradığı zarar nedeniyle iş gücü kaybı, tedavi gideri ve manevi tazminat, davacı yakınlarının manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı HMK'nun geçici 3. maddesi atfıyla uygulanan 1086 sayılı HUMK'nun 438/7. md., 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ncı maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85,89,90,91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, manevi tazminat miktarlarının olayın oluş şekli, kusur oranı, maluliyet oranları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları dikkate alınınca yerinde olmasına, Adli Tıp Kurumundan alınan kusur raporu, kaza tespit tutanağı ve ceza yargılaması sırasında alınan kusur raporlarına göre davalı sürücünün kazada asli ve tam kusurlu olmasına,

dosyaya ibraz edilen maluliyet raporlarının denetime elverişli olmasına, maddi tazminata ilişkin ödemelerin yargılama sırasında yapılmış olması nedeni ile davalı lehine vekalet ücreti verilmemesinin yerinde olmasına göre davacı vekilinin, tüm davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı ... vekilinin diğer temyiz nedenlerine gelince; Davacılar ihtiyari dava arkadaşı olup kabul edilen manevi tazminat miktarı bakımından her bir davacı lehine vekalet ücreti verildiğine göre, reddedilen manevi tazminat miktarları bakımından da davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken vekalet ücreti verilmemesi hatalı olup bu yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden, hükmün HMK'nın geçici 3/2 nci maddesi delaletiyle HUMK’un 438/7 nci maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin tüm ve davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, hüküm fıkrasının 41 no'lu bendine, "Davacı ...'nın manevi tazminat davasında reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ve AAÜT uyarınca 3.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalı ...'a verilmesine " ibaresinin eklenmesine, hüküm fıkrasının 42 no'lu bendine, "Davacı ...'un manevi tazminat davasında reddedilen miktar üzerinden AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalı ...'a verilmesine" ibaresinin eklenmesine,

hüküm fıkrasının 43 no'lu bendine, "Davacı ...'un manevi tazminat davasında reddedilen miktar üzerinden AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalı Ceyhun Ünal'a verilmesine" ibaresinin eklenmesine, hüküm fıkrasının 44 no'lu bendine, "Davacı ...'ın manevi tazminat davasında reddedilen miktar üzerinden AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalı ...'a verilmesine" ibaresinin eklenmesine, hüküm fıkrasının 45 no'lu bendine, " Davacı ...

Yılmaz'ın manevi tazminat davasında reddedilen miktar üzerinden AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacı ... 'dan alınarak davalı ...'a verilmesine" ifadesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılara yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalı Ceyhun Ünal' a iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,